Μια ασυνήθιστη αλλά ιδιαίτερα φιλόδοξη πρόταση για την ενίσχυση των εσόδων της Ευρωπαϊκής Ένωσης καταθέτει ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, προτείνοντας μέρος των εσόδων από τις δημοπρασίες φάσματος κινητής τηλεφωνίας να κατευθύνεται απευθείας στις Βρυξέλλες.
Η ιδέα έρχεται τη στιγμή που εντείνεται η συζήτηση για τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της Ε.Ε. και αναζητούνται νέες πηγές χρηματοδότησης σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σημειώνει σε σχετικό άρθρο το Politico. Ο Κυριάκος Πιερρακάκης περιέγραψε το σχέδιο ως «τηλεπικοινωνιακή πολιτική à la Draghi», παραπέμποντας στη λογική μεγαλύτερου συντονισμού και εναρμόνισης των εθνικών πολιτικών που είχε προτείνει ο Μάριο Ντράγκι για την τόνωση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας.
Η πρόταση
Σήμερα, οι ευρωπαϊκές τηλεπικοινωνιακές εταιρείες καλούνται να περάσουν από διαφορετικές εθνικές διαδικασίες για να αποκτήσουν πρόσβαση στο φάσμα, με τα έσοδα από τις σχετικές δημοπρασίες να καταλήγουν στους εθνικούς προϋπολογισμούς. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, από το 2020 και μετά οι πάροχοι έχουν διαθέσει πάνω από 50 δισ. ευρώ για άδειες φάσματος, γεγονός που έχει επικριθεί ως πρακτική που αποσπά πόρους από επενδύσεις και τους μετατρέπει σε δημοσιονομικό έσοδο.
Ο Έλληνας υπουργός προτείνει η Ευρώπη να αξιοποιήσει το παράδειγμα της Ελλάδας, η οποία το 2020 είχε δεσμεύσει το 25% των εσόδων από δημοπρασίες φάσματος σε νέο fund επιχειρηματικών συμμετοχών για το αναπτυσσόμενο οικοσύστημα 5G. Στο ευρύτερο σχήμα που περιγράφει, το 75% των εσόδων από τις δημοπρασίες θα μπορούσε να κατευθυνθεί στο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο και το υπόλοιπο 25% σε ειδικό ταμείο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων.
Το πολιτικό σκεπτικό
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης υποστηρίζει ότι μια τέτοια προσέγγιση θα δημιουργούσε πρόσθετη ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία, αυξάνοντας το συνολικό ποσό που θα διαχειρίζεται η Ευρώπη και ενισχύοντας παράλληλα τη σύγκλιση της ενιαίας αγοράς. Παράλληλα, συνδέει την πρότασή του με την προσπάθεια ενίσχυσης των ευρωπαϊκών βιομηχανικών πρωταθλητών και με τη μείωση της εξάρτησης της Ένωσης από την αμερικανική τεχνολογία.
Η πρόταση εντάσσεται στη γενικότερη συζήτηση που έχει ανοίξει τα τελευταία χρόνια γύρω από την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα, μετά και τις σχετικές εκθέσεις των Ντράγκι και Ένρικο Λέτα. Ο Πιερρακάκης εμφανίζεται να θεωρεί ότι διαμορφώνεται ένα νέο πλαίσιο σκέψης για την οικονομική αρχιτεκτονική της Ε.Ε., στο οποίο βρίσκει θέση και η Ένωση Κεφαλαιαγορών, σημειώνει το Politico.
Οι αντιδράσεις
Παρά τη φιλοδοξία της, η πρόταση αναμένεται να συναντήσει ισχυρές αντιστάσεις σε αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Τα κράτη-μέλη παραδοσιακά αντιμετωπίζουν το φάσμα ως εθνική αρμοδιότητα και σημαντική πηγή δημοσιονομικών εσόδων, ενώ δύσκολα θα αποδεχθούν παραχώρηση πόρων προς τις Βρυξέλλες.
Αξιωματούχοι που μίλησαν ανώνυμα στο Politico εμφανίζονται επιφυλακτικοί, εκτιμώντας ότι η ιδέα δύσκολα θα αποσπάσει ευρεία στήριξη. Παράλληλα, σημειώνεται ότι οι διαπραγματεύσεις γύρω από το υπό εξέλιξη Digital Networks Act ίσως καταστήσουν ακόμη δυσκολότερη οποιαδήποτε προσπάθεια για μεγαλύτερο ρόλο της Κομισιόν στον συντονισμό του φάσματος.
Η ευρύτερη σημασία
Ο Πιερρακάκης αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο η πρότασή του να τροφοδοτήσει τη συζήτηση για τον προϋπολογισμό της περιόδου 2028-2034 και για το γενικότερο μοντέλο χρηματοδότησης της ευρωπαϊκής οικονομίας. Όπως επισημαίνει, το σχέδιο δεν αφορά μόνο τα έσοδα, αλλά και τη μετάβαση σε μια πιο ενοποιημένη και λειτουργική ευρωπαϊκή αγορά.
Η πρόταση, αν και δύσκολη πολιτικά, αναδεικνύει τη συζήτηση για το πώς η Ευρώπη μπορεί να δημιουργήσει νέους ίδιους πόρους χωρίς να επιβαρύνει περαιτέρω τα κράτη-μέλη ή τις επιχειρήσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, η αξιοποίηση των εσόδων από το φάσμα εμφανίζεται ως μια εναλλακτική λύση που συνδέει την ψηφιακή πολιτική με τη δημοσιονομική στρατηγική της Ένωσης.
