Οικονομικές απώλειες άνω των 3 δισ. ευρώ το 2026 έχουν ήδη προκαλέσει οι πυρκαγιές και τα διαδοχικά κύματα καύσωνα που πλήττουν τη Γαλλία, την Ισπανία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, σύμφωνα με ανάλυση των Financial Times, αναδεικνύοντας το αυξανόμενο κόστος των ακραίων καιρικών φαινομένων που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή.
Σχεδόν 500.000 εκτάρια έχουν καεί από την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου, με το κόστος αποκατάστασης να υπολογίζεται σε 3,1 δισ. ευρώ μόνο για τις πέντε περισσότερο πληγείσες χώρες της Ευρωζώνης – Γαλλία, Ισπανία, Πορτογαλία, Ελλάδα και Ρουμανία. Το ποσό υπερβαίνει ήδη την εκτίμηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για μέσο ετήσιο κόστος 2,5 δισ. ευρώ σε ολόκληρη την ΕΕ.
Οι υπολογισμοί αφορούν κυρίως το κόστος αναδάσωσης και αποκατάστασης των καμένων εκτάσεων και δεν περιλαμβάνουν ακόμη τις ζημιές σε κατοικίες, επιχειρήσεις, καλλιέργειες και τουρισμό, ούτε τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις, όπως η αύξηση των ασφαλίστρων και οι επενδύσεις σε μέσα πυρόσβεσης.
Παράλληλα, η παρατεταμένη ξηρασία δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις στην ευρωπαϊκή οικονομία. Η χαμηλή στάθμη των ποταμών Ρήνου και Δούναβη δυσχεραίνει τις μεταφορές εμπορευμάτων και επηρεάζει τη βιομηχανική παραγωγή, ενώ στην Ουγγαρία και τη Ρουμανία έχουν περιοριστεί οι δραστηριότητες πυρηνικών σταθμών λόγω έλλειψης νερού για την ψύξη των αντιδραστήρων.
Η ειδικός στην οικονομία του κλίματος του ETH Ζυρίχης, Σάρα Μάιερ, εκτιμά ότι το πραγματικό οικονομικό κόστος από τις πυρκαγιές ενδέχεται να είναι υπερτριπλάσιο των μέχρι σήμερα υπολογισμών, ιδίως εάν οι φωτιές επεκταθούν σε αστικές περιοχές. Όπως σημειώνει, οι συνέπειες στην υγεία από την ατμοσφαιρική ρύπανση και άλλες έμμεσες απώλειες σπάνια αποτιμώνται πλήρως.
Οι πυρκαγιές πλήττουν και την παραγωγή
Στη Γαλλία, οι πυρκαγιές στη Ζιρόνδη ανάγκασαν βιομηχανικούς ομίλους, όπως οι Safran, Dassault Aviation και ArianeGroup, να αναστείλουν προσωρινά την παραγωγή και να εκκενώσουν εγκαταστάσεις. Παράλληλα, επλήγησαν ο τουρισμός, η οστρακοκαλλιέργεια στη λεκάνη του Αρκασόν και χιλιάδες επιχειρήσεις της περιοχής, ενώ περίπου 20.000 επιχειρήσεις ανέστειλαν τη λειτουργία τους.
Στην Ισπανία, οι πυρκαγιές έφτασαν σε απόσταση περίπου 50 χιλιομέτρων από τη Μαδρίτη, καταστρέφοντας κατοικίες, οχήματα και γεωργικές εκτάσεις. Σύμφωνα με την ένωση μικρών αγροτών της χώρας, έχουν ήδη χαθεί περίπου 18.500 εκτάρια παραγωγικής γης, κυρίως βοσκότοποι.
Οι ισπανικές πυρκαγιές έπληξαν σε απόσταση μόλις 50 χιλιομέτρων από την ισπανική πρωτεύουσα, καίγοντας σπίτια, επιχειρήσεις και οχήματα σε αγροτικές πόλεις. Η Unión de Pequeños Agricultores y Ganaderos, η οποία εκπροσωπεί μικρής κλίμακας επιχειρήσεις, μέτρησε προκαταρκτικές απώλειες 18.500 εκταρίων «χρήσιμης» γης, κυρίως βοσκοτόπων.
Παρά όλα αυτά, η ζημιά είναι απίθανο να επηρεάσει σημαντικά το εθνικό ΑΕΠ.Ο αναπληρωτής καθηγητής του Imperial College, Ιωάννης Κουντούρης, επισημαίνει ότι πολλές επιπτώσεις, όπως οι αυξημένες νοσηλείες λόγω της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, δεν αποτιμώνται οικονομικά.
Από την πλευρά του, ο επικεφαλής οικονομολόγος Ευρώπης της Capital Economics, Άντριου Κένινγχαμ – ο οποίος σημείωσε ότι η Ζιρόνδη αντιπροσωπεύει μόνο το 2,5% της γαλλικής παραγωγής – δήλωσε στους FT ότι οι δαπάνες ανοικοδόμησης μπορούν βραχυπρόθεσμα να ενισχύσουν το ΑΕΠ, χωρίς όμως να συνιστούν πραγματική οικονομική ανάπτυξη.
Όπως τονίζει και η Σάρα Μάιερ, πρόκειται απλώς για την αντικατάσταση κεφαλαίου που έχει ήδη καταστραφεί.
