Με ιλιγγιώδη ρυθμό αλλάζει η εστίαση στην Ελλάδα, αφού νέα deals και πλάνα επέκτασης στα ελληνικά νησιά διαμορφώνουν τον χάρτη του κλάδου, την ώρα που ο πληθωρισμός και η τεχνολογία σπρώχνουν τους καταναλωτές παγκοσμίως στο delivery και στα έτοιμα γεύματα.
Η Ελλάδα διαθέτει βέβαια το δυνατό χαρτί του τουρισμού, γι’ αυτό και οι μεγάλες αλυσίδες της εστίασης και του delivery προσπαθούν να αποκτήσουν μεγαλύτερο μερίδιο σε πασίγνωστα τουριστικά θέρετρα. Νέες συμφωνίες όμως αλλάζουν τα δεδομένα.
Πρόσφατα η efood μπήκε σε αχαρτογράφητα νερά με το mega deal των 14,8 δισ., αφού η ελληνική Delivery Hero πέρασε στη SSW Partners, της οποίας ο στόχος είναι να βρίσκει «καταλληλότερους μακροπρόθεσμους ιδιοκτήτες» για τις επιχειρήσεις που αποκτά.
Η efood νέο μήλος της έριδος
Αν και κανείς δεν μπορεί ακόμη να προβλέψει ποιος θα είναι ο επενδυτής που θα αποκτήσει τελικά την efood και ποια στρατηγική θα ακολουθήσει, το σίγουρο είναι ότι η εταιρεία έχει εδραιώσει εδώ και χρόνια την κυριαρχία της στην ελληνική αγορά.
Ειδικότερα, η efood διαθέτει ένα δίκτυο χιλιάδων συνεργαζόμενων επιχειρήσεων και αποτελεί μία από τις πιο ώριμες και κερδοφόρες δραστηριότητες του ομίλου Delivery Hero στην ευρύτερη περιοχή. Μάλιστα, το τελευταίο διάστημα η efood έχει επεκτείνει τις δραστηριότητές της στα ελληνικά νησιά και πλέον έχει παρουσία σε Σκιάθο, Τήνο, Χίο και Κρήτη.
Την ίδια ώρα, διεθνείς αλυσίδες ποντάρουν σε ελληνικά τουριστικά θέρετρα, αφού τόσο οι ξένοι επισκέπτες ιδίως από ΗΠΑ και Αγγλία όσο και οι Έλληνες ταξιδιώτες ανοίγουν όλο και περισσότερο το… πορτοφόλι τους όταν πάνε διακοπές, σύμφωνα με έρευνες του ΙΝΣΕΤΕ και της ΕΛΣΤΑΤ αντίστοιχα.
Για πράδειγμα, η Μύκονος βρίσκεται σταθερά στο «ραντάρ» της McDonald’s, αποτελώντας στρατηγική επιλογή, που μπορεί να ενισχύσει την παρουσία της σε θέρετρα με ισχυρή τουριστική κίνηση.
Σύμφωνα με πληροφορίες της αγοράς, η εταιρεία έχει ακολουθήσει όλες τις διαδικασίες αδειοδότησης που προβλέπει η ελληνική νομοθεσία, δηλώνοντας ότι θα συνεχίσει να συνεργάζεται με τις αρμόδιες αρχές για την επίλυση των διοικητικών ζητημάτων που έχουν προκύψει.
Έπειτα, η TGI Friday’s, μετά το άνοιγμα του νέου καταστήματος στο Κολωνάκι, βρίσκεται σε προχωρημένες συζητήσεις για την επέκταση της αλυσίδας με νέο κατάστημα στο κέντρο της πόλης του Ηρακλείου Κρήτης.
Σημειώνται ότι το Jackaroo άνοιξε πρόσφατα στο ίδιο σημείο ένα νέο concept κατάστημα ονόματι Krispy’s, συνδέοντας έτσι το branding του με μια αγορά με έντονη τουριστική κίνηση.
Οι κινήσεις αυτές δεν είναι τυχαίες, καθώς η πόλη καταγράφει ισχυρή τουριστική κίνηση, σύμφωνα με έρευνα του ΙΝΣΕΤΕ για το πρώτο πεντάμηνο του 2026.
Άλμα κερδών δείχνει η εστίαση στην Ελλάδα
Παράλληλα, ο τομέας της εστίασης αναδεικνύεται στον απόλυτο πρωταγωνιστή των τουριστικών δαπανών, όσον αφορά τους Έλληνες ταξιδιώτες.
Τα έξοδα που κατευθύνθηκαν σε καφέ, εστιατόρια και συναφείς υπηρεσίες έφτασαν τα 1,18 δισ. ευρώ (1.181.856 χιλιάδες ευρώ) το 2025, έναντι 1,05 δισεκατομμυρίου ευρώ (1.059.657 χιλιάδες ευρώ) το 2024, σημειώνοντας άνοδο 11,5%.
Η εστίαση απορροφά τη μερίδα του λέοντος από την τουριστική πίτα, αντιπροσωπεύοντας το 32,1% του συνολικού προϋπολογισμού των ταξιδιωτών, αναφέρει η ΕΛΣΤΑΤ.
Πώς διαμορφώνεται όμως ο κλάδος της εστίασης παγκοσμίως και ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη λειτουργία του σήμερα;
Πώς αλλάζει ο κλάδος διεθνώς
Αλλάζει ριζικά ο τρόπος λειτουργίας της εστίασης παγκοσμίως, αφού η τεχνολογία, οι μεταβαλλόμενες καταναλωτικές συνήθειες και ο επίμονος πληθωρισμός εντείνουν τον ανταγωνισμό και συμπιέζουν την κερδοφορία.
Μία από τις πιο προφανείς αλλαγές των τελευταίων χρόνων είναι οι συνήθειες των πελατών. Με την πανδημία Covid-19 και τα lockdown βγήκε… νοκ άουτ σχεδόν το ένα δέκατο των εστιατορίων στην Αμερική και τη Βρετανία μόνο το 2020, επισημαίνει ο Economist. Στη δε Κίνα, τη μεγαλύτερη αγορά εστίασης στον κόσμο, ο κίνδυνος κλεισίματος ενός εστιατορίου αυξανόταν κατά 12,7% για κάθε 12 ημέρες που επιβαλλόταν καραντίνα σε κοντινή απόσταση.
Ακόμα και όταν οι περιορισμοί άρθηκαν, οι άνθρωποι συνέχισαν να εργάζονται περισσότερο από το σπίτι και να μετακινούνται προς τα κέντρα των πόλεων λιγότερες ημέρες. Η Pret A Manger, μια βρετανική αλυσίδα σάντουιτς, αναφέρει ότι τα καταστήματά της κοντά σε κεντρικούς δρόμους των προαστίων είναι πλέον πιο πολυσύχναστα από αυτά που βρίσκονται σε πιο εμπορικές συνοικίες.
Έπειτα, η παραγγελία στο σπίτι αντικατέστησε το φαγητό στο εστιατόριο. Σύμφωνα με την Εθνική Ένωση Εστιατορίων της Αμερικής σχεδόν τρία στα τέσσερα γεύματα εστιατορίων στην Αμερική καταναλώθηκαν εκτός εστιατορίου το 2025 και το μερίδιο των παραδόσεων έχει υπερδιπλασιαστεί από την έναρξη της πανδημίας.
Μάλιστα, η παγκόσμια αγορά online delivery φαγητού προβλέπεται να φτάσει τα 473 δισ. δολάρια φέτος, δηλαδή σε αξία διπλάσια από εκείνην που είχε πριν από την πανδημία, σύμφωνα με την Upmetrics.
Εντείνεται ο ανταγωνισμός στην εστίαση
Παράλληλα, η πανδημία ώθησε πολλούς ανθρώπους, που είχαν χάσει προηγουμέως τις δουλειές τους, να ανοίξουν ένα δικό τους εστιατόριο.
Για παράδειγμα, στο Μεξικό, όπου η άτυπη απασχόληση αντιπροσωπεύει περίπου το 55% του εργατικού δυναμικού σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, πολλοί άνθρωποι έχουν ανοίξει εστιατόρια, ακριβώς επειδή δεν μπορούσαν να βρουν εργασία αλλού, λέει ο Hugo Vela, μέχρι πρόσφατα πρόεδρος του CANIRAC, του μεγαλύτερου επαγγελματικού φορέα εστιατορίων του Μεξικού.
Το αποτέλεσμα είναι ότι ο ανταγωνισμός γίνεται ακόμη πιο σκληρός ανταγωνισμός από το συνηθισμένο, και μάλιστα σε μια εποχή όπου πολλές χώρες υποφέρουν από υψηλό πληθωρισμό ή αναιμική οικονομική ανάπτυξη και η κατανάλωση είναι χαμηλή.
Ο αριθμός καταστημάτω εστίασης έσπασε κάθε ρεκόρ στις ΗΠΑ, όμως το 42% από αυτά ήταν ζημιογόνα πέρυσι, σύμφωνα με την Εθνική Ένωση Εστιατορίων.
Μάλιστα, η μέση δαπάνη ανά γεύμα μειώθηκε κατά 8,3% το πρώτο εξάμηνο του 2025, σύμφωνα με την Meituan, τη μεγαλύτερη πλατφόρμα delivery της Κίνας.
Στρατηγικές μείωσης κόστους
Έτσι, πολλά εστιατόρια καταφεύγουν σε διαφορετικές στρατηγικές για να περιορίσουν το κόστος.
Λόγου χάρη, η Saizeriya, μια αλυσίδα ιταλικής κουζίνας με 1.000 καταστήματα σε όλη την Ιαπωνία, υπερηφανεύεται για το γεγονός ότι έχει αυξήσει ελάχιστα τις τιμές της εδώ και δεκαετίες.
Αλλά για να τιςς κρατήσει χαμηλά έχει «αποκλείσει» τους μεσάζοντες, κατασκευάζοντας τα δικά της εργοστάσια για να αλέθει ρύζι και να προετοιμάζει άλλα συστατικά.
Επίσης, η τεχνολογία έχει αντικαταστήσει το προσωπικό υποδοχής: οι πελάτες σαρώνουν κωδικούς QR για να διαβάσουν το μενού, τα ρομπότ παραδίδουν τις παραγγελίες και ένας αυτοματοποιημένος ταμίας λαμβάνει τις πληρωμές.
Τέτοιες τάσεις δεν περιορίζονται στην Ιαπωνία. Ορισμένες μεγάλες βρετανικές αλυσίδες, συμπεριλαμβανομένων των Wagamama και Wasabi, μεταφέρουν μέρος της παρασκευής τροφίμων τους από υποκαταστήματα στα κέντρα των πόλεων σε πιο απομακρυσμένες τοποθεσίες, όπου τα ενοίκια και άλλα γενικά έξοδα είναι φθηνότερα, αναφέρει ο Economist.
Εστίαση: Στροφή στον αυτοματισμό
Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε πέρυσι από τους Austan Goolsbee, Chad Syverson, Rebecca Goldgof και Joe Tatarka διαπίστωσε ότι η αύξηση των παραγγελιών κατά τη διάρκεια της πανδημίας ανάγκασε τα αμερικανικά εστιατόρια να αυτοματοποιηθούν.
Πολλά εισήγαγαν εφαρμογές για smartphone, λωρίδες drive-through και ράφια delivery. Αυτό πιθανώς συνέβαλε σε μια αύξηση 15% στην πραγματική παραγωγικότητα της εργασίας στον κλάδο, μετά από σχεδόν 30 χρόνια στασιμότητας.
Εκτοξεύθηκε η αγορά έτοιμων γευμάτων στην Κίνα
Την ίδια ώρα, το delivery επιτρέπει στα εστιατόρια να διευρύνουν την πελατειακή τους βάση. Στην Κίνα, οι νεότεροι πελάτες, που δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να αγοράσουν «χλιδάτα» γεύματα, στρέφονται σε κιτ γευμάτων που πωλούνται σε εστιατόρια.
Αυτό ήταν ορατό κατά τη διάρκεια της Σεληνιακής Πρωτοχρονιάς τον Φεβρουάριο –μιας γιορτής κατά την οποία οι οικογένειες παραδοσιακά δειπνούν έξω με περίτεχνα πιάτα– καθώς πολλά νοικοκυριά αγόρασαν αντ’ αυτού προμαγειρεμένα γεύματα.
Μάλιστα, η αξία των έτοιμων γευμάτων οκταπλασιάστηκε από την πανδημία ως σήμερα, φτάνοντας στα 262,6 δισ. γιουάν (38,5 δισ. δολάρια), σύμφωνα με την iiMedia Research.
Αναδημιουργώντας την εμπειρία της εστίασης
Ταυτόχρονα, όμως, τα εστιατόρια με takeaway φέρνουν μαζί τους μία συνθήκη που μπορεί να αποβεί επιβαρυντική: «εξαφανίζουν» την επικοινωνία με τους πελάτες, αφού πολλοί είναι αυτοί δεν θα περάσουν καν από το κατώφλι του μαγαζιού από το οποίο παραγγέλνουν.
Αυτό σπρώχνει τα πολυτελή εστιατόρια σε νέες λύσεις στο delivery, με τις οποίες προσπαθούν να προσελκύσουν το αγοραστικό κοινό από το σπίτι στο χώρο της εστίασης.
Η Dishoom, μια πολυτελής βρετανική αλυσίδα εστιατορίων με κάρυ, προσπαθεί να αναδημιουργήσει την εμπειρία του εστιατορίου, συμπεριλαμβάνοντας δωρεάν προϊόντα στις παραγγελίες σε πακέτο.
«Ας ελπίσουμε ότι αυτά θα τους δελεάσουν για να έρθουν και να ζήσουν την πλήρη εκδοχή στο εστιατόριο», λέει ο Brian Trollip, διευθύνων σύμβουλος της Dishoom.
