Ο λογαριασμός της ΔΕΘ

Τα μέτρα που ανακοίνωσε Σάββατο βράδυ ο πρωθυπουργός κ. Κυριάκος Μητσοτάκης, κατά τη διάρκεια της ομιλίας του από το βήμα της 90ης ΔΕΘ, που διήρκησε περίπου μιάμιση ώρα, απευθύνονται σε μισθωτούς, συνταξιούχους, αγρότες, επαγγελματίες, ιδιοκτήτες ακινήτων, οικογένειες. Περιλαμβάνουν μειώσεις φόρων, αυξήσεις επιδομάτων και εισοδημάτων και παρεμβάσεις για κοινωνικές ομάδες που έχουν δοκιμαστεί σκληρά τα τελευταία χρόνια. Ωστόσο, όσο θετικό κι αν είναι κάθε ευρώ που επιστρέφει στην τσέπη του πολίτη, η πραγματικότητα παραμένει αμείλικτη: τα μέτρα δεν αρκούν για να αντιμετωπίσουν τη λαίλαπα της ακρίβειας και την υποχώρηση της αγοραστικής δύναμης.

Η μείωση των τεκμηρίων για τους συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες αποτελεί μια αναγκαία διόρθωση, όπως και η μείωση της προκαταβολής φόρου από το 55% στο 50%. Δεν αλλάζουν, όμως, ριζικά την καθημερινότητα χιλιάδων μικρών επαγγελματιών, οι οποίοι συνεχίζουν να επιβαρύνονται με υψηλές ασφαλιστικές εισφορές, ακριβό ηλεκτρικό ρεύμα, αυξημένα ενοίκια και πολλαπλάσιο λειτουργικό κόστος. Πολύ περισσότερο όταν αρκετές από αυτές τις ελαφρύνσεις θα εφαρμοστούν σταδιακά και όχι άμεσα.

Θετική είναι και η απαλλαγή από τον φόρο των κατ’ επάγγελμα αγροτών με εισόδημα έως 20.000 ευρώ, καθώς και η επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο πετρέλαιο απευθείας στην αντλία. Για τον πρωτογενή τομέα, ωστόσο, το μεγάλο πρόβλημα παραμένει το κόστος παραγωγής. Λιπάσματα, ζωοτροφές, ενέργεια, καύσιμα και μεταφορές περιορίζουν ασφυκτικά το εισόδημα του παραγωγού, ενώ την ίδια στιγμή η τεράστια διαφορά των τιμών από το χωράφι στο ράφι εξακολουθεί να προκαλεί και να ψαλιδίζει τα εισοδήματα των καταναλωτών.

Η αύξηση του κατώτατου μισθού στα 1.000 ευρώ έως τον Ιανουάριο του 2028 είναι ασφαλώς ένα θετικό βήμα. Απέχει, όμως, χρονικά από τις σημερινές ανάγκες. Ο εργαζόμενος καλείται τώρα να πληρώσει το σούπερ μάρκετ, το ενοίκιο, το ρεύμα και τις δόσεις των υποχρεώσεών του. Μέχρι το 2028, ένα σημαντικό τμήμα της αύξησης κινδυνεύει να έχει εξανεμιστεί από τις ανατιμήσεις. Το ίδιο ισχύει και για τη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά μισή ποσοστιαία μονάδα η οποία και αυτή κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά δύσκολα θα γίνει αισθητή στο διαθέσιμο εισόδημα.

Ανάσα αποτελεί το ετήσιο επίδομα των 400 ευρώ για όλους τους συνταξιούχους άνω των 65 ετών που καταβάλλεται τέλη Νοεμβρίου όμως και αυτή η ενίσχυση δεν αντικαθιστά την κομμένη 13η και 14η σύνταξη, για τις οποίες οι συνταξιούχοι όλα τα χρόνια του εργασιακού τους βίου είχαν πληρώσει τις ανάλογες εισφορές για να έρθουν στη συνέχεια τα μνημόνια και να τις καταργήσουν.

Μακάρι αυτά τα 400 ευρώ, αυξημένα κατά 100 ευρώ σε σύγκριση με ότι είχε ψηφιστεί, να μπορέσουν να καλύψουν δώδεκα μήνες ακρίβειας, ιδιαίτερα για όσους δαπανούν μεγάλο μέρος της σύνταξής τους σε τρόφιμα, φάρμακα, ενέργεια και στέγαση. Πάντως, στα πολύ θετικά είναι η οριστική η κατάργηση της προσωπικής διαφοράς, όπως και η τιμαριθμοποίηση των αναπηρικών επιδομάτων κάτι βέβαια που καλό θα ήταν κάποια στιγμή να εφαρμοστεί και στη φορολογική κλίμακα μισθωτών, συνταξιούχων, επαγγελματιών.

Σημαντικές είναι και οι παρεμβάσεις για τρίτεκνους, πολύτεκνους και νέες οικογένειες. Ωστόσο, το δημογραφικό δεν αντιμετωπίζεται μόνο με επιδόματα και φορολογικές απαλλαγές. Ακόμη και το νέο «Σπίτι μου 3» ενδέχεται, χωρίς αύξηση της προσφοράς κατοικιών, να τροφοδοτήσει νέες ανατιμήσεις στην κτηματαγορά. Άλλωστε το βιώσαμε αυτό με το Σπίτι μου 1 και το Σπίτι μου 2.

Η κυβέρνηση δείχνει να αναγνωρίζει το πρόβλημα της ακρίβειας και να κάνει βήματα για να βελτιώσει την κατάσταση. Όμως, οι πολίτες χρειάζονται περισσότερες άμεσες και μόνιμες παρεμβάσεις. Έχει το περιθώριο λοιπόν μέχρι να έρθει προς ψήφιση ο προϋπολογισμός του 2027 να επανεξετάσει κάποια μέτρα και να τα βελτιώσει ή να φέρει πρόσθετα.