Οι αρχηγοί των ενόπλων δυνάμεων της Σαουδικής Αραβίας, της Τουρκίας και του Πακιστάν πρόκειται να συζητήσουν τη στήριξη προς τη Σαουδική Αραβία, η οποία αντιμετωπίζει επιθέσεις από τους Χούθι της Υεμένης, ενώ το Ιράκ περιόρισε περαιτέρω τις ιρανικές πτήσεις την Παρασκευή, υπό την πίεση των ΗΠΑ, και ένας ιρανός αξιωματούχος απείλησε με αντίποινα.
Οι ιρανικές αεροπορικές εταιρείες απαγορεύτηκαν από γειτονικές χώρες
Οι Χούθι έχουν εξαπολύσει επιθέσεις κατά της υποστηριζόμενης από τη Σαουδική Αραβία κυβέρνησης στη Υεμένη και έχουν βάλλει επανειλημμένα προς τη Σαουδική Αραβία, διακόπτοντας τη ροή πετρελαίου από τον μεγαλύτερο εξαγωγέα ενέργειας στον κόσμο, στο πλαίσιο ενός ευρύτερου πολέμου στη Μέση Ανατολή που ξεκίνησε με τις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
Η στρατιωτική κλιμάκωση συνεχίστηκε αυτή την εβδομάδα, παρά την προσπάθεια που καταβλήθηκε κατά τη διάρκεια της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη για την αναβίωση της διπλωματίας με στόχο τον τερματισμό της σύγκρουσης, η οποία εξαπλώθηκε γρήγορα στον Λίβανο και στον Κόλπο τον Μάρτιο, πριν κλιμακωθεί στην Υεμένη τις τελευταίες εβδομάδες.
Με τις συνομιλίες σε αδιέξοδο και κατά τη διάρκεια μιας μικρής ανάπαυλας στις άμεσες εχθροπραξίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, η Ουάσιγκτον είχε αλλάξει τακτική για να επεκτείνει τις οικονομικές κυρώσεις, στοχεύοντας εταιρείες από τρίτες χώρες που συνεργάζονται με ιρανικές επιχειρήσεις μέσω «δευτερογενών κυρώσεων».
Οι ιρανικές αεροπορικές εταιρείες απαγορεύτηκαν από γειτονικές χώρες, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και του Ομάν, την Πέμπτη, ως αντίδραση στις νέες αμερικανικές κυρώσεις, η οποία αποτελεί την πρώτη σημαντική επίπτωση αυτής της αλλαγής τακτικής.
Την Παρασκευή, τα τρία άλλα αεροδρόμια του Ιράκ που εκτελούν πτήσεις από και προς το Ιράν ακολούθησαν το αεροδρόμιο της Βαγδάτης και ανέστειλαν τις πτήσεις, σύμφωνα με πηγές και κρατικά μέσα ενημέρωσης.
Μια απαγόρευση πτήσεων, εάν διατηρηθεί, θα μπορούσε να εντείνει την απομόνωση του Ιράν και να επιδεινώσει την οικονομική κρίση στη χώρα, η οποία ήδη αντιμετωπίζει αμερικανικό αποκλεισμό των θαλάσσιων λιμένων της.
Ο Μοχάμαντ Μοκμπέρ, σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, κατηγόρησε τις χώρες της περιοχής για «ευθυγράμμιση με την Αμερική» λόγω της παρεμπόδισης των πτήσεων.
«Αν το Ιράν δεν έχει τη δυνατότητα να πραγματοποιεί πτήσεις και να λαμβάνει αεροδρομικές υπηρεσίες, τότε καμία χώρα της περιοχής δεν θα έχει αυτή τη δυνατότητα», ανέφερε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Πιέσεις στις εξαγωγές πετρελαίου
Ο πόλεμος, τον οποίο ξεκίνησε ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ μαζί με το Ισραήλ, έχει στοιχίσει τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους και έχει διαταράξει το παγκόσμιο εμπόριο και τον ενεργειακό εφοδιασμό, επιδεινώνοντας τις πληθωριστικές πιέσεις.
Ενώ οι συγκρούσεις μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν έχουν χαρακτηριστεί από διακοπές και επανεκκινήσεις, οι σύμμαχοι του Ιράν έχουν κινητοποιηθεί, με τις επιθέσεις της Χεζμπολάχ να πυροδοτούν ισραηλινή εισβολή στον Λίβανο και την προέλαση των Χούτι στην Υεμένη να προκαλεί μια νέα ανθρωπιστική κρίση.
Το Ιράν και οι σύμμαχοί του έχουν περιορίσει σημαντικά τις εξαγωγές πετρελαίου από τη Σαουδική Αραβία, σύμμαχο των ΗΠΑ. Οι Χούθι έχουν διακόψει τη ναυτιλιακή κίνηση στα παράλια της Ερυθράς Θάλασσας, ενώ το Ιράν έχει περιορίσει τη διέλευση δεξαμενόπλοιων στα Στενά του Ορμούζ, τα οποία πριν από τον πόλεμο αποτελούσαν τη διαδρομή για το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου.
Την Πέμπτη, οι Χούθι δήλωσαν ότι εκτόξευσαν δεκάδες πυραύλους και drones εναντίον σαουδαραβικών στόχων, ενώ το Ριάντ ανέφερε ότι αναχαίτισε έξι βαλλιστικούς πυραύλους που εκτοξεύθηκαν από μαχητές Χούθι.
Αργότερα, ο Μεγάλος Μουφτής της Σαουδικής Αραβίας, η ανώτατη θρησκευτική αρχή του βασιλείου, κάλεσε τους στρατιώτες να είναι έτοιμοι να θυσιάσουν τη ζωή τους για να πολεμήσουν τους Χούθι έως ότου η οργάνωση αυτή εκδιωχθεί από την εξουσία.
Εν μέσω των συγκρούσεων, οι υπουργοί Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας, του Πακιστάν και της Τουρκίας συναντήθηκαν την Πέμπτη για συζητήσεις στο πλαίσιο μιας αμυντικής συμφωνίας που υπογράφηκε τον Αύγουστο.
Καταδίκασαν τις επιθέσεις που είχαν ως στόχο την ιερή πόλη της Μέκκας στη Σαουδική Αραβία και άλλους πολιτικούς στόχους, ενώ επιβεβαίωσαν το δικαίωμα της Σαουδικής Αραβίας να αμυνθεί και προγραμμάτισαν συνάντηση μεταξύ των αρχηγών του Γενικού Επιτελείου για να εξετάσουν τρόπους υποστήριξης του βασιλείου.
Το Υπουργείο Άμυνας της Τουρκίας ανακοίνωσε ότι ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου, Στρατηγός Σελτζούκ Μπαϊρακταρόγλου, θα ταξίδευε στη Σαουδική Αραβία την Παρασκευή για να συναντήσει τους ομολόγους του από τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν.
Ο Τούρκος Πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε ότι η αμυντική συμφωνία, η οποία ορίζει ότι μια επίθεση εναντίον μιας χώρας θεωρείται επίθεση εναντίον όλων, θα μπορούσε να οδηγήσει σε υποστήριξη σε επίπεδο πληροφοριών, υλικοτεχνικής υποστήριξης ή πυρομαχικών.
«Θα μπορούσε επίσης να εξεταστεί η παροχή πιο προηγμένης στρατιωτικής υποστήριξης, ανάλογα με την κλίμακα της απειλής», ανέφερε ο Ερντογάν σε γραπτές απαντήσεις του στο Newsweek.
Ο πρόεδρος του τουρκικού κοινοβουλίου, το οποίο δεν έχει ακόμη επικυρώσει τη συμφωνία, δήλωσε ότι αυτή θα μπορούσε να επεκταθεί σε μια ευρύτερη συμμαχία «για τον μουσουλμανικό κόσμο», συμπεριλαμβανομένου του Ιράν.
Οι διαπραγματεύσεις στη Νέα Υόρκη
Στη Νέα Υόρκη, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί δήλωσε στους δημοσιογράφους την Πέμπτη ότι η Τεχεράνη είχε διαβιβάσει στις ΗΠΑ, μέσω μεσαζόντων, μια πρόταση σύμφωνα με την οποία τα Στενά του Ορμούζ θα άνοιγαν εκ νέου, εφόσον πληρούνταν οι όροι της Τεχεράνης.
Σύμφωνα με την πρόταση του Ιράν, οι εχθροπραξίες θα τερματίζονταν σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, εντός επτά ημερών. Οι ΗΠΑ θα άρουν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, θα αποδεσμεύσουν τα δεσμευμένα κεφάλαια του Ιράν και θα άρουν τις κυρώσεις επί του πετρελαίου, ανέφερε.
«Τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν ξανά την τελευταία ημέρα», δήλωσε ο Αραγτσί, προσθέτοντας ότι τότε θα ξεκινήσουν οι συνομιλίες με τις ΗΠΑ για άλλα ζητήματα, συμπεριλαμβανομένου του πυρηνικού ζητήματος του Ιράν.
Ένας υψηλόβαθμος Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters την Τετάρτη ότι η Τεχεράνη εξετάζει την απάντηση της Ουάσιγκτον στις ειρηνευτικές προτάσεις της.
Οι τιμές του πετρελαίου σημείωσαν πτώση την Παρασκευή, καθώς οι αγορές αξιολόγησαν την πιθανότητα εκεχειρίας, παρά το γεγονός ότι ο αριθμός των πλοίων που καταγράφηκαν να διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ μειώθηκε σε εννέα την Πέμπτη, δηλαδή στο μισό του μέσου όρου των τελευταίων 10 ημερών.
