H Pizza Fan και ο λογαριασμός

Από τα Pandora Papers στα «κεράσματα» της Pizza Fan, η υπόθεση που ερευνούν οι αρχές ανοίγει μια ευρύτερη συζήτηση για τις εταιρικές διαδρομές, τις καθημερινές συναλλαγές και τον έλεγχο του χρήματος.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ , το όνομα του ιδρυτή της αλυσίδας, Κωνσταντίνου Αντάρα, εμφανίζεται στα Pandora Papers σε σύνδεση με εταιρεία στις Βρετανικές Παρθένουςς Νήσους. Tην ίδια ώρα, οι ελληνικές αρχές διερευνούν αν μέσω ειδικού λογισμικού πληρωμένες παραγγελίες της Pizza Fan ολοκληρώνονταν χωρίς να εκδίδεται η προβλεπόμενη απόδειξη.

Η αναφορά στα Pandora Papers δεν αποδεικνύει από μόνη της παρανομία, ούτε έχει επιβεβαιωθεί ότι η συγκεκριμένη υπεράκτια εταιρεία συνδέεται με τις πράξεις που διερευνώνται στην Ελλάδα. Θέτει όμως ένα ερώτημα που αξίζει απάντηση. Πόσο καθαρή εικόνα έχουν οι ελεγκτικές αρχές για τις διαδρομές του χρήματος και τους πραγματικούς δικαιούχους των εταιρειών;

Το ίδιο ερώτημα αποκτά μεγαλύτερο βάρος και μετά την υπόθεση του «Χωριάτικου», στην οποία οι αρχές εξετάζουν ένα εκτεταμένο δίκτυο εταιρειών. Οι δύο υποθέσεις έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά και η Δικαιοσύνη θα κρίνει τις ευθύνες. Η κοινωνία, όμως, δικαιούται ήδη να ζητά απαντήσεις για την αποτελεσματικότητα των ελέγχων.

Από την παραγγελία στην υπεράκτια εταιρεία

Στην περίπτωση της Pizza Fan, οι αρχές εξετάζουν ένα σύστημα μέσω του οποίου παραγγελίες φέρονται να ολοκληρώνονταν χωρίς την έκδοση της προβλεπόμενης απόδειξης. Η λειτουργία περιγράφεται ως «κέρασμα».
Σύμφωνα με την έρευνα, όμως, ο πελάτης είχε πληρώσει κανονικά. Είχε πληρώσει και τον ΦΠΑ που περιλαμβανόταν στην τιμή. Το ζητούμενο είναι πόσος από αυτόν τον φόρο αποδόθηκε στο Δημόσιο.

Τα δημοσιευμένα εταιρικά στοιχεία δείχνουν ότι σχεδόν το σύνολο της ελληνικής εταιρείας ανήκει στην κυπριακή Fanatics Pizza Deliveries and Food Services Limited. Σύμφωνα με δημοσιεύματα ,ο Κωνσταντίνος Αντάρας κατέχει το 90% της κυπριακής εταιρείας.

Ποια ήταν η δραστηριότητα της εταιρείας στις Βρετανικές Παρθένες Νήσους; Είχε οποιαδήποτε σχέση με την κυπριακή εταιρεία; Ήταν οι συμμετοχές και οι συναλλαγές γνωστές στις ελληνικές φορολογικές αρχές; Οι απαντήσεις βρίσκονται στα εταιρικά και φορολογικά στοιχεία που καλούνται να εξετάσουν οι αρμόδιες υπηρεσίες.

Στην περίπτωση του «Χωριάτικου», η έρευνα στρέφεται, μεταξύ άλλων, σε δίκτυο εταιρειών και προσώπων που φέρονται να εμφανίζονταν ως διαχειριστές. Οι αρχές εξετάζουν αν επιχειρήσεις συσσώρευαν οφειλές σε φόρους και ασφαλιστικές εισφορές, ενώ η δραστηριότητα συνεχιζόταν μέσα από άλλα εταιρικά σχήματα.

Πού ήταν οι έλεγχοι;

Το τεκμήριο αθωότητας είναι αδιαπραγμάτευτο. Εξίσου αναγκαίο είναι, όμως, να εξεταστεί πώς λειτούργησαν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί.Η Ελλάδα έχει επενδύσει στην ψηφιοποίηση των συναλλαγών. Τα POS, η διασύνδεσή τους με τις ταμειακές μηχανές και τα ηλεκτρονικά βιβλία δίνουν στη φορολογική διοίκηση περισσότερα στοιχεία. Τα στοιχεία αυτά έχουν αξία όταν διασταυρώνονται και όταν οι ενδείξεις οδηγούν εγκαίρως σε ουσιαστικούς ελέγχους.

Ποιος βλέπει τη συνολική εικόνα; Ποιος συνδέει τις οφειλές μιας εταιρείας με τη δραστηριότητα που ενδέχεται να συνεχίζεται σε άλλο σχήμα; Ποιος αξιολογεί τις καταγγελίες και πόσο γρήγορα ενεργεί;
Τα ερωτήματα γίνονται ακόμη πιο πιεστικά μετά τις αναφορές για πιθανή προειδοποίηση επιχειρήσεων πριν από ελέγχους. Η ΕΛ.ΑΣ. έχει διευκρινίσει ότι μέχρι στιγμής δεν προκύπτει συγκεκριμένη εμπλοκή δημόσιου λειτουργού από την προανακριτική δικογραφία.

Ποιος πληρώνει τον λογαριασμό

Πίσω από τις δικογραφίες υπάρχουν εργαζόμενοι που αγωνιούν για τον μισθό και τη δουλειά τους. Υπάρχουν καταστηματάρχες, συνεργάτες και προμηθευτές που περιμένουν να μάθουν τι θα γίνει την επόμενη ημέρα. Η αναζήτηση ευθυνών πρέπει να προχωρήσει μαζί με την προστασία όσων δενευθύνονται.

Υπάρχουν και οι συνεπείς επιχειρήσεις, εκείνες που κόβουν αποδείξεις, πληρώνουν φόρους και καταβάλλουν ασφαλιστικές εισφορές. Για αυτές, η φοροδιαφυγή σημαίνει αθέμιτο ανταγωνισμό. Σημαίνει ότι καλούνται να ανταγωνιστούν επιχειρήσεις που ενδέχεται να μειώνουν το κόστος τους παρακάμπτοντας τις ίδιες υποχρεώσεις.

Και υπάρχει ο πολίτης που κάθε μήνα πληρώνει όσα του αναλογούν. Εκείνος που βλέπει τον ΦΠΑ σε κάθε αγορά και τις κρατήσεις στον μισθό ή στη σύνταξή του. Εκείνος που δικαιούται να απαιτεί οι κανόνες να ισχύουν για όλους.

Η φοροδιαφυγή στερεί πόρους από το Δημόσιο. Διαβρώνει όμως και την εμπιστοσύνη στο φορολογικό σύστημα. Γιατί όσο ο συνεπής φορολογούμενος βλέπει μεγάλες υποθέσεις να αποκαλύπτονται εκ των υστέρων, τόσο πιο δύσκολα πείθεται ότι το βάρος μοιράζεται δίκαια.

Η απάντηση δεν μπορεί να περιορίζεται στις συλλήψεις και στα πρωτοσέλιδα. Χρειάζονται έγκαιροι έλεγχοι, διαφάνεια στις εταιρικές διαδρομές και αξιοποίηση των στοιχείων που διαθέτει το κράτος. Γιατί το μεγάλο «κέρασμα» της φοροδιαφυγής δεν είναι ποτέ δωρεάν. Τον λογαριασμό τον πληρώνουν όσοι μένουν συνεπείς.