Μόλις έξι χρόνια μετά την ίδυσή της τον Νοέμβριο του 2020, η Anthropic, δημιουργός του κορυφαίου μοντέλου τεχνητής νοημοσύνης Claude, εμφανίζεται να οδεύει προς εντυπωσιακή οικονομική ανάπτυξη.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών, τα προβλεπόμενα έσοδά της ανέρχονται σε 52 δισ. δολάρια για το 2026 και σε 135 δισ. δολάρια για το 2027.
Δημόσια εγγραφή – ρεκόρ
Την Πέμπτη, η εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης άντλησε περισσότερα από 81 δισ. δολάρια μέσω δημόσιας εγγραφής – ρεκόρ, ξεπερνώντας την αντίστοιχη έκδοση μετοχών της SpaceX τον Ιούνιο.
Η δημιουργός της Claude διέθεσε την Τετάρτη 980 εκατομμύρια μετοχές, στην τιμή των 83 δολαρίων ανά μετοχή, αυξάνοντας τόσο το μέγεθος όσο και την τιμή της δημόσιας εγγραφής.
Η χρηματιστηριακή της αξία, σε πλήρως απομειωμένη βάση (fully diluted), διαμορφώνεται σε περίπου 1,5 τρισ. δολάρια.
Όπως σχολιάζει το BBC, η διάθεση των μετοχών πραγματοποιείται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία, καθώς πληθαίνουν τα ερωτήματα για το κατά πόσο η φούσκα της τεχνητής νοημοσύνης αρχίζει να εμφανίζει σημάδια εκτόνωσης, εν μέσω αυξανόμενων ανησυχιών για τις πραγματικές δυνατότητες της τεχνολογίας.
Ενώ μέχρι πρότινος οι επενδυτές πόνταραν σχεδόν τα πάντα σε μια τεχνολογική επανάσταση ανάλογη με εκείνες που έφεραν ο σιδηρόδρομος, το αυτοκίνητο, ο ηλεκτρισμός και το διαδίκτυο, ορισμένοι αρχίζουν πλέον να κρατούν αποστάσεις και να περιορίζουν την έκθεσή τους στον κίνδυνο.
Οι επιφυλάξεις εντείνονται, καθώς διατυπώνονται εκτιμήσεις ότι οι τιμές των υπηρεσιών και των προϊόντων τεχνητής νοημοσύνης θα υποχωρήσουν όσο η τεχνολογία γίνεται ευρύτερα διαθέσιμη.
Παράλληλα, εκφράζονται ανησυχίες ότι ένα σημαντικό μέρος των τεράστιων επενδύσεων στον κλάδο δεν είναι παρά ένας κύκλος αλληλοχρηματοδότησης μεταξύ τεχνολογικών κολοσσών.
Οι μετοχές εταιρειών που παρέχουν την απαραίτητη υπολογιστική ισχύ για την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, όπως η CoreWeave και η Nebius, έχουν χάσει τη μισή τους αξία.
Ακόμη και η πανίσχυρη Nvidia έχασε την πρωτιά της ως η πολυτιμότερη εταιρεία στον κόσμο, καθώς η μετοχή της υποχώρησε κατά 30%, οδηγώντας σε μια ιλιγγιώδη απώλεια χρηματιστηριακής αξίας ύψους 2 τρισ. δολαρίων.
Μπορεί, λοιπόν, η δημόσια εγγραφή της Anthropic να δώσει νέα πνοή στη φούσκα της τεχνητής νοημοσύνης ή θα μείνει στην ιστορία ως η τελευταία αναλαμπή μιας επενδυτικής έκρηξης που οδεύει προς την κατάρρευση;
Οι δέκα πολυτιμότερες εταιρείες των ΗΠΑ:

Αποτίμηση – ορόσημο
Σε εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα, ο διευθύνων σύμβουλος της Anthropic, Ντάριο Αμοντέι, είπε στον διευθύνοντα σύμβουλο της JPMorgan Chase, Τζέιμι Ντάιμον, ότι βασική κατευθυντήρια αρχή του είναι «να μην αφήνει ποτέ την αξία της εταιρείας του να ξεπεράσει ούτε κατά ένα δολάριο την πραγματική της αξία».
Η εταιρεία διαθέτει προς πώληση μετοχές συνολικής αξίας περίπου 81 δισ. δολαρίων στο ευρύ επενδυτικό κοινό, ενώ επιπλέον μετοχές αξίας 26 δισ. δολαρίων θα διατεθούν σε άλλες μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας.
Πρόκειται, με μεγάλη διαφορά, για τη μεγαλύτερη άντληση κεφαλαίων μέσω δημόσιας προσφοράς στην ιστορία των αμερικανικών επιχειρήσεων.
Υπάρχει ένα παλιό χρηματιστηριακό ρητό: στον πυρετό του χρυσού, είναι προτιμότερο να επενδύεις στις εταιρείες που πουλούν τις αξίνες και τα φτυάρια, παρά σε εκείνες που ποντάρουν τα πάντα στην ανακάλυψη χρυσού. Στην περίπτωση της τεχνητής νοημοσύνης, οι εταιρείες αυτές είναι οι κατασκευαστές μικροεπεξεργαστών, οι επιχειρήσεις που κατασκευάζουν κέντρα δεδομένων και οι πάροχοι ενέργειας.
Η Anthropic, ωστόσο, θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι είναι η ίδια ο «χρυσός». Και η επικείμενη δημόσια εγγραφή της θα αποκαλύψει πόση αξία είναι διατεθειμένοι να της αποδώσουν οι επενδυτές, εκτιμά η Φιόνα Τσινκότα.
«Πιστεύω ότι ο λόγος για τον οποίο αυτή η δημόσια εγγραφή έχει τόσο μεγάλη σημασία είναι ότι, για πρώτη φορά, οι ιδιώτες επενδυτές αποκτούν τη δυνατότητα να επενδύσουν άμεσα σε μια εταιρεία που δραστηριοποιείται αποκλειστικά στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης», σημειώνει.
Όπως εξηγεί, οι προηγούμενες δημόσιες εγγραφές αφορούσαν «άλλους κρίκους της ίδιας αλυσίδας αξίας, όπως τους κατασκευαστές ημιαγωγών και μικροεπεξεργαστών, καθώς και τις εταιρείες που αναπτύσσουν κέντρα δεδομένων. Αυτή είναι, όμως, η πρώτη φορά που αποκτούμε πραγματικά άμεση πρόσβαση σε έναν πάροχο τεχνητής νοημοσύνης».
Η αξία μιας εταιρείας εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από τις προβλέψεις για τα μελλοντικά της κέρδη.
Ακριβώς αυτός ο υπολογισμός θεωρείται από πολλούς το μεγαλύτερο «αγκάθι» για τη φούσκα της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς ενδέχεται να αποδειχθεί ο παράγοντας που θα την οδηγήσει σε κατάρρευση.
Θα είναι άραγε οι σημερινοί και οι μελλοντικοί χρήστες της τεχνητής νοημοσύνης διατεθειμένοι να πληρώσουν αρκετά, ώστε να δικαιολογηθούν τα τρισεκατομμύρια δολάρια που δαπανώνται για μικροεπεξεργαστές, κέντρα δεδομένων, ενέργεια και ανθρώπινο δυναμικό; Μάλιστα, ορισμένοι εργαζόμενοι στον κλάδο μπορούν να εξασφαλίσουν ετήσιες αποδοχές που ξεπερνούν τα 100 εκατ. δολάρια.
«Η τεχνητή νοημοσύνη βρίσκεται αναμφίβολα μέσα σε μια χρηματοοικονομική φούσκα. Τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (LLMs) προσφέρουν πραγματική χρησιμότητα και είναι βέβαιο ότι ήρθαν για να μείνουν, ωστόσο τα οικονομικά δεδομένα δεν βγαίνουν», δήλωσε νωρίτερα φέτος ο Γκάρι Μάρκους, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης και συγγραφέας του βιβλίου «Taming Silicon Valley».
«Όσο περισσότερες εταιρείες αναπτύσσουν μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης, τόσο περισσότερο η τεχνολογία μετατρέπεται σε ένα τυποποιημένο προϊόν, με αποτέλεσμα να εξαλείφονται τα ουσιαστικά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα και να συμπιέζονται οι τιμές», εξηγεί.
Μέχρι στιγμής, οι ρυθμοί αύξησης των εσόδων της Anthropic είναι εντυπωσιακοί.
Ωστόσο, αυτοί οι εκρηκτικοί ρυθμοί αύξησης των εσόδων κρύβουν ένα ενδεχόμενο πρόβλημα.
Περίπου το ένα τέταρτο των εσόδων της Anthropic προήλθε από έναν μικρό αριθμό εταιρειών, μεταξύ των οποίων η Google και η Amazon.
Επιπλέον, τα έσοδά της παρουσιάζουν έντονη γεωγραφική συγκέντρωση, καθώς τα δύο τρίτα προέρχονται από την αγορά των ΗΠΑ.
Ένα ακόμη ζήτημα είναι το εντυπωσιακό πλέγμα αλληλοχρηματοδοτήσεων που έχει αναπτυχθεί στον κλάδο της τεχνητής νοημοσύνης. Για παράδειγμα, η Anthropic έχει συνάψει συμφωνίες για την αγορά ή τη μίσθωση μικροεπεξεργαστών και υπολογιστικής ισχύος αξίας εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων από μια μικρή ομάδα εταιρειών, μεταξύ των οποίων η Broadcom, η Google και η Amazon.
Πολλές από αυτές τις εταιρείες είναι ταυτόχρονα επενδυτές στην Anthropic, αλλά και σημαντικοί πελάτες των προϊόντων της.
Οι αμφιβολίες της κοινής γνώμης
Δεν είναι μόνο ορισμένοι επενδυτές της Wall Street που αμφισβητούν κατά πόσο η έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης ανταποκρίνεται στις προσδοκίες που έχουν καλλιεργηθεί. Επιφυλάξεις εκφράζουν και οι απλοί Αμερικανοί πολίτες.
Καθώς οι ΗΠΑ αποτελούν την κινητήρια δύναμη πίσω από μεγάλο μέρος της παγκόσμιας ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης, η αυξανόμενη δυσαρέσκεια της κοινής γνώμης απέναντι σε μια τεχνολογία που απειλεί να αντικαταστήσει εκατομμύρια θέσεις εργασίας και να καταναλώσει τεράστιες ποσότητες ενέργειας και νερού αναδείχθηκε σε έναν από τους παράγοντες που επηρέασαν τις πρόσφατες ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ.
Σε πολλές περιοχές των ΗΠΑ έχουν ήδη επιβληθεί προσωρινές απαγορεύσεις (μορατόριουμ) στην κατασκευή νέων κέντρων δεδομένων. Παράλληλα, αρκετοί υποψήφιοι που θεωρήθηκαν υπερβολικά στενά συνδεδεμένοι με τους μεγάλους τεχνολογικούς ομίλους διαπίστωσαν ότι αυτή η σχέση αποτελούσε πολιτικό μειονέκτημα και όχι πλεονέκτημα. Πολλοί υποψήφιοι των Δημοκρατικών τάχθηκαν δημόσια κατά της ανάπτυξης νέων κέντρων δεδομένων και κέρδισαν τις εκλογές.
Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, ο άλλοτε αδιαμφισβήτητος «γκουρού» της τεχνητής νοημοσύνης, ο επικεφαλής της Nvidia, Τζένσεν Χουάνγκ, παραιτήθηκε την περασμένη εβδομάδα, αφού παραδέχθηκε ότι υπήρξε «άπιστος» στη σύζυγό του. Η παραίτησή του ήρθε έπειτα από δημοσιεύματα σύμφωνα με τα οποία διατηρούσε ερωτική σχέση με την Άλις Χουάνγκ, η οποία φερόταν να είναι κατάσκοπος της Κίνας, καθώς και άλλη σχέση με στέλεχος της εταιρείας που υπαγόταν στην εποπτεία του.
Η θεαματική πτώση του Χουάνγκ από το βάθρο του, σε συνδυασμό με την υποχώρηση της χρηματιστηριακής αξίας της Nvidia κατά 30% από το ιστορικό υψηλό της, έχει αφήσει τους επενδυτές της τεχνητής νοημοσύνης να αναζητούν έναν νέο πρωταγωνιστή για την επενδυτική έκρηξη στον κλάδο.
Πρόκειται για την έκρηξη που έχει στηρίξει το αμερικανικό χρηματιστήριο και, κατά πολλούς, ένα μεγάλο μέρος της ίδιας της αμερικανικής οικονομίας τα τελευταία δύο χρόνια.
Εάν η Anthropic και ο διευθύνων σύμβουλός της πρόκειται να αναδειχθούν στους νέους «πρωτοπόρους» της τεχνητής νοημοσύνης, τότε ο Ντάριο Αμοντέι θα εκπροσωπεί μια εντελώς διαφορετική φιλοσοφία από εκείνη του Χουάνγκ, του ακούραστα αισιόδοξου ηγέτη με το χαρακτηριστικό δερμάτινο μπουφάν.
Ο Χουάνγκ υποστήριζε την απρόσκοπτη και με κάθε δυνατό ρυθμό ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.
Αντίθετα, η Anthropic ιδρύθηκε πάνω στις ανησυχίες για το κατά πόσο τηρούνταν επαρκή μέτρα ασφάλειας και υπευθυνότητας κατά την ανάπτυξη μιας τεχνολογίας που μπορεί να αλλάξει ριζικά την κοινωνία. Αυτές ακριβώς οι ανησυχίες είχαν οδηγήσει τους ιδρυτές της να αποχωρήσουν από την OpenAI.
Ο Αμοντέι έχει προειδοποιήσει ότι οι δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσαν να διευκολύνουν την ανάπτυξη βιολογικών όπλων, τη μαζική παρακολούθηση, την ενίσχυση αυταρχικών καθεστώτων, αλλά και την αντικατάσταση εκατομμυρίων εργαζομένων σε θέσεις γραφείου, οι οποίοι καταβάλλουν φόρους.
Έχει μάλιστα ζητήσει να επιβραδυνθούν οι ρυθμοί ανάπτυξής της, προειδοποιώντας ότι οι δυνατότητές της αυξάνονται με τόσο εκθετικό ρυθμό, ώστε πολύ σύντομα ενδέχεται να ξεφύγουν από κάθε μορφή ανθρώπινου ελέγχου.
Ωστόσο, οι παρεμβάσεις του, με τις οποίες εμφανίζεται να θέλει να προστατεύσει την κοινωνία από τους κινδύνους της τεχνητής νοημοσύνης, αντιμετωπίζονται με σκεπτικισμό από όσους επισημαίνουν ότι η ίδια η Anthropic συνεχίζει να αναπτύσσει νέα, ολοένα ισχυρότερα μοντέλα με ταχύτατους ρυθμούς, χωρίς να διαφαίνεται καμία επιβράδυνση, παρά τις εκκλήσεις του Αμοντέι να περιοριστεί η ταχύτητα ανάπτυξης σε ολόκληρο τον κλάδο.
Ενθουσιασμός και φόβος μήπως χαθεί η ευκαιρία
Παρά τις ανησυχίες, όπως ακριβώς συνέβη και με τη SpaceX του Έλον Μασκ πριν από αυτήν, ο έντονος ενθουσιασμός και το FOMO (Fear of Missing Out – ο φόβος μήπως χάσει κανείς μια μεγάλη ευκαιρία) γύρω από μια αναμφίβολα καθοριστική στιγμή για την τεχνολογική και, ενδεχομένως, την ανθρώπινη εξέλιξη διατηρούν τη ζήτηση για τις μετοχές σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι εντολές αγοράς μετοχών ξεπερνούν κατά περισσότερο από έξι φορές τον αριθμό των μετοχών που διατίθενται.
Όταν η ζήτηση υπερβαίνει τόσο πολύ την προσφορά, η υπερκάλυψη της δημόσιας εγγραφής καθιστά πιθανή μια σημαντική άνοδο της μετοχής κατά την πρώτη ημέρα διαπραγμάτευσης. Αυτό, ωστόσο, δεν λέει και πολλά για τις μακροπρόθεσμες αποδόσεις της επένδυσης.
Αρκεί να θυμηθούμε και πάλι το παράδειγμα της SpaceX: η μετοχή της σημείωσε αρχικά άνοδο σχεδόν 70%, από την τιμή διάθεσης των 135 δολαρίων στα 225 δολάρια. Σήμερα, ωστόσο, διαπραγματεύεται και πάλι κοντά στα 145 δολάρια.
Η δημόσια εγγραφή της Anthropic θα μπορούσε να στεφθεί με τεράστια επιτυχία και να δώσει νέα πνοή σε μια αγορά που, σύμφωνα με ορισμένους, εξακολουθεί να παρουσιάζει όλα σχεδόν τα χαρακτηριστικά μιας φούσκας.
Η Αϊλίν Μπέρμπιτζ, ιδρύτρια της εταιρείας επενδύσεων στον τεχνολογικό κλάδο Passion Capital, είναι μία από εκείνους που απορρίπτουν την άποψη ότι η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί μια φούσκα έτοιμη να σκάσει.
«Ίσως ο ρυθμός διόγκωσης της φούσκας να έχει επιβραδυνθεί κάπως, αλλά σε καμία περίπτωση δεν θα έλεγα ότι βρίσκεται ακόμη στο σημείο να σκάσει», εκτιμά η Μπέρμπιτζ. «Πιστεύω ότι αυτή η δημόσια εγγραφή θα μπορούσε, αντιθέτως, να δώσει και πάλι το έναυσμα για μια νέα επενδυτική κούρσα».
Η Φιόνα Τσινκότα θεωρεί ότι η δημόσια εγγραφή της Anthropic έχει πολύ ευρύτερη σημασία και δεν αφορά μόνο την ίδια την εταιρεία.
«Εκείνο που θα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι ότι η δημόσια εγγραφή μπορεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για την αποτίμηση ολόκληρου του οικοσυστήματος της τεχνητής νοημοσύνης», επισημαίνει.
«Γι’ αυτό και δεν πιστεύω ότι οι επιπτώσεις θα περιοριστούν στην τιμή της μετοχής της Anthropic. Εκτιμώ ότι θα υπάρξουν πολύ ευρύτερες συνέπειες για το σύνολο της επενδυτικής δραστηριότητας στον κλάδο της τεχνητής νοημοσύνης».
Δύο πράγματα μπορούν να ισχύουν ταυτόχρονα. Η δημόσια εγγραφή της Anthropic μπορεί να στεφθεί με τεράστια επιτυχία, καθώς ο φόβος μήπως χάσει κανείς μια μεγάλη επενδυτική ευκαιρία (FOMO) αποτελεί ισχυρό κίνητρο στις χρηματοπιστωτικές αγορές.
Ωστόσο, ακόμη και αν η δημόσια εγγραφή αποδειχθεί επιτυχημένη, αυτό δεν πρόκειται να κατευνάσει τις ανησυχίες όσων αμφισβητούν ότι η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί τη λύση στα προβλήματα της ανθρωπότητας. Και είναι σαφές ότι δεν συμμερίζονται όλοι την ίδια άποψη: ούτε όλες οι επιχειρήσεις, ούτε όλοι οι επενδυτές, ούτε όλοι οι πολίτες.




































