Μπροστά σε μια κρίσιμη δοκιμασία βρίσκεται η Sanofi: να βρει νέα φάρμακα ικανά να διατηρήσουν την ανάπτυξή της όταν το Dupixent, το κορυφαίο προϊόν της, αντιμετωπίσει τη λήξη βασικών πατεντών στις αρχές της επόμενης δεκαετίας. Η νέα διευθύνουσα σύμβουλος, Μπελέν Γκαρίχο, ανέλαβε τον Μάιο με αποστολή να αναστρέψει την πορεία της έρευνας και ανάπτυξης (R&D) και να ενισχύσει την παραγωγή νέων εμπορικών επιτυχιών.
Όπως τονίζουν οι Financial Times το διακύβευμα είναι μεγάλο. Το Dupixent απέφερε 15,7 δισ. ευρώ το 2025, αντιπροσωπεύοντας πάνω από το ένα τρίτο των συνολικών εσόδων της φαρμακευτικής, τα οποία ανήλθαν σε 43,6 δισ. ευρώ. Κανένα άλλο προϊόν δεν πλησιάζει την ίδια εμπορική βαρύτητα: το δεύτερο μεγαλύτερο, το εμβόλιο Beyfortus, αποφέρει λίγο περισσότερο από το ένα δέκατο των πωλήσεων του Dupixent.
Τα προβλήματα στην ερευνητική στρατηγική της Sanofi
Ο προκάτοχος της Γκαρίχο, Πολ Χάντσον, είχε επενδύσει σημαντικά στην προσπάθεια να μετατρέψει τη Sanofi σε έναν όμιλο που θα ανακάλυπτε περισσότερα φάρμακα μέσα από τα δικά του εργαστήρια. Οι δαπάνες έρευνας αυξήθηκαν από περίπου 6,8 δισ. ευρώ το 2023 σε 7,8 δισ. ευρώ το 2025, χωρίς όμως να προκύψει ακόμη ένα νέο blockbuster.
Αντίθετα, η εταιρεία αντιμετώπισε σειρά απογοητευτικών κλινικών αποτελεσμάτων. Ένα πειραματικό φάρμακο για το έκζεμα, το amlitelimab, είχε παρουσιαστεί ως πιθανός διάδοχος του Dupixent, αλλά τα αποτελέσματα των μελετών δεν δικαίωσαν τις προσδοκίες. Παράλληλα, το φάρμακο tolebrutinib για την πολλαπλή σκλήρυνση υπέστη σημαντικές αποτυχίες σε προχωρημένες δοκιμές. Οι εξελίξεις ενίσχυσαν την αμφισβήτηση της προηγούμενης στρατηγικής και επιβάρυναν την εμπιστοσύνη των επενδυτών.
Η Γκαρίχο έχει ήδη προχωρήσει σε αλλαγές. Αντικατέστησε τον επικεφαλής της R&D με το πρώην στέλεχος της Roche Πάουλο Φοντούρα, διέκοψε την ανάπτυξη ορισμένων υποψήφιων φαρμάκων και απομάκρυνε από το χαρτοφυλάκιο 20 παλαιότερα προϊόντα, καθώς και τρεις μονάδες παραγωγής, μέσω συμφωνίας με τη γερμανική Cheplapharm. Στόχος είναι να κατευθυνθούν περισσότεροι πόροι σε προγράμματα με ισχυρότερες επιστημονικές και εμπορικές προοπτικές.
Στροφή σε εξαγορές και συνεργασίες
Η αναδιοργάνωση της εσωτερικής έρευνας, ωστόσο, χρειάζεται χρόνο. Με βασικές πατέντες του Dupixent να πλησιάζουν στη λήξη τους γύρω στο 2031, αναλυτές θεωρούν ότι η Sanofi θα χρειαστεί και έτοιμα ή πιο προχωρημένα φάρμακα από εξωτερικές συνεργασίες και εξαγορές.
Ένα πρώτο βήμα ήταν η επέκταση της συνεργασίας με την αμερικανική Regeneron, σε συμφωνία που μπορεί να φθάσει τα 8 δισ. δολάρια. Η Sanofi θα καταβάλει 1 δισ. δολάρια αρχικά και έως 7 δισ. επιπλέον, ανάλογα με την επίτευξη συγκεκριμένων ερευνητικών, κανονιστικών και εμπορικών οροσήμων. Οι δύο εταιρείες θα αναπτύξουν τέσσερα νέα φάρμακα ανοσολογίας, μοιράζοντας το κόστος και τα μελλοντικά κέρδη, εφόσον τα προϊόντα εγκριθούν. Η συμφωνία διευθέτησε επίσης προηγούμενες νομικές διαφορές μεταξύ των δύο πλευρών.
Παρά τη θετική υποδοχή της συμφωνίας από αρκετούς επενδυτές, τα νέα φάρμακα βρίσκονται ακόμη σε πρώιμα στάδια ανάπτυξης. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορούν να καλύψουν άμεσα το πιθανό κενό εσόδων. Η διοίκηση έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο μεγαλύτερων συναλλαγών, με τον οικονομικό διευθυντή να έχει αναφέρει ότι ο όμιλος διαθέτει δυνατότητα να δαπανήσει περίπου 15 δισ. ευρώ για συμφωνίες και ενδεχομένως έως 10 δισ. ευρώ επιπλέον για ένα εμπορικό προϊόν.
Το στοίχημα της νέας διοίκησης
Η Γκαρίχο θέλει επίσης να αξιοποιήσει περισσότερο την τεχνητή νοημοσύνη στην ανακάλυψη φαρμάκων και να επιταχύνει τη μετάβαση υποψήφιων θεραπειών από τις πρώτες κλινικές φάσεις στις προχωρημένες δοκιμές. Η πρόκληση είναι να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα της έρευνας χωρίς να επαναληφθούν οι δαπανηρές αποτυχίες του παρελθόντος.
Η Sanofi υποστηρίζει ότι δεν αναζητά έναν και μοναδικό διάδοχο του Dupixent, αλλά πολλαπλές πηγές ανάπτυξης σε τομείς όπως η ανοσολογία, τα εμβόλια και οι σπάνιες ασθένειες. Το σχέδιο αυτό, ωστόσο, θα κριθεί από τα απτά αποτελέσματα: νέα φάρμακα, έγκαιρες κλινικές επιτυχίες και συμφωνίες που θα προσθέσουν ουσιαστικά έσοδα. Η Γκαρίχο έχει ήδη επιταχύνει τις αποφάσεις, αλλά η ανασυγκρότηση της καινοτομίας απαιτεί χρόνο, ενώ το περιθώριο πριν από τη λήξη των πατεντών του Dupixent είναι περιορισμένο.
