Η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζεται να δώσει προτεραιότητα σε επιχειρήσεις υπό ευρωπαϊκό έλεγχο κατά την ανάθεση δημόσιων συμβάσεων για κβαντικές τεχνολογίες, επιχειρώντας να ενισχύσει τη θέση της σε έναν από τους πιο κρίσιμους αναδυόμενους κλάδους.
Η πρόταση, η οποία περιλαμβάνεται στον υπό διαπραγμάτευση Ευρωπαϊκό Νόμο για την Κβαντική Τεχνολογία (Quantum Act), αποσκοπεί στη δημιουργία ισχυρών ευρωπαϊκών εταιρειών και στον περιορισμό της εξάρτησης από προμηθευτές εκτός της Ένωσης.
Όπως αναφέρει η Μπάρμπαρα Μόενς στους Financial Times, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει να θεσμοθετήσει ότι οι δημόσιες αρχές θα προμηθεύονται κβαντικά προϊόντα από εταιρείες που ελέγχονται εντός της ΕΕ ή από χώρες με τις οποίες οι Βρυξέλλες έχουν συνάψει ειδικές εταιρικές συμφωνίες.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια σύνδεσης της βιομηχανικής πολιτικής με την οικονομική ασφάλεια και την τεχνολογική κυριαρχία.

Το ευρωπαϊκό πλεονέκτημα και το χρηματοδοτικό χάσμα
Η Ευρώπη διαθέτει ισχυρή ερευνητική βάση. Περίπου το ένα τρίτο των εταιρειών παγκοσμίως που δραστηριοποιούνται στην κβαντική τεχνολογία εδρεύει στην ΕΕ, έναντι περίπου του ενός τετάρτου στις ΗΠΑ και μόλις 5% στην Κίνα. Ωστόσο, οι ΗΠΑ και η Κίνα διατηρούν μεγαλύτερο μερίδιο στις πατέντες, ενώ οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις δυσκολεύονται να μετατρέψουν την επιστημονική πρόοδο σε εμπορικά προϊόντα και να εξασφαλίσουν κεφάλαια για την επέκτασή τους.
Η διαφορά είναι εμφανής στις ιδιωτικές επενδύσεις. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Επιτροπής που παραθέτουν οι Financial Times, οι αμερικανικές νεοφυείς επιχειρήσεις κβαντικής τεχνολογίας προσέλκυσαν περίπου 7 δισ. ευρώ από ιδιώτες επενδυτές, έναντι μόλις 1,1 δισ. ευρώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στις δημόσιες χρηματοδοτήσεις, αντίθετα, η ΕΕ ανακοίνωσε περίπου 8,6 δισ. ευρώ πέρυσι, έναντι 5,3 δισ. στις ΗΠΑ και 13,5 δισ. στην Κίνα.
Η Ευρωπαία επίτροπος Τεχνολογίας Χένα Βιρκούνεν υπογράμμισε στους Financial Times ότι οι Ευρωπαίοι ερευνητές πρωτοπορούν στις επιστημονικές δημοσιεύσεις, ενώ υπάρχουν πολλές υποσχόμενες νεοφυείς επιχειρήσεις. Το ζητούμενο, όπως σημείωσε, είναι να μπορέσουν να αναπτυχθούν και να μεγαλώσουν εντός της ευρωπαϊκής αγοράς, κάτι που απαιτεί σημαντικές επενδύσεις.
Κοινές υποδομές και στήριξη των startups
Το σχέδιο δεν περιορίζεται στις δημόσιες προμήθειες. Προβλέπει τη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής πλατφόρμας κβαντικής τεχνολογίας, μέσω της οποίας ερευνητές και επιχειρήσεις θα αποκτούν κοινή πρόσβαση σε υπολογιστικές υποδομές σε ολόκληρη την Ένωση. Παράλληλα, εξειδικευμένοι κόμβοι καινοτομίας θα βοηθούν τις νεοφυείς επιχειρήσεις να δοκιμάζουν τις εφαρμογές τους και να περνούν από την ερευνητική φάση στην εμπορική αξιοποίηση.
Οι βασικοί τομείς εφαρμογής περιλαμβάνουν τους κβαντικούς υπολογιστές και τις προσομοιώσεις, τις κβαντικές επικοινωνίες και τους αισθητήρες. Η τεχνολογία αξιοποιεί τις αρχές της κβαντομηχανικής για την επίλυση υπολογιστικών προβλημάτων που είναι εξαιρετικά δύσκολα για τους συμβατικούς υπολογιστές, ενώ οι εφαρμογές της αναμένεται να επεκταθούν σε πολλούς βιομηχανικούς και επιστημονικούς κλάδους.

Το πρόβλημα δεν λύνεται μόνο με έναν νόμο
Παρά τη στρατηγική σημασία της πρωτοβουλίας, αναλυτές προειδοποιούν ότι η προτίμηση στις ευρωπαϊκές εταιρείες δεν αρκεί. Ο Ζακ Μάιερς του Centre on Regulation in Europe επισήμανε στους Financial Times ότι η Ένωση πρέπει να αντιμετωπίσει ευρύτερα εμπόδια, κυρίως την αδυναμία των κεφαλαιαγορών της να διοχετεύσουν επαρκή ιδιωτικά κεφάλαια σε καινοτόμες επιχειρήσεις.
Η πρόκληση για τις Βρυξέλλες είναι να μη δημιουργήσουν απλώς ένα προστατευμένο περιβάλλον για τις ευρωπαϊκές εταιρείες, αλλά να διαμορφώσουν τις συνθήκες ώστε αυτές να μπορούν να αναπτύσσονται, να χρηματοδοτούνται και να ανταγωνίζονται διεθνώς.
Η κβαντική τεχνολογία προσφέρει στην Ευρώπη μια νέα ευκαιρία να μετατρέψει την επιστημονική υπεροχή της σε βιομηχανική ισχύ, χωρίς όμως να εγγυάται ότι αυτή τη φορά θα αποφύγει τα λάθη του παρελθόντος.

































