Ο Ντόναλντ Τραμπ υποσχέθηκε να κάνει ξανά ισχυρή την Αμερική. Σχεδόν δύο χρόνια μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, το δολάριο βρίσκεται περίπου 7% χαμηλότερα από το τελευταίο κλείσιμο πριν από την ορκωμοσία του. Στο μεταξύ, οι δασμοί και οι πιέσεις στη Fed δοκίμασαν την εμπιστοσύνη των επενδυτών, ενώ ο πόλεμος με το Ιράν τού πρόσφερε ξανά στήριξη.
Ο δείκτης DXY, που αποτυπώνει την αξία του δολαρίου έναντι έξι βασικών νομισμάτων, βρισκόταν στις 109,35 μονάδες στο τελευταίο κλείσιμο πριν από την ορκωμοσία, στις 17 Ιανουαρίου 2025. Στις 2 Νοεμβρίου 2026 έκλεισε στις 101,75 μονάδες. Η σύγκριση αντιστοιχεί σε υποχώρηση περίπου 7%.
Ο πρώτος σταθμός
Η πρώτη μεγάλη δοκιμασία ήρθε με την ανακοίνωση των δασμών της 2ας Απριλίου 2025. Η επιδίωξη προστασίας της αμερικανικής παραγωγής συνοδεύτηκε από φόβους για ακριβότερες εισαγωγές, υψηλότερο κόστος για τις επιχειρήσεις και ασθενέστερη ανάπτυξη. Η αβεβαιότητα γύρω από το ύψος, τις εξαιρέσεις και τη διάρκεια των επιβαρύνσεων δυσκόλεψε τον προγραμματισμό επενδύσεων.Οι δασμοί μπορούν να στηρίξουν ένα νόμισμα εάν οδηγήσουν σε προσδοκίες υψηλότερων επιτοκίων.
Μπορούν όμως και να το πιέσουν, εάν υπερισχύσει η ανησυχία για την οικονομία. Στην αμερικανική περίπτωση, η Fed της Νέας Υόρκης συνέδεσε την αποδυνάμωση του δολαρίου στο δεύτερο τρίμηνο του 2025 με τις υποβαθμισμένες προσδοκίες ανάπτυξης μετά τις ανακοινώσεις.
Η επίθεση στον Πάουελ
Στο εμπορικό σοκ προστέθηκαν οι επιθέσεις Τραμπ στον τότε πρόεδρο της Fed, Τζερόμ Πάουελ, με απαίτηση για άμεση μείωση επιτοκίων. Στις 21 Απριλίου 2025, όταν οι ανησυχίες για την ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας εντάθηκαν, ο DXY υποχώρησε ενδοσυνεδριακά έως τις 97,923 μονάδες. Το διακύβευμα ξεπερνούσε μια διαφωνία για το κόστος δανεισμού. Η εμπιστοσύνη σε ένα νόμισμα εξαρτάται και από την πεποίθηση ότι η νομισματική πολιτική υπηρετεί τη σταθερότητα των τιμών. Η υποψία ότι μπορεί να υποταχθεί σε βραχυπρόθεσμες πολιτικές ανάγκες αυξάνει την αβεβαιότητα για τους κατόχους του.
Παράλληλα, οι φορολογικές μειώσεις και οι επιλογές δαπανών επανέφεραν τον προβληματισμό για το χρέος και τις χρηματοδοτικές ανάγκες των ΗΠΑ. Οι υψηλότερες αποδόσεις των ομολόγων μπορούν να προσελκύουν κεφάλαια. Όταν όμως αντανακλούν αυξανόμενη ανησυχία για τη δημοσιονομική πορεία, δεν αποτελούν αυτομάτως ψήφο εμπιστοσύνης στο δολάριο. Το Reuters κατέγραφε τον Μάιο του 2025 ότι οι δημοσιονομικές ανησυχίες, μαζί με τις απρόβλεπτες δασμολογικές κινήσεις, ενίσχυαν τις πωλήσεις αμερικανικών περιουσιακών στοιχείων.
Έχασε το αμερικανικό νόμισμα τη φήμη του ως ασφαλούς καταφυγίου;
Ανάλυση της ΕΚΤ κατέγραφε μια ασυνήθιστη εικόνα τον Απρίλιο του 2025 καθώς το δολάριο υποχωρούσε ενώ αυξάνονταν οι αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων.
Η προστασία που συνήθως πρόσφερε στους ξένους επενδυτές σε περιόδους αναταραχής εξασθένησε. Η ΕΚΤ, ωστόσο, αφήνε ανοιχτό αν αυτό αποτέλεσε προσωρινή αναπροσαρμογή χαρτοφυλακίων ή ένδειξη βαθύτερης αλλαγής.
Ο πόλεμος στο Ιράν
Η σύγκρουση με το Ιράν το 2026 έδειξε ότι η ζήτηση για το καταφύγιο παραμένει. Αναλυτές συνδέουν την ανάκαμψη του δολαρίου με τον πόλεμο, τον πληθωρισμό και τις αυξανόμενες αποδόσεις των ομολόγων. Ο DXY έφθασε έως τις 102,95 μονάδες τον Οκτώβριο, παραμένοντας πάντως χαμηλότερα από το επίπεδο πριν από την ορκωμοσία.
Η μεγάλη ρευστότητα των αμερικανικών αγορών και η διεθνής χρήση του νομίσματος εξακολουθούν να στηρίζουν τη θέση του. Η φήμη του δοκιμάστηκε, ενώ ο ρόλος του παραμένει ισχυρός. Η δεύτερη θητεία Τραμπ δείχνει πόσο κρίσιμη είναι η προέλευση του φόβου. Η δυσπιστία απέναντι στις αμερικανικές επιλογές μπορεί να πιέζει το δολάριο. Η διεθνής ανασφάλεια μπορεί να το ενισχύει. Η αξιοπιστία της Ουάσιγκτον παραμένει σίγουρα μέρος της αξίας του.
