Πρόσφατα, ο Πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου (ΗΒ), κ. Rishi Sunak, ανακοίνωσε την πρόωρη προσφυγή στις κάλπες, στις 4 Ιουλίου, ενώ είχε τη δυνατότητα να διεξάγει τις εκλογές έως τον Ιανουάριο του 2025. Μία σειρά ανακοινώσεων, για την καλύτερη πορεία της βρετανικής οικονομίας που μπορούν να αξιοποιηθούν υπέρ της σημερινής Κυβέρνησης στον προεκλογικό δημόσιο διάλογο, συνετέλεσαν στην επίσπευση της εκλογικής διαδικασίας. Άλλωστε, έχουν περάσει πέντε έτη από τις τελευταίες εκλογές στο ΗΒ, που διεξήχθησαν, τον Δεκέμβριο του 2019, με την οικονομία να βιώνει κομβικά γεγονότα, όπως η αποχώρηση της χώρας από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πανδημία, η ενεργειακή κρίση και οι εσωτερικές πολιτικές αναταραχές.

Όπως αναφέρει ανάλυση της Alpha bank, το 2010, όταν το Συντηρητικό Κόμμα (Torries) επανήλθε στη διακυβέρνηση της χώρας, σε συνεργασία με το τότε κόμμα των Φιλελεύθερων Δημοκρατικών, δεσμεύτηκε ότι βασική του προτεραιότητα ήταν η μείωση του δημόσιου ελλείμματος και η επίτευξη ικανοποιητικού ρυθμού ανάπτυξης. Όμως, η χρηματοπιστωτική κρίση που μεσολάβησε είχε ως αποτέλεσμα τη σημαντική επιβάρυνση του δανεισμού και των δημόσιων οικονομικών (The Conservatives and the Economy, 2010–24, Institute for Fiscal Studies, Working Paper 24, Ιούνιος 2024). Επιπλέον, οι αλλεπάλληλες κρίσεις των τελευταίων ετών είχαν ως αποτέλεσμα την αύξηση των δημόσιων δαπανών και του δημόσιου χρέους εξαιτίας της κάλυψης του δημοσιονομικού κόστους της πανδημίας αλλά και της στήριξης των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων από τις επιπτώσεις των ενεργειακών ανατιμήσεων. Ενδεικτικά, το δημόσιο χρέος εκτοξεύθηκε από το 36% του ΑΕΠ, τη διετία 2007-2008, ενώ σήμερα έχει ξεπεράσει το 98% του ΑΕΠ. Αντίστοιχα, την περίοδο 2007-2008, το έλλειμμα της Γενικής Κυβέρνησης ήταν στο 2,9% του ΑΕΠ, ενώ, για την περίοδο 2023-2024, εκτιμάται στο 5,4%.

Καθώς πλησιάζει η ημερομηνία διεξαγωγής των εκλογών, τα δύο υποψήφια κυβερνητικά κόμματα (Συντηρητικό και Εργατικό) διαμηνύουν ότι η οικονομική σταθερότητα αποτελεί κυρίαρχο θέμα της πολιτικής. Η οικονομία του Ην. Βασιλείου, τα τελευταία έτη, χαρακτηρίζεται από στασιμότητα. Οι αναιμικές οικονομικές επιδόσεις ασκούν πίεση στα δημόσια οικονομικά. Η αναγκαία αύξηση των κρατικών δαπανών για βελτίωση των υπηρεσιών υγείας, της κοινωνικής μέριμνας, της εκπαίδευσης και της άμυνας αναμένεται να επηρεάσουν τα δημόσια οικονομικά. Συνεπώς, για την αντιμετώπιση των προκλήσεων σημαντικό ρόλο θα διαδραματίσει η πορεία της οικονομίας και η τήρηση των δημοσιονομικών κανόνων, με στόχο τη μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ.

Οι λόγοι

Ποιοι είναι οι λόγοι που σχετίζονται με την οικονομία και συνέβαλαν στην επίσπευση της προκήρυξης εκλογών;

1.    Η κυβέρνηση επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει τις θετικές οικονομικές εξελίξεις για την ενίσχυση της προεκλογικής της εκστρατείας. Η οικονομία παρουσιάζει σημάδια ανάκαμψης, ενώ παρατηρείται ταχεία αποκλιμάκωση των πληθωριστικών πιέσεων, άρα φαίνεται να επιτυγχάνει την «ομαλή» προσγείωση». Προς επίρρωση αυτών των εξελίξεων, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, στις προβλέψεις του Απριλίου, αναθεώρησε προς τα άνω τις προβλέψεις του και εκτιμά ανάπτυξη 0,7%, το 2024, από 0,5% και 1,5%, το 2025 (Staff Concluding Statement of the 2024, Article IV Mission, UK, Μάιος 2024). Μετά από δύο διαδοχικά τρίμηνα με αρνητικούς ρυθμούς ανάπτυξης, η οικονομία του ΗΒ πέτυχε μεγέθυνση 0,6%, στο πρώτο τρίμηνο, σε τριμηνιαία βάση, ενώ ο πληθωρισμός υποχώρησε στο 2,3% σε ετήσια βάση, τον Απρίλιο, από 3,2%, τον Μάρτιο, σημαντικά χαμηλότερα από το 11,1%, τον Οκτώβριο του 2022 (Γράφημα 1α). Ωστόσο, επισημαίνεται ότι η κεντρική τράπεζα του Ην. Βασιλείου (BoE) προβλέπει οριακή αναθέρμανση του πληθωρισμού, το επόμενο έτος. Οι αγορές αναμένουν την πρώτη μείωση του επιτοκίου από την BoE, μετά από τις εκλογές. Σημειώνεται ότι η περιοριστική νομισματική πολιτική είχε σημαντική επιβάρυνση στον προϋπολογισμό των νοικοκυριών και δη, στην αύξηση των δανειακών τους υποχρεώσεων. Στο Γράφημα 1β, απεικονίζονται τα επιτόκια των ενυπόθηκων δανείων, τα οποία έχουν αυξηθεί σημαντικά.

2.    Η μεταναστευτική πολιτική έπαιξε σημαντικό ρόλο, επίσης, και γι’ αυτό βρίσκεται στο επίκεντρο της προεκλογικής περιόδου. Τον περασμένο Απρίλιο η κυβέρνηση κατέθεσε προς ψήφιση το «Σχέδιο της Ρουάντα» (Safety of Rwanda), που στοχεύει στην απέλαση στην Ρουάντα αιτούντων άσυλο που έχουν εισέλθει στην Βρετανία δίχως τα απαραίτητα νομιμοποιητικά έγγραφα. Οι αντιδράσεις για το εν λόγω νομοσχέδιο ήταν σφοδρές, όμως αποτέλεσε μία πρωτοβουλία των συντηρητικών στην προσπάθεια αύξησης των ψηφοφόρων του.

Η βρετανική στερλίνα κατέγραψε σημαντική άνοδο (Γράφημα 2), μετά από την ανακοίνωση των στοιχείων για τον πληθωρισμό και την προκήρυξη των εκλογών, καθώς οι χρηματοπιστωτικές αγορές προεξοφλούν ότι η BoE θα αναγκαστεί να διατηρήσει τα επιτόκια στα τρέχοντα επίπεδά τους, στη συνεδρίαση του Ιουνίου, ώστε να μην φανεί ότι τάσσεται υπέρ κάποιας παράταξης.

Με βάση τις παραπάνω εξελίξεις, η πρόωρη προσφυγή στις κάλπες έρχεται ως απόρροια των βελτιωμένων στοιχείων για την οικονομία, σε μία προσπάθεια του κυβερνώντος κόμματος να περιορίσει τη διαφορά στην πρόθεση ψήφου (Γράφημα 2). Επιπλέον, οι αγορές δεν ανησυχούν για εκτροχιασμό των δημόσιων οικονομικών από την αλλαγή σκυτάλης και αναμένουν ότι το κόμμα που θα επικρατήσει στις εκλογές, θα διατηρήσει τη μεταρρυθμιστική πολιτική, με στόχο την εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών, παρά τις σημαντικές δημοσιονομικές και οικονομικές προκλήσεις (The UK’s public finances: is it time to reform the fiscal rules? Economics Observatory, Μάιος 2024).

Ακολουθήστε τον ot.grστο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στον ot.gr

Latest News

Πρόσφατα Άρθρα Διεθνή
Κίνα: Φορολογική μεταρρύθμιση υποσχέται ο πρόεδρος Σι
Διεθνή |

Φορολογική μεταρρύθμιση και περισσότερους πόρους στις τοπικές κυβερνήσεις, υπόσχεται ο Κινέζος πρόεδρος

Οι σχεδιασμοί του κομμουνιστικού κόμματος περιλαμβάνουν ακόμα παρέμβαση στην αγορά ακινήτων και ρύθμιση των μισθών των στελεχών σε κρατικές επιχειρήσεις,