Société Générale: Η «Οδύσσεια του πετρελαίου»… οι ανατροπές στην Ερυθρά Θάλασσα

Μια πραγματική «Οδύσσεια»… διανύει σήμερα το πετρέλαιο που αναχωρεί από την Ερυθρά Θάλασσα, σύμφωνα με ανάλυση της Société Générale, καθώς οι επιθέσεις των Χούθι και οι γεωπολιτικές εντάσεις μετατρέπουν μια άλλοτε σχετικά άμεση εμπορική διαδρομή προς την Ασία σε ένα σύνθετο και επικίνδυνο ταξίδι.

Όπως επισημαίνει η γαλλική τράπεζα, κάθε νέο εμπόδιο δημιουργεί και μια νέα παράκαμψη, με αποτέλεσμα το μεγαλύτερο πρόβλημα της αγοράς να μην είναι πλέον η παραγωγή πετρελαίου αλλά η ασφαλής μεταφορά του.

Η Ερυθρά Θάλασσα θυμίζει την Οδύσσεια του Οδυσσέα

Η Société Générale παρομοιάζει τη σημερινή κατάσταση με το ταξίδι του Οδυσσέα, όπου κάθε σταθμός αποκάλυπτε έναν ακόμη κίνδυνο. Το ίδιο συμβαίνει πλέον και στις διεθνείς ροές πετρελαίου. Δεξαμενόπλοια, αγωγοί, θαλάσσια στενά και πολιτικές εστίες έντασης συνθέτουν μια αλυσίδα εμποδίων που επιμηκύνει σημαντικά τον χρόνο μεταφοράς.

Η παραδοσιακή διαδρομή μέσω του Bab al-Mandab έχει καταστεί εξαιρετικά επισφαλής, με αποτέλεσμα πολλές εταιρείες να αποφεύγουν την περιοχή ακόμη και όταν οι επιθέσεις υποχωρούν προσωρινά.

Οι Χούθι στοχεύουν σαουδαραβικά πλοία

Με βάση τα τρία επιβεβαιωμένα περιστατικά της προηγούμενης εβδομάδας, η Société Générale εκτιμά ότι οι Χούθι φαίνεται να στοχεύουν δεξαμενόπλοια με σημαία Σαουδικής Αραβίας. Αντίθετα, κινεζικά πλοία που μεταφέρουν σαουδαραβικό αργό συνέχισαν να διέρχονται από το Bab al-Mandab.

Οι συνολικές ροές πετρελαίου μέσω της Ερυθράς Θάλασσας έχουν μειωθεί κατά 4 εκατ. βαρέλια ημερησίως από την 1η Ιουλίου, με το μεγαλύτερο μέρος της πτώσης, 3,7 εκατ. βαρέλια ημερησίως, να προέρχεται από τη δραστική μείωση της κυκλοφορίας στο Bab al-Mandab.

Παράλληλα, η Σαουδική Αραβία ανακατεύθυνε περίπου 500.000 βαρέλια ημερησίως μέσω της Διώρυγας του Σουέζ, ενώ οι ρωσικές εξαγωγές μέσω της Ερυθράς Θάλασσας υποχώρησαν κατά 2,2 εκατ. βαρέλια ημερησίως.

Το πετρέλαιο κάνει πλέον έναν τεράστιο κύκλο

Η γαλλική τράπεζα περιγράφει λεπτομερώς τη νέα διαδρομή που ακολουθεί το σαουδαραβικό αργό για να αποφύγει το Bab al-Mandab.

Αρχικά μεταφέρεται μέσω του αγωγού East-West στη δυτική ακτή της Σαουδικής Αραβίας και φορτώνεται στο τερματικό του Yanbu. Επειδή ένα πλήρως φορτωμένο VLCC δεν μπορεί να περάσει από τη Διώρυγα του Σουέζ, το φορτίο μεταφέρεται στον αιγυπτιακό αγωγό SUMED, επαναφορτώνεται στη Μεσόγειο και στη συνέχεια ταξιδεύει μέσω Γιβραλτάρ, Ατλαντικού, γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας, διασχίζει τον Ινδικό Ωκεανό και περνά από τα Στενά της Μαλάκκας πριν φτάσει στην Ασία.

Το αποτέλεσμα είναι ένα ταξίδι άνω των 50 ημερών, σχεδόν διπλάσιο από τη συνήθη διαδρομή μέσω του Στενού του Ορμούζ.

Κάθε στάδιο προσθέτει νέο κόστος και νέο κίνδυνο

Η Société Générale υπογραμμίζει ότι κάθε μεταφόρτωση, κάθε αγωγός και κάθε θαλάσσιο πέρασμα αυξάνει τόσο το λειτουργικό κόστος όσο και την έκθεση σε νέους κινδύνους, όπως καθυστερήσεις, συμφόρηση σε υποδομές, διόδια, δυσμενείς καιρικές συνθήκες και στρατιωτικές επιθέσεις.

Η τράπεζα σημειώνει ότι ακόμη και η δυνατότητα φόρτωσης από το Yanbu δεν θεωρείται πλέον δεδομένη, καθώς υπάρχουν αναφορές ότι οι Χούθι στόχευσαν το συγκεκριμένο λιμάνι το Σαββατοκύριακο της 25ης Ιουλίου.

Η Κίνα στηρίζει τη ζήτηση πετρελαίου

Την ίδια στιγμή, η Κίνα εξελίσσεται σε καθοριστικό παράγοντα στήριξης της αγοράς. Οι καθαρές εισαγωγές αργού έχουν αυξηθεί κατά περίπου 3 εκατ. βαρέλια ημερησίως τις τελευταίες δύο εβδομάδες, κυρίως από τη Σαουδική Αραβία.

Η δραστηριότητα των κινεζικών διυλιστηρίων έχει ανακάμψει αισθητά, με τα ποσοστά λειτουργίας να φθάνουν περίπου στο 66%, από κάτω του 60% στις αρχές Ιουλίου. Η αύξηση προέρχεται σχεδόν αποκλειστικά από τα κρατικά διυλιστήρια, ενώ τα ανεξάρτητα «teapot» διυλιστήρια εμφανίζουν περιορισμένες μεταβολές.

Σύμφωνα με τη Société Générale, το Πεκίνο εξακολουθεί να δίνει προτεραιότητα στην ενεργειακή ασφάλεια, περιορίζοντας τις εξαγωγές προϊόντων διύλισης ώστε να διατηρούνται υψηλά τα εγχώρια αποθέματα.

Νέοι κίνδυνοι από Καζακστάν και Ρωσία

Η εικόνα περιπλέκεται περαιτέρω από τις εξελίξεις στη Μαύρη Θάλασσα. Οι εξαγωγές του αγωγού CPC από το Καζακστάν σχεδόν μηδενίστηκαν μετά από επιθέσεις με drones σε δεξαμενόπλοια που ξεκίνησαν στις 17 Ιουλίου.

Οι φορτώσεις μειώθηκαν έως και κατά 1,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως, ενώ στις 20 Ιουλίου ανεστάλησαν πλήρως. Λίγες ημέρες αργότερα, το υπουργείο Ενέργειας του Καζακστάν ανακοίνωσε περικοπές στην παραγωγή, καθώς οι αποθηκευτικοί χώροι πλησίαζαν στα όρια χωρητικότητας.

Παρότι οι φορτώσεις επανεκκίνησαν στις 27 Ιουλίου, νέες επιθέσεις υπονόμευσαν γρήγορα την εμπιστοσύνη της αγοράς.

Η αγορά δεν έχει επιστρέψει στην κανονικότητα

Στη Ρωσία, οι διακοπές λειτουργίας διυλιστηρίων παραμένουν σε επίπεδα 3,9 εκατ. βαρελιών ημερησίως, περίπου 3,5 εκατ. βαρέλια πάνω από τα εποχικά φυσιολογικά επίπεδα. Ταυτόχρονα, οι επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια έχουν οδηγήσει σε μείωση περίπου 700.000 βαρελιών ημερησίως στις εξαγωγές αργού και συμπυκνωμάτων τις τελευταίες δύο εβδομάδες.

Η Société Générale καταλήγει ότι η αγορά πετρελαίου περνά από τη μία διαταραχή στην άλλη χωρίς να επιστρέφει ποτέ σε συνθήκες κανονικότητας. Όπως στην Οδύσσεια, κάθε εμπόδιο που αφήνει πίσω του ο Οδυσσέας αποκαλύπτει ένα νέο μπροστά του.

Το κεντρικό συμπέρασμα της γαλλικής τράπεζας είναι σαφές: η μεγαλύτερη πρόκληση για την παγκόσμια αγορά πετρελαίου δεν είναι πλέον η εξόρυξη του αργού, αλλά η ασφαλής μεταφορά του μέσα από ένα ολοένα και πιο επικίνδυνο γεωπολιτικό περιβάλλον.