Πολυσυζητημένο αλλά όχι άδικα, το φαινόμενο El Niño επιστρέφει μετά από τρία χρόνια και όπως αναφέρει ο επικεφαλής της μονάδας ΜΕΤΕΟ, Κώστας Λαγουβάρδος, οι τελευταίες προσομοιώσεις των κορυφαίων μετεωρολογικών οργανισμών δείχνουν πως οι πιθανότητες για ένα σοβαρό επεισόδιο το οποίο θα κορυφωθεί στο τέλος του χρόνου ξεπερνούν αυτή τη στιγμή το 80%.
«Oπως όλα δείχνουν έχουμε αρχίσει να μπαίνουμε στη φάση ενός ισχυρού El Niño, ενδεχομένως ισχυρότερου και από το 2015» λέει μιλώντας στο in ο κ. Λαγουβάρδος, προσθέτοντας πως η πρόγνωση θα κλειδώσει απόλυτα σε δύο μήνες.
«Πρόκειται αναμφίβολα για μια πολύ σημαντική αλλαγή, μια ανωμαλία του καιρού, το πιο σημαντικό παγκόσμιο καιρικό γεγονός που επηρεάζει εν τέλει όλο τον πλανήτη» σημειώνει ο κ. Λαγουβάρδος.
Η ραγδαιότητα του φαινομένου αποτυπώνεται ξεκάθαρα στην παρακάτω εικόνα.
Ανάλυση δεδομένων: Λαγουβάρδος, Ντάφης, Κύρος- ΜΕΤΕΟ
«Βλέπουμε -με τις μπλε/γαλάζιες αποχρώσεις- πως τον Ιανουάριο του 2026 οι θάλασσες ήταν ψυχρότερες από το κανονικό στον Ειρηνικό ωκεανό. Η διαφορά της θερμοκρασίας, προς τα πάνω, της θάλασσας στο ίδιο σημείο, στα τέλη Απριλίου, είναι εντυπωσιακή» εξηγεί ο κ. Λαγουβάρδος.
Καθώς το φαινόμενο θα εξελίσσεται, η θερμοκρασία αυτής της ζώνης θα ανεβαίνει διαρκώς, 3 ακόμα και 4 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα κανονικά επίπεδα.
Ο συνολικός μέσος όρος της θερμοκρασίας παγκοσμίως την περίοδο El Niño αναμένεται να φτάσει έως και τους 0.2 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα κανονικά επίπεδα.
Ο λόγος που το El Niño θεωρείται παγκόσμιας κλίμακας φαινόμενο είναι γιατί η παρουσία του συντελεί στη συνολική άνοδο της θερμοκρασίας το έτος κατά το οποίο εξελίσσεται το φαινόμενο.
Οπως λέει ο κ. Λαγουβάρδος: «Η υπέρ θέρμανση μιας συγκεκριμένης περιοχής του πλανήτη επηρεάζει και τις γειτονικές περιοχές, συμπαρασύροντας έτσι τη μέση τιμή θερμοκρασίας παγκοσμίως».
O παράγοντας κλιματική κρίση
Η νευραλγική διαφορά των επεισοδίων El Niño τις τελευταίες δύο δεκαετίες, σε σχέση με το παρελθόν, είναι σύμφωνα με τον κ. Λαγουβάρδο πως η παρουσία του φαινομένου συνδυάζεται εκρηκτικά με την παρουσία της κλιματικής κρίσης, με αποτέλεσμα εκατομμύρια άνθρωποι- κυρίως οι κάτοικοι της Λατινικής Αμερικής, της Αυστραλίας, της Νοτιοανατολικής Ασίας- να βιώνουν πολύ πιο έντονα φαινόμενα όπως βροχοπτώσεις, πλημμύρες, ξηρασία».
Η Ευρώπη και η μαζί της και η Ελλάδα είναι από τις περιοχές «χαμηλής απορρόφησης» του φαινομένου. Η σχέση ανάμεσα στα καιρικά γεγονότα που συμβαίνουν στη Γηραιά Ηπειρό τους μήνες που το φαινόμενο είναι υπό εξέλιξη, είναι κάτι που οι επιστήμονες συνεχίζουν να διερευνούν.
Σε κάθε περίπτωση, σύμφωνα με τον κ. Λαγουβάρδο, ο όρος “Super El Niño” δεν είναι – ακόμα- ένας δόκιμος, κατοχυρωμένος όρος στο λεξικό της παγκόσμιας μετεωρολογίας.
Ακολουθούν 6 ερωταπαντήσεις για το φαινόμενο El Niño από τα μέλη της ομάδας ΜΕΤΕΟ: Κώστας Λαγουβάρδος, Σταύρος Ντάφης, Γιώργος Κύρος
1. Τι είναι το φαινόμενο El Niño;
Ελ Νίνιο (El Niño) ονομάζεται το θερμό θαλάσσιο ρεύμα που εμφανίζεται στον Ειρηνικό Ωκεανό και αποτελεί µμέρος των διακυμάνσεων που παρουσιάζει η επιφανειακή θερμοκρασία του Ειρηνικού και του Ινδικού Ωκεανού εντός της Τροπικής Ζώνης. Ο όρος El Niño, που στα ισπανικά σημαίνει “το µικρό αγόρι”, αναφέρεται ουσιαστικά στο Θείο Βρέφος καθώς το φαινόμενο εκδηλώνεται συνήθως με τη μέγιστη έντασή του την περίοδο των Χριστουγέννων στις δυτικές ακτές της Νοτίου Αµερικής, κοντά στις ακτές του Περού και του Ισηµερινού.
Το αντίθετο φαινόμενο ονομάζεται La Niña και συνοδεύεται από ψυχρότερα από τα κανονικά επιφανειακά νερά στην τροπική ζώνη του Ειρηνικού Ωκεανού.
2. Πόσο επηρεάζει τις καιρικές συνθήκες στον πλανήτη μας;
Υπό συνθήκες El Niño, οι άνεµοι στις τροπικές περιοχές του Ειρηνικού Ωκεανού εµφανίζονται εξασθενηµένοι επιτρέποντας στα θερµά επιφανειακά νερά από τον ∆υτικό Ειρηνικό να µετατοπιστούν ανατολικότερα. Ανάλογη μετατόπιση µε αυτή των θερμών υδάτων παρουσιάζει και η ζώνη βροχοπτώσεων. Ετσι, η Νότια Αμερική δέχεται αυξημένες βροχοπτώσεις, αντιμετωπίζοντας αρκετά συχνά πλημμυρικά επεισόδια, ενώ περιοχές όπως η Ινδία, η Ινδονησία και η Αυστραλία δοκιμάζονται από έντονη ξηρασία. Στη Βόρεια Αμερική οι συνέπειες του El Niño είναι κατά βάση έµµεσες, µε θερµότερους από τα κανονικά επίπεδα χειµώνες στις Βορειοδυτικές Η.Π.Α και τον Καναδά και αρκετά ξηρούς στις Δυτικές Η.Π.Α..
Μικρότερες έµµεσες επιπτώσεις του El Niño εντοπίζονται σε πολλές περιοχές του πλανήτη, μεταξύ των οποίων και στην Ευρώπη όπου χειμώνες υπό συνθήκες El Niño στη Νότια και Δυτική Ευρώπη ήταν στο παρελθόν ήπιοι και πιο υγροί από το κανονικό.
Τέλος, τα πολύ θερμά νερά στην περιοχή εμφάνισης του φαινομένου έχουν ως αποτέλεσμα την αύξηση της θερμοκρασίας του υπερκείμενου αέρα στην ευρύτερη περιοχή, γεγονός που επιφέρει αύξηση έως και 0.2 βαθμούς στην παγκόσμια τιμή της θερμοκρασίας. Η αύξηση αυτή προστίθεται στην αύξηση λόγω της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής.
3. Τι αναμένεται να συμβεί τους επόμενους μήνες;
Τις τελευταίες 4 εβδομάδες (ως τα μέσα Απριλίου 2026) , η επιφανειακή θερμοκρασία στον Ειρηνικό Ωκεανό αυξάνεται γρήγορα. Σύμφωνα με τις προγνώσεις των μεγαλύτερων μετεωρολογικών κέντρων (προγνώσεις οι οποίες στις τελευταίες ανανεώσεις τους παρουσιάζουν αυξημένη συμφωνία μεταξύ τους) υπάρχει πολύ αυξημένη πιθανότητα μέσα στους επόμενους μήνες, και κυρίως τους τελευταίους μήνες του 2026, να έχουμε θερμοκρασίες επιφανείας της θάλασσας στον Ειρηνικό οι οποίες θα ξεπερνούν κατά 2 βαθμούς τις κανονικές τιμές.
4. Πότε πάλι είχαμε ισχυρά El Niño;
Το πιο πρόσφατο El Niño παρατηρήθηκε τους τελευταίους μήνες του 2023 και στους πρώτους μήνες του 2024. Αν ανατρέξουμε παλαιότερα, το El Niño του 2015 και των τριών πρώτων μηνών του 2016 παραμένει το μεγαλύτερο σε διάρκεια και ένταση επεισόδιο του 21ου αιώνα.
5. Tι συνέβη το 2015 και το 2024;
Οσον αφορά στο επεισόδιο του 2015, το αποτέλεσμα ήταν η θερμοκρασία παγκοσμίως να είναι ακραία υψηλή κατά τη διάρκεια των τελευταίων μηνών του 2015 καθώς και τους πρώτους μήνες του 2016. Τον Φεβρουάριο του 2016, η μέση θερμοκρασία της Γης ξεπέρασε κατά 0.9 βαθμούς την κλιματική τιμή της περιόδου 1981-2010, η μεγαλύτερη θετική απόκλιση που είχε σημειωθεί ως τότε.
Το El Niño του 2023-2024, αν και μικρότερο σε διάρκεια και ένταση από αυτό του 2015-2016, είχε ως αποτέλεσμα, σε συνδυασμό με την επιταχυνόμενη ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή, η μέση θερμοκρασία της Γης να ξεπεράσει την τριμηνία Σεπτεμβρίου-Νοεμβρίου 2023 κατά 1.1 βαθμούς την κλιματική τιμή της περιόδου 1981-2010. Αυτή η απόκλιση είναι η μεγαλύτερη ως σήμερα
Τονίζεται πάντως ότι το El Niño μπορεί να ωθεί πρόσκαιρα τις θερμοκρασίες του πλανήτη μας σε υψηλοτέρα επίπεδα, αλλά η μεγαλύτερη τάση θέρμανσης προκαλείται από τις ανθρώπινες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.
6. Το El Niño επηρεάζει τον καιρό της Ελλάδας;
Γενικά, η επιρροή του El Niño στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία πάνω από την Ευρώπη είναι μικρότερη από την τροπική περιοχή και τη Βόρεια Αμερική. Oμως επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει πως η Βόρεια Ευρώπη επηρεάζεται συχνά από χαμηλές θερμοκρασίες κατά την επικράτηση του El Niño τους χειμερινούς μήνες και ο Βόρειος Ατλαντικός από ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες. Στα καθ’ ημάς, δεν είναι ακόμα βέβαιο και χρήζει περαιτέρω μελέτης και διερεύνησης κατά πόσο ο καιρός της Μεσογείου και μαζί και της Ελλάδας επηρεάζεται από το El Nino.
Πηγή: in.gr
