Οι κυρώσεις για τις διαδικαστικές παραβάσεις του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας [άρθρο 53 Ν.5104/2024] [Μέρος 4ο]

Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι τα πρόστιμα της παραγράφου 2 του άρθρου 53 του Ν.5104/2024 επιβάλλονται στους υπόχρεους τήρησης λογιστικού συστήματος για τις παραβάσεις της μη υποβολής ή εκπρόθεσμης υποβολής φορολογικής δήλωσης (πλην των δηλώσεων που υποβάλλονται στις φορολογίες κεφαλαίου και των δηλώσεων πληροφοριακού χαρακτήρα), ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα της δήλωσης (χρεωστική, πιστωτική, μηδενική), με την επιφύλαξη των διατάξεων της περίπτωσης α’ της παραγράφου 7, όσον αφορά στην εκπρόθεσμη τροποποιητική δήλωση Φ.Π.Α. και των περιπτώσεων β’ και γ’ της παραγράφου 7 του ίδιου άρθρου που αφορούν στις εκπρόθεσμες δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος.

Συνεπώς, για τις εκπρόθεσμες δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος φυσικού ή νομικού προσώπου ή νομικής οντότητας, τα πρόστιμα της παραγράφου 2 του άρθρου 53 επιβάλλονται, εφόσον το ποσό φόρου ή το επιπλέον ποσό φόρου που προκύπτει προς καταβολή ξεπερνά τα 100,00 ευρώ.

Περαιτέρω, τα πρόστιμα της παραγράφου 2 του άρθρου 53 επιβάλλονται και για τις περιπτώσεις μη υποβολής ή εκπρόθεσμης υποβολής δήλωσης παρακράτησης φόρου στους υπόχρεους τήρησης λογιστικού συστήματος, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα της δήλωσης, (χρεωστική, μηδενική), με την επιφύλαξη της περίπτωσης α’ της παραγράφου 7 του άρθρου 53, (μη επιβολή σε περίπτωση εμπρόθεσμης αρχικής δήλωσης).

Διευκρινίζεται ότι τα πρόστιμα της παραγράφου 2 του άρθρου 53 επιβάλλονται στους υπόχρεους τήρησης λογιστικού συστήματος για την περίπτωση υποβολής εκπρόθεσμης αρχικής δήλωσης παρακράτησης και της οποιασδήποτε μεταγενέστερης αυτής τροποποιητικής δήλωσης.

Επισημαίνεται ότι, για τις φορολογίες κεφαλαίου, (κληρονομιών, δωρεών, γονικών παροχών, κερδών από τυχερά παίγνια, μεταβίβασης ακινήτων, ενιαίου φόρου ιδιοκτησίας ακινήτων – ΕΝ.Φ.Ι.Α., ειδικού φόρου επί των ακινήτων – Ε.Φ.Α.) και για τις δηλώσεις στοιχείων ακινήτων (Ε9), εφαρμόζονται σε κάθε περίπτωση, σύμφωνα και με όσα διευκρινίσθηκαν με την εγκύκλιο Ε.2059/2025, οι διατάξεις της παραγράφου 1 του άρθρου 53, και επιβάλλεται πρόστιμο 100,00 ευρώ, ανεξάρτητα αν ο φορολογούμενος είναι υπόχρεος ή όχι σε τήρηση λογιστικού συστήματος, [παράγραφος 2.1 της εγκυκλίου Ε.2059/2025].

Σε ό,τι αφορά τη φορολογία εισοδήματος τα πρόστιμα της παραγράφου 2 του άρθρου 53 του Ν.5104/2024 επιβάλλονται σε νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες, εφόσον είναι υπόχρεοι τήρησης λογιστικού συστήματος. Σε ότι αφορά στα φυσικά πρόσωπα που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα και υποχρεούνται στην τήρηση λογιστικού συστήματος, τα πρόστιμα της παραγράφου 2 επιβάλλονται μόνο σε περίπτωση παραβάσεων που σχετίζονται με στοιχεία που αφορούν στην επιχειρηματική δραστηριότητά τους και ως εκ τούτου, όταν οι παραβάσεις σχετίζονται με άλλα στοιχεία, πλην της επιχειρηματικής τους δραστηριότητας, εφαρμόζονται οι διατάξεις της παραγράφου 1 του άρθρου 53. Ομοίως, ειδικά ως προς τις φορολογίες των τελών χαρτοσήμου/Ψηφιακού Τέλους Συναλλαγής & τέλους ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση, σε ό,τι αφορά τα φυσικά πρόσωπα που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα και υποχρεούνται στην τήρηση λογιστικού συστήματος τα πρόστιμα της παραγράφου 2 επιβάλλονται μόνο σε περίπτωση που τα πρόσωπα αυτά ενεργούν στο πλαίσιο της επιχειρηματικής τους δραστηριότητας και όχι ως ιδιώτες, [παράγραφος 2.2 της εγκυκλίου Ε.2059/2025].

Για τις παραβάσεις της μη υποβολής ή της εκπρόθεσμης υποβολής των δηλώσεων Φ.Π.Α. του άρθρου 43 του Κώδικα Φ.Π.Α., [περίπτωση γ’ της παραγράφου 1 του άρθρου 53 του Ν.5104/2024], αρχικής ή τροποποιητικών, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα της δήλωσης (με ποσό για καταβολή, με ποσό για έκπτωση ή επιστροφή ή με μηδενικό αποτέλεσμα), επιβάλλεται πρόστιμο 250,00 ευρώ ή 500,00 ευρώ ανάλογα με το λογιστικό σύστημα που τηρεί ο φορολογούμενος με την επιφύλαξη της περίπτωσης α’ της παραγράφου 7 του άρθρου 53, (μη επιβολή σε περίπτωση εμπρόθεσμης αρχικής δήλωσης). Υπενθυμίζεται ότι όπως έχει διευκρινιστεί με την εγκύκλιο ΠΟΛ.1093/2016, δεν υπάρχει υποχρέωση καταβολής για ποσά μέχρι και 30,00 ευρώ. Τα ποσά αυτά μεταφέρονται για καταβολή στην επόμενη φορολογική περίοδο και η δήλωση Φ.Π.Α. θεωρείται μηδενική, [παράγραφος 2.3 της εγκυκλίου Ε.2059/2025].

Στην περίπτωση που φυσικό πρόσωπο που ασκεί επιχειρηματική δραστηριότητα και τηρεί απλογραφικό λογιστικό σύστημα υποβάλλει εκπρόθεσμη αρχική δήλωση ψηφιακού τέλους συναλλαγής ή τέλους ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση στην οποία περιλαμβάνονται εγγραφές που σχετίζονται τόσο με την επιχειρηματική του δραστηριότητα όσο και με την δράση του ως ιδιώτη πχ. υποβολή εκπρόθεσμης δήλωσης τέλους ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση για ενοικιαζόμενα δωμάτια/ξενοδοχεία και για δυο ακίνητα από βραχυχρόνια μίσθωση, επιβάλλεται το πρόστιμο της παραγράφου 2 του άρθρου 53 του Ν.5104/2024, λόγω συρροής βάσει του άρθρου 66 του Ν.5104/2024. Σε περίπτωση εκπρόθεσμης τροποποιητικής δήλωσης τέλους ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση ή δήλωσης ψηφιακού τέλους συναλλαγής επιβάλλεται το πρόστιμο κατά περίπτωση της παραγράφου 1 ή της παραγράφου 2 του άρθρου 53 βάσει των στοιχείων της δήλωσης που τροποποιούνται, ενώ σε περίπτωση που τροποποιούνται στοιχεία από αμφότερες δραστηριότητες επιβάλλεται το πρόστιμο της παραγράφου 2 του άρθρου 53, [παράγραφος 2.4 της εγκυκλίου Ε.2059/2025].

Γιώργος Α. Κορομηλάς

Φορολογικός σύμβουλος – Συγγραφέας φορολογικών βιβλίων

Διευθυντής Φορολογικού τμήματος Tax Advisors I.K.E.

Πρόεδρος Ινστιτούτου Οικονομικών και Φορολογικών Μελετών