Απότομα φαίνεται πως έληξε το οικονομικό success story πολλών κρατών του Κόλπου, όταν ΗΠΑ και Ισραήλ επιτέθηκαν στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
Παρότι το «κουβάρι» των εξελίξεων, με τις αλλεπάλληλες αυξομειώσεις στις συγκρούσεις, δεν έχει «ξετυλιχθεί» πλήρως, πολλές χώρες της περιοχής ήδη νιώθουν στο πετσί τους τις οικονομικές επιπτώσεις της κρίσης – ιδίως στους τομείς της ενέργειας και του τουρισμού.
Το κόστος από τη συνεχιζόμενη σύγκρουση ΗΠΑ-Ιράν έχει φτάσει τα 58 δισ. δολαρίων, επισημαίνει η εταιρεία ερευνών Rystad Energy.
Αντίκτυπος στην παραγωγή LNG
Ήδη τον Μάρτιο, ιρανικός βαλλιστικός πύραυλος χτύπησε το κύριο συγκρότημα φυσικού αερίου στην βιομηχανική πόλη Ras Laffan στο Κατάρ, μειώνοντας περίπου κατά 17% την παγκόσμια προμήθεια LNG.
Η ιρανική επίθεση έγινε μετά τον βομβαρδισμό από το Ισραήλ του ιρανικού κοιτάσματος φυσικού αερίου South Pars, το οποίο συνορεύει με το κοίτασμα North Dome του Κατάρ. Μαζί αποτελούν το μεγαλύτερο απόθεμα φυσικού αερίου στον κόσμο, όπως εξηγεί το BBC.
Όσο για το κόστος; H κρατική εταιρεία πετρελαίου και φυσικού αερίου του Κατάρ (QatarEnergy ) υπολογίζει περίπου 20 δισ. δολάρια σε ζημιές, ενώ δεν αποκλείεται να διαταραχθεί η προμήθεια ασιατικών αγορών –ιδίως της Κίνας–, ενώ οι επισκευές μπορεί να κρατήσουν από τρία ως πέντε χρόνια.
«Η επίθεση ήταν ένα σοκ τόσο για τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας όσο και για τα ίδια τα κράτη του Κόλπου, τα οποία τώρα αισθάνονται πολύ ευάλωτα», δήλωσε η Karen Young, ερευνήτρια στο Center on Global Energy Policy του Πανεπιστημίου Κολούμπια στο BBC.
Μάλιστα, η ζημιά είναι τέτοια που θα μπορούσε να κρατήσει πίσω την ευρύτερη περιοχή πάνω από μια δεκαετία, σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο του QatarEnergy, Saad Al Kaabi.
Κόστη «φωτιά» για τις χώρες του Κόλπου
Σε όλο τον Κόλπο, το κόστος από τη συνεχιζόμενη σύγκρουση ΗΠΑ-Ιράν έχει φτάσει τα 58 δισ. δολαρίων, επισημαίνει η εταιρεία ερευνών Rystad Energy.
Στο μεταξύ, έχουν πληγεί περισσότερες από 80 εγκαταστάσεις, με πάνω από το ένα τρίτο να έχει υποστεί σοβαρές ζημιές, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας.
Εκτός από το Κατάρ, έχουν αναφερθεί καταστροφές και στο Μπαχρέιν, το Κουβέιτ, τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Από την πλευρά της, η Παγκόσμια Τράπεζα άλλαξε την πρόβλεψή της για την ανάπτυξη στη Μέση Ανατολή από το 4% στο 1,8%, σημειώνοντας ότι το Κατάρ και το Κουβέιτ θα δουν ιδιαίτερα μεγάλη συρρίκνωση.
Εν κινδύνω η μεταφορά πετρελαίου;
Κάποιες χώρες, όπως η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ, έχουν δείξει μια κάποια ανθεκτικότητα, κυρίως λόγω ορισμένων εξαγωγών πετρελαίου που δεν διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ.
Όμως οι εναλλακτικές – Αγωγός Ανατολής-Δύσης της Σαουδικής Αραβίας ή ο Αγωγός Φουτζάιρα των ΗΑΕ– μεταφέρουν πολύ χαμηλότερη ποσότητα απ’ όση περνούσε μέσω των Στενών, και άρα δεν φαίνεται να μπορούν να αντισταθμίσουν την «ασφυξία» που έχει προκαλέσει το κλείσιμο του θαλασσίου περάσματος.
Πάντως, ο Bader Al Saif, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Κουβέιτ και μέλος του think tank Chatham House, λέει ότι η κρίση θα μπορούσε να ωθήσει χώρες όπως το Κατάρ, το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν να αναπτύξουν σε μέλλοντα χρόνο δίκτυα αγωγών ως εναλλακτική λύση στα δεξαμενόπλοια.
Κόλπος: Οι οικονομικές επιπτώσεις εξαπλώνονται
Τα ταξίδια και ο τουρισμός –βασικοί πυλώνες διαφοροποίησης σε αρκετές οικονομίες του Κόλπου– έχουν επίσης πληγεί σοβαρά.
Το Παγκόσμιο Συμβούλιο Ταξιδιών και Τουρισμού εκτίμησε τον Μάρτιο ότι η Μέση Ανατολή έχανε περίπου 600 εκατ. δολάρια ημερησίως σε έσοδα στον τουρισμό από την έναρξη του πολέμου.
Ιδιατέρως εκτεθειμένα είναι τα ΗΑΕ, που τα τελευαία χρόνια είχαν εξελιχθεί σε παγκόσμιο τουριστικό κόμβο. Οι επιχειρήσεις που συνδέονται με τα ταξίδια και τη φιλοξενία στο Ντουμπάι αναφέρουν απότομες μειώσεις στις κρατήσεις, παράλληλα με ακυρώσεις και μειωμένη επισκεψιμότητα.
Η σύγκρουση μπορεί επίσης να επηρεάσει τα προγράμματα οικονομικής διαφοροποίησης των χωρών του Περσικού Κόλπου, δηλαδή επενδύσεις σε τεχνητή νοημοσύνη, ο αθλητισμός και η ψυχαγωγία, όπως αναφέρει το BBC. Αλλά και οι επενδύσεις στις ΗΠΑ μπορεί να επηρεαστούν: «Αυτά τα τρισεκατομμύρια και δισεκατομμύρια που έχουν δεσμευτεί στις ΗΠΑ θα εξεταστούν ξανά από ορισμένες χώρες», ισχυρίζεται ο Al Saif.
