Ο Ίλον Μασκ έχει συνηθίσει να εισπράττει πακέτα μετοχών ύψους 12 ψηφίων. Τα πιο πρόσφατα προέρχονται από την SpaceX, η οποία αποκάλυψε στην κατάθεση του εντύπου S-1 την Τετάρτη ότι ο Μασκ, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, θα μπορούσε να λάβει πάνω από 1,3 δισεκατομμύρια μετοχές, εφόσον η εταιρεία πυραύλων, τεχνητής νοημοσύνης και κοινωνικών μέσων επιτύχει συγκεκριμένους στόχους κεφαλαιοποίησης και λειτουργικούς στόχους.
Aξίζουν συνολικά περίπου 760 δισεκατομμύρια δολάρια στην κορυφή των αντίστοιχων στόχων σε αξία κεφαλαιοποίησης, σύμφωνα με υπολογισμούς του Bloomberg Billionaires Index. Βεβαίως, για να λάβει τη μέγιστη αποζημίωση, ο Μασκ θα πρέπει να επιτύχει ορόσημα που ακούγονται ρεαλιστικά μόνο στον κόσμο της επιστημονικής φαντασίας, συμπεριλαμβανομένης της ίδρυσης μόνιμης ανθρώπινης αποικίας στον Άρη με τουλάχιστον 1 εκατομμύριο κατοίκους. Μαζί με μια παρόμοια δομημένη συμφωνία αμοιβών στην Tesla, όπου ο Mασκ είναι επίσης Διευθύνων Σύμβουλος, ο 54χρονος έχει πλέον περίπου 1,8 τρισεκατομμύρια δολάρια σε παροχές μετοχών σε κίνδυνο, εάν οι εταιρείες του επιτύχουν τους στόχους.
Αν εξεταστούν ξεχωριστά, κάθε μία θα ήταν το πιο ακριβό πρόγραμμα αποζημίωσης που έχει χορηγηθεί ποτέ, εάν επιτευχθούν οι προϋποθέσεις κατοχύρωσης. Τα πακέτα «είναι προφανώς άνευ προηγουμένου και είναι κάπως δύσκολο να το καταλάβει κανείς», δήλωσε ο Τζέισον Σλόετζερ, αναπληρωτής καθηγητής λογιστικής στη Σχολή Επιχειρήσεων McDonough του Πανεπιστημίου Georgetown. Ο Μασκ και η SpaceX δεν απάντησαν στα αιτήματα για σχόλια.
Αποίκιση του Άρη
Το μεγαλύτερο πακέτο της SpaceX εγκρίθηκε από το διοικητικό συμβούλιο τον Ιανουάριο και περιλαμβάνει έως και 1 δισεκατομμύριο μετοχές κατηγορίας Β με περιορισμούς, οι οποίες συνδέονται με την επίτευξη συγκεκριμένων στόχων και χωρίζονται σε 15 ίσες δόσεις. Για να λάβει ο Μασκ το πλήρες ποσό, η Space Exploration Technologies Corp. —όπως είναι η επίσημη ονομασία της εταιρείας— πρέπει να φτάσει σε χρηματιστηριακή αξία 7,5 τρισεκατομμυρίων δολαρίων. Επιπλέον, καμία από τις παροχές δεν θα καταστεί οριστική έως ότου η SpaceX ιδρύσει αποικία στον Άρη.
Εάν επιτευχθεί η μέγιστη κεφαλαιοποίηση αγοράς βάσει αυτής της συμφωνίας, η παροχή θα ανέρχεται σε περίπου 600 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με υπολογισμούς του Bloomberg. Το μικρότερο πακέτο αποζημίωσης αποτελεί αναδιαρθρωμένη εκδοχή μιας συμφωνίας που είχε ο Mασκ στην xAI, την εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης και κοινωνικών μέσων που συγχωνεύθηκε με την SpaceX τον Φεβρουάριο. Αποτελείται από 302,1 εκατομμύρια μετοχές χωρισμένες σε 12 ίσες δόσεις, με στόχους κεφαλαιοποίησης που κυμαίνονται από 1,065 τρισεκατομμύρια δολάρια έως 6,565 τρισεκατομμύρια δολάρια. Για να κατοχυρωθεί οποιαδήποτε από τις δόσεις, η εταιρεία πρέπει να δημιουργήσει «κέντρα δεδομένων εκτός Γης ικανά να παρέχουν 100 τεραβάτ υπολογιστικής ισχύος ετησίως».
Εάν η SpaceX επιτύχει αυτούς τους στόχους, η αμοιβή του Μασκ θα ανέλθει σε περίπου 160 δισεκατομμύρια δολάρια. «Πιστεύω ότι πρέπει να εξετάσει κανείς ορισμένα από αυτά τα ζητήματα και να αναγνωρίσει ότι πρόκειται για φιλοδοξίες», δήλωσε στο Bloomberg ο Νταν Γουόλτερ, ανεξάρτητος σύμβουλος σε θέματα αμοιβών. «Υπάρχουν ελάχιστοι μόνο τρόποι, που αγγίζουν τα όρια της επιστημονικής φαντασίας, με τους οποίους θα μπορούσε να πραγματοποιήσει την αποίκιση του Άρη κατά τη διάρκεια της ζωής του.»
Η SpaceX δεν έχει ακόμη αναγνωρίσει έξοδα αποζημίωσης με βάση μετοχές για τις δύο απονομές, επειδή «και τα δύο ορόσημα απόδοσης θεωρήθηκαν απίθανα», ανέφερε η εταιρεία στην υποβολή της. Και οι δύο συμφωνίες υπόκεινται στη συνεχιζόμενη απασχόληση του Musk, αλλά δεν υπόκεινται σε καθορισμένη περίοδο απόδοσης, πράγμα που σημαίνει ότι δεν υπάρχει χρονικό όριο για το πότε μπορούν να επιτευχθούν οι στόχοι.
Σύμφωνα με τον δείκτη πλούτου του Bloomberg, ο Μασκ είναι ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο με καθαρή περιουσία 722 δισεκατομμυρίων δολαρίων και είναι πιθανό να γίνει τρισεκατομμυριούχος αν η SpaceX αποτιμηθεί στα 1,75 τρισεκατομμύρια δολάρια ή και περισσότερο κατά την αρχική δημόσια προσφορά της. Ο υπολογισμός της καθαρής περιουσίας του δεν περιλαμβάνει τα πακέτα αμοιβών του στην Tesla ή τη SpaceX.
Η τελευταία συμφωνία αμοιβών της Tesla για τον Mασκ δικαιολογήθηκε εν μέρει από την εταιρεία ως ένας τρόπος για να διασφαλιστεί ότι θα είχε σημαντικό έλεγχο των ψήφων, ένα σημείο διαμάχης για τον CEO, ο οποίος δήλωσε ότι δεν ήθελε να δημιουργήσει «ένα στρατό ρομπότ» αν δεν είχε τουλάχιστον ισχυρή επιρροή. Στην SpaceX, ήδη έλεγχε την πλειοψηφία των ψήφων της εταιρείας χωρίς τα πακέτα αποζημίωσης. Η μεγαλύτερη από τα δύο ¨επιβραβεύσεις” απονεμήθηκε για να «παροτρύνει περαιτέρω τον κ. Mασκ να επιτύχει τους μακροπρόθεσμους επιχειρηματικούς μας στόχους», σύμφωνα με την κατάθεση. «Σε κάποιο σημείο πρέπει να υπάρχει μια φθίνουσα απόδοση, όπου το επιπλέον δολάριο δεν σου προσφέρει περισσότερη προσοχή», είπε ο Schloetzer.
Η δεύτερη στην ιεραρχία της SpaceX, η πρόεδρος Γκουίν Σότγουελ, έλαβε συνολική αμοιβή ύψους 86 εκατομμυρίων δολαρίων πέρυσι, με το μεγαλύτερο μέρος αυτής να προέρχεται από ειδική χορήγηση δικαιωμάτων προαίρεσης που της παραχωρήθηκε τον Οκτώβριο, σύμφωνα με την ανακοίνωση της Τετάρτης. Ο στόχος της για τη μακροπρόθεσμη αμοιβή κινήτρων είναι 5 εκατομμύρια δολάρια, ενώ λαμβάνει μισθό περίπου 1 εκατομμυρίου δολαρίων. Η Σότγουελ, 62 ετών, εργάζεται στη SpaceX από το 2002, έτος ίδρυσης της εταιρείας. Εξαιρουμένων των μη κατοχυρωμένων αμοιβών, το μερίδιό της στη SpaceX είναι περίπου 0,1%, σε σύγκριση με το 40% του Musk.
Το αν θα επιτευχθούν οι στόχοι απόδοσης του Mασκ θα αποφασιστεί από το διοικητικό συμβούλιο της SpaceX. Επειδή ελέγχει την πλειοψηφία των δικαιωμάτων ψήφου, μπορεί να εκλέξει όλα τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου, και η εταιρεία σχεδιάζει να βασιστεί σε εξαιρέσεις από τις απαιτήσεις ότι η επιτροπή αμοιβών και διορισμών πρέπει να αποτελείται εξ ολοκλήρου από ανεξάρτητους διευθυντές.
