Εξοπλισμοί: Ο «Ρώσος» που αναστατώνει την ευρωπαϊκή βιομηχανία

Ένας επιχειρηματίας ρωσικής καταγωγής, ο οποίος ίδρυσε εταιρείες τόσο στη χώρα καταγωγής του όσο και στις ΗΠΑ πριν μετακομίσει στην Ευρώπη, έχει αναδειχθεί  σε μια απρόσμενη φιγούρα στον αγώνα της ηπείρου για την ανάπτυξη δικών της πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς.

Ο Μιχαήλ Κοκόριτς, πρώην υποστηρικτής προσωπικοτήτων της ρωσικής αντιπολίτευσης που έχει αποκηρύξει την υπηκοότητά του, πιστεύει ότι η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να βασίζεται σε μικρούς αριθμούς ακριβών πυραύλων υψηλής τεχνολογίας, οι οποίοι κατασκευάζονται αργά και είναι δύσκολο να αναπληρωθούν.

«Η ικανότητα επιθέσεων μεγάλου βεληνεκούς αποτελεί σήμερα ένα από τα μεγαλύτερα κενά στις εθνικές αμυντικές δυνατότητες της Ευρώπης», δήλωσε ο Κοκόριτς στους Financial Times.

Η Destinus καθιερώθηκε γρήγορα ως σημαντικός παράγοντας σε έναν κλάδο που για καιρό κυριαρχούσαν οι αμυντικοί γίγαντες, καθώς οι ευρωπαϊκές χώρες επιταχύνουν τις προσπάθειές τους για την ενίσχυση των στρατιωτικών τους δυνατοτήτων ενόψει του πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και της αβεβαιότητας σχετικά με την υποστήριξη των ΗΠΑ.

Η εταιρεία, που ιδρύθηκε το 2021 με σκοπό την ανάπτυξη υπερηχητικών αεροσκαφών, έκανε μια απότομη στροφή προς τον τομέα της άμυνας τον επόμενο χρόνο, μετά την πλήρη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Στόχος για τη Μόσχα

Έκτοτε, έχει κατασκευάσει χιλιάδες από τα μακράς εμβέλειας drones της και μίνι πυραύλους κρουζ Ruta Block 1 για ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και για ανάπτυξη στην Ουκρανία, γεγονός που της εξασφάλισε τον περασμένο μήνα μια θέση σε λίστα της ρωσικής κυβέρνησης με πιθανούς δυτικούς στόχους.

Η Destinus σχεδιάζει να ξεκινήσει μέχρι το τέλος του έτους την παραγωγή του νέου συστήματος κρούσης Ruta Block 2, με εμβέλεια άνω των 700 χλμ., στο πλαίσιο μιας κοινοπραξίας με τη γερμανική Rheinmetall, η οποία θα προσφέρει στον όμιλο μεγαλύτερη παραγωγική ισχύ και την υποστήριξη μιας από τις μεγαλύτερες εταιρείες άμυνας της Ευρώπης.

Και τη Δευτέρα παρουσίασε τα σχέδια για το Ruta Block 3, ένα σύστημα πυραύλων του οποίου η εμβέλεια-στόχος των 2.000 χλμ. θα ξεπερνά τα 1.600 χλμ. που προσφέρουν οι αμερικανικής κατασκευής Tomahawk, στους οποίους η Ευρώπη βασίζεται εδώ και καιρό. Οι πτητικές δοκιμές θα ξεκινήσουν το επόμενο έτος.

Αν και αρνήθηκε να σχολιάσει συγκεκριμένες συζητήσεις, ο Κοκόριτς ανέφερε ότι η Destinus συμμετέχει σε «προγράμματα επιθέσεων μεγάλου βεληνεκούς» σε «πολλές ευρωπαϊκές χώρες».
Εμπειρογνώμονες του κλάδου δήλωσαν ότι το Ruta Block 2 θα μπορούσε να αποτελέσει λογική επιλογή για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, καθώς επιδιώκουν να αναπτύξουν τις δικές τους δυνατότητες πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς, μετά την απόφαση του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ αυτό το μήνα να ακυρώσει τα σχέδια αποστολής αμερικανικής κατασκευής Tomahawks στη Γερμανία.

Η Ευρώπη διαθέτει μόνο λίγα συστήματα πυραύλων κρουζ τοπικής παραγωγής. Η περιφερειακή ηγέτιδα εταιρεία MBDA κατασκευάζει τον Storm Shadow/Scalp, ο οποίος εκτοξεύεται από αέρος και έχει βεληνεκές περίπου 500 χλμ., αν και τα αποθέματα είναι περιορισμένα. Αναπτύσσει επίσης ένα σύστημα εδάφους με βεληνεκές περίπου 1.000 χλμ.

Η πολύτιμη εμπειρία στην Ουκρανία

Η πρωτοβουλία «Elsa» για την ανάπτυξη μιας ποικιλίας πυραύλων μακράς εμβέλειας ευρωπαϊκής κατασκευής, που υποστηρίζεται από έξι χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας και της Γαλλίας, έχει μια σειρά από έργα υπό ανάπτυξη, αλλά τα περισσότερα δεν θα είναι έτοιμα πριν από τη δεκαετία του 2030.

Ο Ντάγκλας Μπάρι, ανώτερος ερευνητής για στρατιωτική αεροδιαστημική στο Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, δήλωσε ότι η Destinus θα επωφεληθεί από την εμπειρία που αποκτούν τα συστήματά της στο πεδίο της μάχης στην Ουκρανία.

«Αποτελούν τα προϊόντα αυτά αντικείμενο ενδιαφέροντος για μια σειρά ευρωπαϊκών στρατών; Αναμφίβολα», είπε. Πρόσθεσε όμως ότι τα βασικά ερωτήματα είναι πόσο γρήγορα μπορεί η εταιρεία να «αυξήσει την παραγωγή της, με ποιους θα συνεργαστεί και από πού θα αντλήσει τα επενδυτικά κεφάλαια».

Ο Κοκόριτς αποδίδει στο μοντέλο κατανεμημένης παραγωγής και στην κάθετη ολοκλήρωση της Destinus το γεγονός ότι κατάφερε να αυξήσει γρήγορα την παραγωγή της.
Η εταιρεία κατασκευάζει πολλά από τα βασικά της εξαρτήματα, συμπεριλαμβανομένων των στροβιλοκινητήρων και των κεφαλών πυραύλων, αντί να βασίζεται σε μια μακρά σειρά προμηθευτών, μια απόφαση που, όπως είπε, επηρεάστηκε εν μέρει από μια συζήτηση που είχε το 2012 με τον Ιλον Μασκ κατά τη διάρκεια μιας επίσκεψης στο εργοστάσιο SpaceX του δισεκατομμυριούχου.

«Ο Ιλον ήταν πολύ σαφής ότι ο μόνος τρόπος για να μειωθούν κατά μια τάξη μεγέθους τα κόστη μονάδας του υλικού των πυραύλων ήταν να κατασκευάζονται τα κρίσιμα υποσυστήματα εσωτερικά», είπε ο Κοκόριτς.

Φθηνότερα συστήματα

Η Destinus στοχεύει να κατασκευάσει συστήματα που θα είναι «10 φορές φθηνότερα» από τις παραδοσιακές εναλλακτικές λύσεις, πρόσθεσε, αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι αυτό «δεν είναι πάντα εφικτό».

Ο 49χρονος δεν είχε αρχικά σκοπό να ιδρύσει μια εταιρεία πυραύλων. Γεννημένος στη Σιβηρία σε πολύ ταπεινές συνθήκες, ο ιδιοκτήτης της Destinus  διακρίθηκε στη φυσική και τα μαθηματικά και ξεκίνησε την πρώτη του επιχείρηση ενώ σπούδαζε στο Κρατικό Πανεπιστήμιο του Νοβοσιμπίρσκ.

Στις αρχές της δεκαετίας του 2000 αγόρασε και ίδρυσε μια σειρά αλυσίδων λιανικής πώλησης πριν κάνει το πρώτο του άλμα στον τομέα της αεροδιαστημικής και της άμυνας με την Dauria Aerospace, την πρώτη ιδιωτική διαστημική εταιρεία της Ρωσίας.

Ο Κοκόριτς, ο οποίος είχε υποστηρίξει προσωπικότητες της αντιπολίτευσης στη Ρωσία, δήλωσε ότι το πολιτικό κλίμα τον ώθησε να μετακομίσει στις ΗΠΑ το 2012.

Εκεί ίδρυσε τη νεοφυή επιχείρηση διαστημικών μεταφορών και υποδομών Momentus, με την υποστήριξη επενδυτών όπως ο εκκολαπτήριο νεοφυών επιχειρήσεων Y Combinator, πριν παραιτηθεί από τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου το 2021, την ώρα που η εταιρεία ετοιμαζόταν να εισαχθεί στο χρηματιστήριο — εν μέρει λόγω κανονιστικών ανησυχιών σχετικά με τη ρωσική υπηκοότητά του.

Η επιστροφή στην Ευρώπη

Το 2024, ο Κοκόριτς συμφώνησε να καταβάλει πρόστιμο 2 εκατ. δολαρίων και να δεχτεί πενταετή απαγόρευση να ασκεί καθήκοντα στελέχους ή διευθυντή σε δημόσια εταιρεία, στο πλαίσιο συμβιβασμού με την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (SEC) σχετικά με κατηγορίες που αφορούσαν τις γνωστοποιήσεις της εταιρείας.

Αρνήθηκε να σχολιάσει λεπτομερώς, αλλά δήλωσε στους Financial Times ότι διαφωνούσε με τις κατηγορίες και ότι η υπόθεση «τελικά διευθετήθηκε χωρίς καμία παραδοχή παραβάσεων».

Μετά τη μετεγκατάστασή του στην Ελβετία, ίδρυσε την Destinus, η οποία αρχικά επικεντρώθηκε στις πτήσεις υψηλής ταχύτητας και την πρόωση, αλλά στράφηκε προς τον τομέα της άμυνας το 2022, μετά την έναρξη της επίθεσης της Μόσχας κατά της Ουκρανίας.

Η αλλαγή αυτή οδήγησε ορισμένους από τους αρχικούς επενδυτές να αποσυρθούν, με το μεγαλύτερο μέρος του κεφαλαίου που χρηματοδότησε τα συστήματα κρούσης να προέρχεται από μια «διαφορετική, κυρίως ευρωπαϊκή» βάση επενδυτών, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων οικογενειακών γραφείων.

Η εταιρεία, η οποία μετέφερε την έδρα της στις Κάτω Χώρες πέρυσι, έχει συγκεντρώσει σχεδόν 400 εκατ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων δανείων από μετόχους και πιστωτικής γραμμής ύψους 50 εκατ. ευρώ από τη γερμανική τράπεζα Commerzbank.

H Destinus απασχολεί 1.000 άτομα

Σύμφωνα με τον Μιχαήλ Κοκόριτς, η Destinus δεν είναι πλέον μια νεοφυής επιχείρηση. Η εταιρεία απασχολεί σχεδόν 1.000 άτομα σε διάφορες χώρες, είναι κερδοφόρα και πραγματοποιεί έσοδα της τάξης των εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ. Ωστόσο, οι φιλοδοξίες του θα απαιτήσουν περισσότερο εξωτερικό κεφάλαιο.

Η εταιρεία βρίσκεται στη διαδικασία συγκέντρωσης επιπλέον 200 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με άτομα που είναι εξοικειωμένα με την κατάσταση.
Ο επικεφαλής της Destinus , ο οποίος παραιτήθηκε από τη ρωσική υπηκοότητα το 2024 και είναι πλέον πολίτης της Γρενάδας, αρνήθηκε να σχολιάσει συγκεκριμένα σχέδια, συμπεριλαμβανομένης μιας πιθανής εισαγωγής στο χρηματιστήριο.

Ωστόσο, ανέφερε ότι η εταιρεία συνεργάζεται με τη Rothschild σχετικά με στρατηγικές επιλογές, συμπεριλαμβανομένων πιθανών εξαγορών, μετά τη συμφωνία της πέρυσι για την αγορά της ελβετικής νεοφυούς εταιρείας αυτόνομων πιλότων Daedalean.
«Έχουμε συγκεντρώσει κεφάλαια στο παρελθόν και θα συγκεντρώσουμε και πάλι», είπε, προσθέτοντας ότι η Destinus επικεντρώνεται στο να βοηθήσει την Ευρώπη να ανασυγκροτήσει την ικανότητά της ώστε να εξασφαλίσει αξιόπιστη αποτροπή.

Η ήπειρος «δεν έχει βιομηχανική απάντηση στον όγκο των επιθέσεων που εξαπολύει η Ρωσία στην Ουκρανία», είπε. «Και μας τελειώνουν τα χρόνια για να δημιουργήσουμε μια».