Ηλεκτρονικές πληρωμές: Γιατί αυξάνεται ο κίνδυνος στις online συναλλαγές

Παρά τη μείωση των περιστατικών απάτης με κάρτες το 2025 όπως δείχνουν τα τελευταία στοιχεία της ΤτΕ, η οικονομική ζημία παραμένει υψηλή και αυτό δείχνει ότι οι επιθέσεις γίνονται πλέον πιο «στοχευμένες» και συχνά πιο ακριβές για τα θύματα.

Tο 98% της αξίας των ηλεκτρονικών απατών αφορά online συναλλαγές και κυρίως αγορές από επιχειρήσεις του εξωτερικού

Η μεγάλη πρόκληση μεταφέρεται πλέον κυρίως στις εξ αποστάσεως συναλλαγές χωρίς φυσική παρουσία κάρτας (Card Not Present – CNP), δηλαδή στις αγορές μέσω διαδικτύου, όπου μάλιστα καταγράφεται και αύξηση της αξίας της απάτης.

Με δεδομένο ότι το 98% της αξίας των ηλεκτρονικών απατών αφορά online συναλλαγές και κυρίως αγορές από επιχειρήσεις του εξωτερικού, η προστασία περνά πλέον σε μεγάλο βαθμό και στα χέρια των ίδιων των καταναλωτών.

Οι εφτά βασικοί κανόνες

1. Δεν δίνουμε ποτέ στοιχεία κάρτας μέσω τηλεφώνου ή μηνυμάτων

Τράπεζες, δημόσιες υπηρεσίες και εταιρείες πληρωμών δεν ζητούν ποτέ PIN, κωδικούς e-banking ή αριθμούς κάρτας μέσω τηλεφώνου, SMS ή email. Τα περισσότερα περιστατικά phishing ξεκινούν ακριβώς από τέτοιου είδους ψεύτικες επικοινωνίες.

2. Έλεγχος ιστοσελίδων πριν από κάθε αγορά

Πριν από online συναλλαγές πρέπει να ελέγχουμε αν η σελίδα διαθέτει ασφαλή σύνδεση (https), αν πρόκειται για γνωστό κατάστημα και αν υπάρχουν στοιχεία επικοινωνίας. Οι «υπερβολικά καλές προσφορές» αποτελούν συχνά παγίδα.

3. Χρήση ειδοποιήσεων (push notifications) από την τράπεζα

Η ενεργοποίηση ειδοποιήσεων για κάθε συναλλαγή επιτρέπει στον κάτοχο να εντοπίσει αμέσως ύποπτη κίνηση και να μπλοκάρει γρήγορα την κάρτα.

4. Ξεχωριστή κάρτα για ηλεκτρονικές αγορές

Πολλοί ειδικοί προτείνουν δεύτερη κάρτα ή προπληρωμένη κάρτα αποκλειστικά για online αγορές με περιορισμένο υπόλοιπο, ώστε να μειώνεται η πιθανή ζημία.

5. Ενεργοποίηση επιπλέον ταυτοποίησης

Η ισχυρή ταυτοποίηση πελάτη (Strong Customer Authentication – SCA), όπως επιβεβαίωση μέσω εφαρμογής ή βιομετρικών στοιχείων, αποτελεί πλέον ένα από τα σημαντικότερα «όπλα» κατά της απάτης.

6. Άμεσο μπλοκάρισμα σε περίπτωση απώλειας κάρτας

Αν η κάρτα χαθεί ή κλαπεί, απαιτείται άμεση ακύρωση μέσω εφαρμογής ή τηλεφωνικού κέντρου. Η ΤτΕ καταγράφει μάλιστα σημαντική μείωση των περιστατικών απάτης από χαμένες ή κλεμμένες κάρτες στα POS, κάτι που συνδέεται ακριβώς με ταχύτερα μπλοκαρίσματα.

7. Προσοχή σε συναλλαγές με επιχειρήσεις του εξωτερικού

Τα στοιχεία δείχνουν ότι μεγάλο μέρος των online απατών προέρχεται από διεθνείς συναλλαγές. Χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή σε άγνωστα sites, marketplaces και συνδέσμους από διαφημίσεις ή social media.

Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος , παρότι οι πάροχοι πληρωμών έχουν ενισχύσει τα συστήματα πρόληψης και συνεργάζονται με τις αρχές για την εξάρθρωση κυκλωμάτων, οι καταναλωτές παραμένουν ο πιο κρίσιμος κρίκος στην αλυσίδα προστασίας και αυτό γιατί, σύμφωνα με τα στοιχεία, το μεγαλύτερο μέρος της ζημίας εξακολουθεί να επιβαρύνει τους ίδιους τους κατόχους καρτών, οι οποίοι επωμίστηκαν το 62% των συνολικών απωλειών το 2025