Διευθύνοντες σύμβουλοι, οικονομολόγοι και νομοθέτες χρησιμοποιούν όλοι το γράμμα Κ για να περιγράψουν τη διαφορά μεταξύ των πλουσίων και των φτωχών στην αμερικανική οικονομία, από την αγορά ακινήτων μέχρι τις δαπάνες για βενζίνη.
Ουσιαστικά, μια «οικονομία σχήματος Κ» περιγράφει ένα βαθιά διχασμένο οικονομικό τοπίο όπου διαφορετικά τμήματα της κοινωνίας ή των βιομηχανιών βρίσκονται σε εντελώς αντίθετες τροχιές. Ενώ οι υψηλόμισθοι και οι ακμάζοντες τομείς ευδοκιμούν και αναπτύσσονται, οι ομάδες χαμηλότερου εισοδήματος και οι επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν δυσκολίες παρακμάζουν ή αντιμετωπίζουν οικονομικές πιέσεις.
Οι πλουσιότεροι άνθρωποι στην Αμερική έχουν αποκοπεί από τους φτωχότερους. Ο πόλεμος στο Ιράν επιδεινώνει την κατάσταση, πιέζοντας τα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος που ξοδεύουν το μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους σε βενζίνη και είδη πρώτης ανάγκης.
Όμως, γίνεται πλέον σαφές ότι η κατανομή του εισοδήματος στην Αμερική δεν έχει σχήμα Κ, και το γράμμα αυτό είναι ο λάθος τρόπος για να εξηγηθεί η οικονομία. Χρειάζεται ένας νέος τρόπος για να εξηγηθεί το οικονομικό αίνιγμα της Αμερικής: η οικονομία της «premium economy», αναφέρει το CNN Business.
Περισσότεροι Αμερικανοί έχουν εγκαταλείψει τη στενάχωρη, λιτή ζωή της βασικής οικονομίας και έχουν προχωρήσει στην premium κατηγορία. Μπορούν να αντέξουν οικονομικά τις καλύτερες πτήσεις, τα καλύτερα τρόφιμα και τις πιο πολυτελείς εμπειρίες αυτής της αναβαθμισμένης κατηγορίας, αλλά δεν μπορούν να φτάσουν την ιδιοκτησία σπιτιού και τη συνταξιοδότηση στην επόμενη κατηγορία.
Απρόσιτη η ιδιόκτητη κατοικία
Παρά το γεγονός ότι ένα αυξανόμενο τμήμα του πληθυσμού εισέρχεται στις τάξεις της ανώτερης μεσαίας τάξης και μάλιστα γίνονται εκατομμυριούχοι, οι άνθρωποι αισθάνονται ότι μένουν πίσω. Αυτό οφείλεται στο ότι η ιδιοκτησία σπιτιού, το καθοριστικό σύμβολο της ζωής της μεσαίας τάξης στην Αμερική, έχει καταστεί απρόσιτη.
Η συνταξιοδότηση όπως αυτή των Baby Boomers, των οποίων ο πλούτος αυξήθηκε ταχύτερα από ό,τι των νεότερων γενεών, φαίνεται επίσης να κινδυνεύει.
Έτσι, οι άνθρωποι προτιμούν να αναβαθμίζουν ό,τι μπορούν — ξοδεύοντας τους αυξανόμενους μισθούς τους σε μικρότερα, προσιτά προνόμια που μπορούν να αντέξουν οικονομικά στην premium κατηγορία.
Αυτή η μετατόπιση έχει «τιμωρήσει» εταιρείες που ανταγωνίζονται αποκλειστικά με βάση την τιμή, όπως η Spirit Airlines και η Dollar General, ενώ έχει ωφελήσει εταιρείες όπως η Walmart και η United Airlines, τις οποίες οι καταναλωτές αντιλαμβάνονται ως υψηλότερης ποιότητας.
«Ο κόσμος περίμενε να κηρύξει το θάνατο του καταναλωτή, αλλά ο καταναλωτής εξακολουθεί να ξοδεύει», δήλωσε ο Σίμεον Σίγκελ, αναλυτής λιανικής στην Guggenheim Partners. «Είναι πολύ πιο εύκολο να χαρακτηρίσουμε τα πάντα ως οικονομία σε σχήμα Κ.»
Η άνοδος της μεσαίας τάξης
Η ανώτερη μεσαία τάξη αυξήθηκε από το 10% των οικογενειών το 1979 στο 31% το 2024.
Το μερίδιο του εισοδήματος αυτής της ομάδας επίσης διπλασιάστηκε, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του American Enterprise Institute. Μια τριμελής οικογένεια με ετήσιο εισόδημα 133.000 έως 400.000 δολάρια ορίστηκε ως ανώτερη μεσαία τάξη.
Παράλληλα, το ποσοστό των οικογενειών που κατατάσσονταν ως φτωχές και κατώτερης μεσαίας τάξης μειώθηκε επίσης τις τελευταίες πέντε δεκαετίες.
«Η συνολική κατανομή έχει μετατοπιστεί προς τα πάνω», δήλωσε ο Σκοτ Γουίνσιπ, ανώτερος ερευνητής στο American Enterprise Institute και συν-συγγραφέας της μελέτης. «Αυτό υπονομεύει την ιδέα ότι υπάρχει εκκένωση της μεσαίας τάξης».
Ωστόσο, το αμερικανικό όνειρο της αγοράς σπιτιού έχει εξαφανιστεί για πολλές νεότερες γενιές. Σχεδόν το 40% των Αμερικανών δεν είναι ιδιοκτήτες σπιτιού, με αποτέλεσμα να μην επωφεληθούν από την εκτίναξη των τιμών των ακινήτων μετά την πανδημία. Από τότε, οι τιμές των σπιτιών έχουν εκτοξευθεί στο πενταπλάσιο του μέσου εισοδήματος, εγκλωβίζοντας τους ανθρώπους στη θέση τους.
Η «αναγκαστική» αλλαγή συμπεριφοράς
Έτσι, τα νέα μέλη της ανώτερης μεσαίας τάξης διοχετεύουν τους υψηλότερους μισθούς τους σε δαπάνες για προϊόντα και υπηρεσίες που μπορούν να αντέξουν οικονομικά. Τα ταξίδια, οι συναυλίες και άλλες δραστηριότητες (διασκέδασης και ψυχαγωγίας) έχουν αντικαταστήσει την ιδιοκτησία σπιτιού στην οικονομία της «premium economy».
Οι λιανικές πωλήσεις έχουν επίσης αυξηθεί για τρεις συνεχόμενους μήνες, ενισχυμένες από μια υγιή αγορά εργασίας και υψηλότερες επιστροφές φόρων.
«Ο καταναλωτής εξακολουθεί να ξοδεύει και να εργάζεται», δήλωσε ο επικεφαλής στρατηγικός αναλυτής της Ameriprise Financial, Αντονι Σαγκλιμπέν, σε σημείωμα προς τους πελάτες την περασμένη εβδομάδα. «Εάν οι πιέσεις του πληθωρισμού μειωθούν σε κάποιο σημείο, η «K-shape» στην οικονομία θα μπορούσε να αρχίσει να ισοπεδώνεται.»
Η τουριστική περίοδος αυτού του καλοκαιριού αναμένεται να ξεπεράσει τις δύο προηγούμενες, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της Bank of America. Μόνο περίπου το 10% των ερωτηθέντων σκέφτεται να ακυρώσει το ταξίδι του λόγω των υψηλών τιμών της βενζίνης.
Αυτή η οικονομικά ευέλικτη ομάδα αναβαθμίζει επίσης τις αεροπορικές εταιρείες, τα καταστήματα και τα εστιατόρια που προτιμά.
Η Spirit Airlines διέκοψε τις δραστηριότητές της, εν μέρει επειδή πολλοί από τους πελάτες της άρχισαν να είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν 30 ή 40 δολάρια επιπλέον για λίγο περισσότερο χώρο για τα πόδια, δωρεάν σνακ και καλύτερη εξυπηρέτηση σε μεγαλύτερες αεροπορικές εταιρείες όπως η United και η Delta.
Η Walmart έχει επίσης αποσπάσει πελάτες χαμηλότερου εισοδήματος από ανταγωνιστές όπως η Dollar General.
Αύξηση καταναλωτικών δαπανών
Οι δύο λιανοπωλητές μοιράζονται πελάτες και διαθέτουν χιλιάδες καταστήματα που βρίσκονται κοντά το ένα στο άλλο. Ωστόσο, η Walmart έχει αναβαθμιστεί τα τελευταία χρόνια — καθαρίζοντας τα καταστήματα, βελτιώνοντας τις τιμές και προσθέτοντας γρήγορη παραλαβή από το πεζοδρόμιο και παράδοση στο σπίτι. Αυτή η στρατηγική την βοήθησε να κερδίσει μερίδιο αγοράς από την Dollar General.
Η Hilton αναμένει ότι οι ξενοδοχειακές μάρκες «premium economy» της, όπως η Spark by Hilton, θα αναπτυχθούν τα επόμενα χρόνια.
Η αμερικανική οικονομία θα εισέλθει σε μια φάση «σε σχήμα C» τα επόμενα χρόνια, προέβλεψε πρόσφατα ο διευθύνων σύμβουλος της Hilton Κρίς Νασέτα, όπου οι καταναλωτικές δαπάνες θα είναι πιο ομοιόμορφα κατανεμημένες σε όλα τα επίπεδα εισοδήματος.
Ο χαμηλότερος πληθωρισμός και τα χαμηλότερα επιτόκια, καθώς και οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη, θα βοηθήσουν τελικά τους καταναλωτές χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος να αποκτήσουν αγοραστική δύναμη και να εξομαλύνουν το σχήμα «Κ», είπε. «Θα δείτε αυτή τη σύγκλιση»
