Λιγότερο σφοδρό από εκείνο του 2022 όταν ξεκίνησε ο πόλεμος στην Ουκρανία θα είναι το πληθωριστικό σοκ από την κρίση στη Μέση Ανατολή, εκτιμούν οι οικονομολόγοι, σύμφωνα με ανάλυση των FT. Η πρόβλεψη αυτή στηρίζεται στα διαφορετικά δεδομένα της παγκόσμιας οικονομίας τότε και τώρα, ενώ καταλυτικός είναι ο ρόλος του φυσικού αερίου.
Οπως προκύπτει από τη ανάλυση, οι προβλέψεις των οικονομολόγων για τον πληθωρισμό που συγκέντρωσε η Conensus Economics, έχουν αυξηθεί κατά μέσο όρο 0,8 ποσοστιαίες μονάδες από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος στο Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, έναντι πρόβλεψης για άνοδο κατά 2,3 ποσοστιαίες μονάδες τρεις μήνες μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022.
Οι υποβαθμίσεις των προβλέψεων για την παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη είναι επίσης μέχρι στιγμής μικρότερες από ό,τι σε αντίστοιχο στάδιο της κρίσης του 2022, δείχνει η ανάλυση.
FT: Πιο ανθεκτική η οικονομία
Στις διαφορές αυτές αποτυπώνεται ως έναν βαθμό ένα “στοίχημα” ότι οι κίνδυνοι του πληθωρισμού θα είναι λιγότερο οξείς, επειδή η παγκόσμια οικονομία εισήλθε στην κρίση με λιγότερη δυναμική από ό,τι στην ανοδική φάση μετά την πανδημία Covid-19, το 2022. Οι αγορές εργασίας είναι πλέον πιο χαλαρές σε πολλές χώρες και η άνοδος στις τιμές του φυσικού αερίου ήταν πολύ μικρότερη φέτος σε σχέση με την περίοδο των περιορισμών στις ροές ρωσικής ενέργειας το 2022.
«Η παγκόσμια οικονομία είναι εξαιρετικά ανθεκτική στην ικανότητά της να ανταποκρίνεται ευέλικτα στα σοκ», σχολίασε, μιλώντας στους FT, ο Nathan Sheets, επικεφαλής παγκόσμιος οικονομολόγος της Citigroup.
Τα ευρήματα αντανακλούν επίσης την αισιοδοξία πολλών αναλυτών ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή θα επιλυθεί σύντομα, ώστε να αποφευχθούν βαθύτερες διαταραχές στις παγκόσμιες ροές φυσικού αερίου και πετρελαίου.
«Οι αναθεωρήσεις των προβλέψεων μετά τον πόλεμο στο Ιράν είναι πιο συγκρατημένες από ό,τι μετά την Ουκρανία», δήλωσε η Jumana Saleheen, επικεφαλής της ομάδας επενδυτικής στρατηγικής της Vanguard στην Ευρώπη. «Εκεί όπου η ζήτηση μετά την Covid ενίσχυσε τις πληθωριστικές πιέσεις το 2022, η αισιοδοξία για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) λειτουργεί σήμερα ως αντίβαρο», εξήγησε.
Τον Μάιο του 2022, οι οικονομολόγοι προέβλεπαν παγκόσμιο πληθωρισμό 6,5%, διπλάσιο από τον ρυθμό που προβλέπεται στην πιο πρόσφατη πρόβλεψη της Consensus Economics που δημοσιεύθηκε νωρίτερα αυτόν τον μήνα.
Μέχρι τον Δεκέμβριο του 2022, οι οικονομολόγοι εκτιμούσαν ότι ο πληθωρισμός θα διαμορφωνόταν στο 7,5% εκείνο το έτος, ανέφερε η Consensus.
Καθοριστικός ο ρόλος της ενέργειας
Καθοριστικές για αυτό είναι οι προσδοκίες των αναλυτών σε σχέση με τις ενεργειακές ροές. Ο Holger Schmieding, οικονομολόγος της Berenberg Bank, εξήγησε ότι οι πιθανότητες επίλυσης της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ παραμένουν υψηλότερες από την σχεδόν μηδενική πιθανότητα που υπήρχε το φθινόπωρο του 2022 να επιστρέψουν οι ροές φυσικού αερίου από τη Ρωσία προς την Ευρώπη στα κανονικά επίπεδα και να άρουν οι δυτικές πρωτεύουσες τις κυρώσεις τους κατά της Μόσχας.
Είναι ενδεικτικό ότι ενώ το πετρέλαιο εκτοξεύτηκε πάνω από τα 100 δολάρια μόλις ξεκίνησε ο πόλεμος στο Ιράν, η ευρωπαϊκή τιμή αναφοράς για το φυσικό αέριο κορυφώθηκε φέτος γύρω στα 60 ευρώ ανά MWh και αυτήν τη στιγμή βρίσκεται κάτω από τα 50 ευρώ/MWh, όταν το καλοκαίρι του 2022 είχε αυξηθεί σε πάνω από 300 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
«Αυτή είναι μια κρίση πετρελαίου και όχι —ακόμα— φυσικού αερίου, ενώ το 2022 ήταν σε πολύ μεγάλο βαθμό και τα δύο», είπε χαρακτηριστικά ο James Smith, οικονομολόγος της τράπεζας ING.
Οι αγορές εργασίας σε πολλές χώρες είναι «σημαντικά πιο χαλαρές», πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι «στις αρχές του 2022, οι ανεπτυγμένες οικονομίες εξακολουθούσαν να κινούνται με την ώθηση των μεγάλων δημοσιονομικών παρεμβάσεων κατά τη διάρκεια της Covid».
Οι προβλέψεις για το ΑΕΠ
Οι αναλυτές είχαν μειώσει τις προβλέψεις τους για την παγκόσμια αύξηση του ΑΕΠ για ολόκληρο το έτος κατά μέσο όρο μόνο κατά 0,3 ποσοστιαίες μονάδες έως τις 11 Μαΐου, έναντι 0,9 ποσοστιαίων μονάδων σε παρόμοιο σημείο της κρίσης του 2022.
Ωστόσο, οι προβλέψεις για την ανάπτυξη ολόκληρου του έτους ήταν τότε πιο ισχυρές από ό,τι είναι τώρα. Τότε οι οικονομολόγοι προέβλεπαν ΑΕΠ 3,1% ενώ τώρα μόνο 2,5%.
Πριν από τον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας το 2022, ο πληθωρισμός ήταν ήδη υπερδιπλάσιος από τον στόχο σε πολλές χώρες, η αύξηση της ευρείας κυκλοφορίας χρήματος βρισκόταν σε διψήφιο εύρος, οι παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες είχαν διαταραχθεί από την πανδημία και οι αγορές εργασίας ήταν πολύ σφιχτές, εξήγησε ο Tomasz Wieladek, επικεφαλής Ευρωπαίος οικονομολόγος της επενδυτικής εταιρείας T Rowe Price: «Το σοκ των τιμών της ενέργειας επιδείνωσε ένα ήδη πληθωριστικό περιβάλλον», είπε.
Αντίθετα, φέτος, οι ρυθμοί πληθωρισμού είναι πιο κοντά στο εύρος στόχου στις περισσότερες χώρες, η νομισματική πολιτική είναι αυστηρή και οι παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες παραμένουν ανθεκτικές. Τα υψηλά επίπεδα χρέους αναγκάζουν τις περισσότερες κυβερνήσεις να περιορίσουν τη στήριξή τους στις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές που έχουν πληγεί περισσότερο, και η προσφορά εργασίας είναι σχετικά χαλαρή.
Οι οικονομολόγοι αύξησαν την πρόβλεψή τους για τον πληθωρισμό στις ΗΠΑ για το 2022 κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες μεταξύ Φεβρουαρίου και Μαΐου εκείνου του έτους, έναντι 0,9 ποσοστιαίων μονάδων κατά την ίδια περίοδο φέτος.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η αναβάθμιση του πληθωρισμού ήταν 2,4 ποσοστιαίες μονάδες από τον Φεβρουάριο έως τον Μάιο του 2022, ενώ φέτος 0,9 ποσοστιαίες μονάδες και επίσης πολύ μικρότερο είναι το πλήγμα στην ανάπτυξη.
«Μειώσαμε οριακά παρά περικόψαμε δραστικά την πρόβλεψή μας για το ΑΕΠ του Ηνωμένου Βασιλείου για το 2026», δήλωσε ο Philip Shaw, οικονομολόγος της τράπεζας Investec, καθώς η «κορύφωση του πληθωρισμού θα πρέπει να είναι πολύ πιο συγκρατημένη αυτή τη φορά».
