Υπήρχαν πολλές Μέριλιν Μονρόε, σύμφωνα με άρθρο του Economist. Τη δεκαετία του 1940, μια νεαρή ηθοποιός με το όνομα Νόρμα Τζιν αντάλλαξε το συνηθισμένο της όνομα με αυτό το πιο λαμπερό· η Μέριλιν, όπως ένιωθε, ήταν «ένα πέπλο» που μπορούσε να φορέσει. Στη συνέχεια ήρθε η Μέριλιν του Χόλιγουντ και, πολύ σύντομα, η Μέριλιν ως σύμβολο του σεξ. Άλλες εκδοχές της εμφανίστηκαν στα κουτσομπολιά: υπήρχε η κοριτσίστικη Μέριλιν που αποκαλούσε τον άντρα της «μπαμπά»· η πολιτική Μέριλιν που τραγουδούσε (και πιθανώς κοιμόταν) με τον πρόεδρο· και ακόμη και η λογοτεχνική Μέριλιν, που διάβαζε Ντοστογιέφσκι και παντρεύτηκε τον Άρθουρ Μίλερ, έναν θεατρικό συγγραφέα. Αργότερα η Μέριλιν έγινε μια τραγική φιγούρα, πεθαίνοντας από υπερβολική δόση το 1962, σε ηλικία 36 ετών.
Περίπου 500 «Μέριλιν» θα συγκεντρωθούν στο Παλμ Σπρινγκς στις 30 Μαΐου για να προσπαθήσουν να σπάσουν το παγκόσμιο ρεκόρ για τη μεγαλύτερη συγκέντρωση από σωσίες της Μονρόε
Οι φετινοί εορτασμοί για τη Μέριλιν Μονρόε
Φέτος οι εορτασμοί είναι σχεδόν τόσοι όσες και οι εκδοχές της Μέριλιν: η 1η Ιουνίου σηματοδοτεί την εκατονταετία από τη γέννησή της. Διοργανώνονται εκθέσεις στη National Portrait Gallery του Λονδίνου και στο Academy Museum of Motion Pictures του Λος Άντζελες, ενώ κυκλοφορούν και νέα βιβλία και προβάλλονται ταινίες.
Σε ειδικές δημοπρασίες, οι θαυμαστές μπορούν να πλειοδοτήσουν για τα πάντα, από το χρησιμοποιημένο κραγιόν της Μέριλιν μέχρι ένα πλακάκι από το μπάνιο της. Κυκλοφορούν επίσης νέα προϊόντα: μπορείτε να πιείτε σαμπάνια «Μέριλιν», να κρατήσετε σερβίτσια «Μέριλιν» ή να φορέσετε ψηλοτάκουνα παπούτσια «Μέριλιν» με πολύτιμους λίθους. Και αν όλα αυτά δεν είναι αρκετά, περίπου 500 «Μέριλιν» θα συγκεντρωθούν στο Παλμ Σπρινγκς στις 30 Μαΐου για να προσπαθήσουν να σπάσουν το παγκόσμιο ρεκόρ για τη μεγαλύτερη συγκέντρωση από σωσίες της Μέριλιν.
Οι εορτασμοί δεν τροφοδοτούνται μόνο από τη λατρεία προς το πρόσωπό της, σύμφωνα με το δημοσίευμα του Economist. Μεγάλο μέρος του εορτασμού των 100 χρόνων σχεδιάστηκε από την εταιρεία που κατέχει τα δικαιώματα της περιουσίας και της πνευματικής ιδιοκτησίας (IP) της Μονρόε. Η Authentic Brands Group, που ιδρύθηκε το 2010, απέκτησε την πρώτη περιουσία διασημότητας· σήμερα το χαρτοφυλάκιό της περιλαμβάνει τον Έλβις Πρίσλεϊ και τον Μοχάμεντ Άλι.
Ο Έλβις Πρίσλεϊ
Η εκμετάλλευση των νεκρών διασημοτήτων για κέρδος αποτελεί νομικά περίπλοκο ζήτημα
Κέρδος 38 δισ. δολάρια
Μπορείτε να βγάλετε μια περιουσία από την πνευματική ιδιοκτησία διασημοτήτων του παρελθόντος. Η Authentic ισχυρίζεται ότι πραγματοποιεί ετήσιες πωλήσεις ύψους 80 εκατομμυρίων δολαρίων μόνο από την περιουσία της Μονρόε. (Η εταιρεία είναι η δεύτερη μεγαλύτερη επιχείρηση αδειοδότησης πνευματικής ιδιοκτησίας παγκοσμίως, μετά τη Disney, με ένα μείγμα περιουσιών διασημοτήτων και άλλων εμπορικών σημάτων που αναμένεται να αποφέρει περισσότερα από 38 δισεκατομμύρια δολάρια φέτος.) Όποιος ήταν διάσημος —από τον Άλμπερτ Αϊνστάιν έως τη Ρόζα Παρκς— έχει έναν εκπρόσωπο για την αδειοδότηση της πνευματικής του ιδιοκτησίας.
Ο Άλμπερτ Αινστάιν
Η εκμετάλλευση των νεκρών διασημοτήτων για κέρδος αποτελεί νομικά περίπλοκο ζήτημα. Οι κληρονομιές κατέχουν αυτό που ο Μαρκ Ρόελσερ, επικεφαλής της CMG – της εταιρείας που διαχειρίζεται τις κληρονομιές τόσο του Αϊνστάιν όσο και της Παρκς – αποκαλεί «χαρτοφυλάκιο πνευματικής ιδιοκτησίας». Αυτό περιλαμβάνει πνευματικά δικαιώματα, εμπορικά σήματα και το «δικαίωμα δημοσιότητας», το οποίο σε ορισμένες αμερικανικές πολιτείες επιτρέπει στις κληρονομιές να ελέγχουν την εμπορική χρήση της εικόνας, του ονόματος και της φωνής της διασημότητας. (Η Μονρόε είχε λίγους συγγενείς, οπότε η Authentic απέκτησε ολόκληρη την κληρονομιά.)
Η αρχή έγινε το 1970
Η αγορά γνώρισε ανάπτυξη στα τέλη της δεκαετίας του 1970 και στις αρχές της δεκαετίας του 1980, εν μέρει λόγω του θανάτου του Πρίσλεϊ και των προσπαθειών των κληρονόμων του να εμποδίσουν τρίτους να επωφεληθούν από την εικόνα του· τα δικαιώματα δημοσιότητας μετά θάνατον διευρύνθηκαν, όπως αναφέρει η Τζένιφερ Ρόθμαν, συγγραφέας ενός βιβλίου για το θέμα. Η ταυτότητα των διασημοτήτων άρχισε να θεωρείται ως κάτι που μπορούσε να κληρονομηθεί όπως και κάθε άλλη περιουσία. Οι κληρονόμοι είδαν μια ευκαιρία.
Η επιχείρηση με τις…νεκρές διασημότητες είναι κερδοφόρα για δύο ακόμη λόγους. Πρώτον, τα διάσημα πρόσωπα πουλάνε προϊόντα. Η εικόνα του Αϊνστάιν έχει χρησιμοποιηθεί για να προωθήσει γυαλιά ανάγνωσης· του Πρίσλεϊ για να πουλήσει κόκκινο κρασί. (Ορισμένες συμφωνίες απορρίπτονται: η CMG απέρριψε ένα σχέδιο για την κατασκευή προφυλακτικών με το όνομα του Τζέιμς Ντιν, για παράδειγμα.)
Οι συμφωνίες με μάρκες βοηθούν τη Μονρόε να συμβαδίζει με τη σύγχρονη κουλτούρα, λέει η Ντάνα Κάρπεντερ, που επιβλέπει την περιουσία της στην Authentic. Αν και το όνομά της χρησιμοποιείται μερικές φορές για την προώθηση προϊόντων που ίσως να την είχαν μπερδέψει, όπως μοντέρνες μάσκες προσώπου με LED, ο στόχος είναι να βρεθεί μια νέα γενιά θαυμαστών.
Το 2023, η Authentic εγκαινίασε το δικό της στούντιο παραγωγής και συμπαραγωγή την πρόσφατη ταινία «EPiC: Elvis Presley in Concert», σε σκηνοθεσία του Μπαζ Λούρμαν
Τα δικαιώματα και οι ταινίες
Δεύτερον, η πνευματική ιδιοκτησία που αφορά διασημότητες μπορεί να βοηθήσει στην ανάπτυξη πιο μεγάλων αφηγήσεων. Θεωρητικά, ο καθένας θα μπορούσε να δημιουργήσει μια βιογραφική ταινία ή ένα ντοκιμαντέρ για τη Μονρόε ή τον Αϊνστάιν, αλλά οι κληρονόμοι συχνά κατέχουν τα δικαιώματα σε υλικό που προστατεύεται από πνευματικά δικαιώματα και το οποίο είναι χρήσιμο στους κινηματογραφιστές. Η Authentic εξασφάλισε την άδεια χρήσης πνευματικής ιδιοκτησίας για τη βιογραφική ταινία «Elvis», ενώ η CMG, η οποία συνεργάζεται με τους κληρονόμους του Ρόμπερτ Οπενχάιμερ, συνέβαλε στην ταινία «Oppenheimer».
Το 2023, η Authentic εγκαινίασε το δικό της στούντιο παραγωγής και συμπαραγωγή την πρόσφατη ταινία «EPiC: Elvis Presley in Concert», σε σκηνοθεσία του Μπαζ Λούρμαν. Όπως το θέτει ο Τζέιμι Σάλτερ, επικεφαλής της Authentic, οι πιο επιτυχημένες κληρονομιές δεν σκέφτονται μόνο τη «διατήρηση του παρελθόντος», αλλά και τη «συμμετοχή στον πολιτισμό».
Ο Ρόμπερτ Οπενχάιμερ
Σκέφτονται και το μέλλον. Συγκεκριμένα, οι εταιρείες αναζητούν τρόπους να αξιοποιήσουν την τεχνητή νοημοσύνη και τα ολογράμματα για να φέρουν πίσω αστέρες σε ζωντανές περιοδείες και εμπειρίες για τους θαυμαστές. Το 2024, η Authentic συνεργάστηκε με την Soul Machines, μια εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης, για να δημιουργήσει μια «ψηφιακή Μέριλιν» που είναι «αυθεντική και… ανταποκρίνεται (στα ερεθίσματα)». Το άβαταρ φοράει το χαρακτηριστικό κόκκινο κραγιόν της Μονρόε και λέει «αγάπη μου» με ανησυχητική συχνότητα.
Η συνδρομή της Τεχνητής Νοημοσύνης
Ωστόσο, η τεχνητή νοημοσύνη έχει επίσης διευκολύνει άλλους να χρησιμοποιούν την εικόνα και τη φωνή μιας διασημότητας. Τώρα, ακόμη και ένας φοιτητής στο δωμάτιό του μπορεί να δημιουργήσει ένα καρτούν που μοιάζει ή μιλάει σαν σταρ. Έχει γίνει κάτι σαν παιχνίδι για να αφαιρεθούν οι «μη εξουσιοδοτημένες» απεικονίσεις από το διαδίκτυο, παραδέχεται ο κ. Roesler. (Οι κληρονόμοι απαιτούν εδώ και καιρό αμοιβή για το δικαίωμα χρήσης των λέξεων ή της ταυτότητας ενός σταρ σε ταινίες και διαφημίσεις, ακόμη και σε μνημεία.)
Διασημότητες που βρίσκονται ακόμη εν ζωή σκέφτονται επίσης το μέλλον των προσωπικών τους εμπορικών σημάτων. Η Authentic διαθέτει ένα κατάλογο «ζωντανών θρύλων», μεταξύ των οποίων και ο Σερ Ντέιβιντ Μπέκαμ, πρώην ποδοσφαιριστής. Σε αντίθεση με την περίπτωση της κληρονομιάς της Μονρόε, αυτές οι διασημότητες είναι συνιδιοκτήτες του εμπορικού τους σήματος και συνεργάζονται ενεργά σε συμφωνίες πνευματικής ιδιοκτησίας. Από τη συνεργασία του με την Authentic το 2022, το εμπορικό σήμα Μπέκαμ έχει προωθήσει τα πάντα, από μπύρα μέχρι ασύρματα ακουστικά.
Η Μονρόε πίστευε ότι «ανήκε στο κοινό και στον κόσμο». Χάρη στην Authentic, ο κόσμος θα την θυμάται για πολύ περισσότερο καιρό από ό,τι θα μπορούσε να φανταστεί — είτε ως σταρ του κινηματογράφου, είτε ως ψηφιακό άβαταρ, είτε ως το όμορφο πρόσωπο πάνω σε ένα μπουκάλι σαμπάνιας.
