Τρεις μήνες κλείσαμε πλέον με το μέτωπο της Μέσης Ανατολής ανοιχτό και ο Ιούνιος αρχίζει με ένα ερώτημα να κυριαρχεί και στις τάξεις των ελληνικών επενδυτικών κύκλων.
Μήπως υπάρχει υπερβολικός εφησυχασμός; Η αίσθηση που επικρατεί είναι ότι οι αγορές εξακολουθούν να τιμολογούν ένα σχεδόν ιδανικό σενάριο, με αποκλιμάκωση των επιτοκίων, ανθεκτική ανάπτυξη και περιορισμένες επιπτώσεις από το ενεργειακό μέτωπο.
Ορισμένοι διαχειριστές, όμως, φοβούνται ότι η εξίσωση μπορεί να “χαλάσει” αν η ενέργεια κρατήσει τον πληθωρισμό ψηλά την ώρα που η πραγματική οικονομία αρχίζει να χάνει ταχύτητα.
Και τότε τα περιθώρια ελιγμών για τις κεντρικές τράπεζες θα είναι σαφώς μικρότερα από όσα προεξοφλεί σήμερα η αγορά.
Οι σκιές…
Επίσης, δεν είναι λίγοι εκείνοι που κοιτούν με μεγαλύτερη προσοχή τις «σκιές» του χρηματοπιστωτικού συστήματος παρά τις ίδιες τις τράπεζες.
Τα private credit funds, τα hedge funds και οι διάφορες εναλλακτικές δομές χρηματοδότησης έχουν συγκεντρώσει τεράστιους όγκους κεφαλαίων τα τελευταία χρόνια και αρκετοί αναρωτιούνται πώς θα αντιδρούσαν σε ένα πιο δύσκολο περιβάλλον.
Γι’ αυτό και αρκετοί επαγγελματίες της αγοράς θεωρούν πως το πραγματικό τεστ δεν έχει έρθει ακόμη και ότι οι επόμενοι μήνες θα δείξουν…
Η ανησυχία των τραπεζιτών
Και μέσα σε αυτό το περίπλοκο διεθνές περιβάλλον, το άγχος των τραπεζών όσο πλησιάζουμε προς την προεκλογική περίοδο ανεβαίνει.
Και το μεγάλο άγχος είναι να μην επιστρέψουν στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης. Και έχουν λόγο να το φοβούνται.
Κάθε φορά που ο κλάδος μετατρέπεται σε πολιτικό θέμα, ακολουθούν παρεμβάσεις που κοστίζουν έσοδα.
Το έζησαν πέρυσι με τη νομοθετική μείωση των προμηθειών στις βασικές συναλλαγές ιδιωτών.
Τα μηνύματα πάντως δεν θεωρούνται καθησυχαστικά. Οι φωνές από την αντιπολίτευση, με το ΠαΣοΚ να πρωταγωνιστεί, υπέρ της επιβολής έκτακτης φορολόγησης στα τραπεζικά κέρδη παραμένουν ισχυρές.
Το μήνυμα Πιερρακάκη
Απαντώντας στη σχετική συζήτηση από το βήμα της Βουλής, ο Κυριάκος Πιερρακάκης υπενθύμισε ότι όποτε ο τραπεζικός κλάδος εργαλειοποιήθηκε πολιτικά, τα αποτελέσματα δεν ήταν θετικά.
Δεν έκλεισε όμως και την πόρτα των παρεμβάσεων.
Αντιθέτως, παρέπεμψε στις περσινές κινήσεις για τις τραπεζικές χρεώσεις και ξεκαθάρισε πως, εφόσον κριθεί αναγκαίο, η κυβέρνηση μπορεί να παρέμβει ξανά.
Κάπως έτσι, στις διοικήσεις των τραπεζών παρακολουθούν με ιδιαίτερη προσοχή τις εξελίξεις και, όπως λέγεται στην αγορά, έχουν αρχίσει τα… τάματα.
Η μάχη των αποτιμήσεων
Και όπως μου σχολίασε και με νόημα πηγή μου στον κλάδο, ήδη χρηματιστηριακά ο κλάδος έχει ταλαιπωρηθεί από τις αρχές Φεβρουαρίου με την απόφαση του Αρείου Πάγου για την περίμετρο των δανείων που είναι ενταγμένα στο ν. Κατσέλη.
Χρειάστηκε η επιβεβαίωση ότι η επίδραση είναι αμελητέα από τις διοικήσεις για να ξεπεραστεί η ανησυχία.
Αλλά χρηματιστηριακά ο κλάδος δεν έχει βρει ακόμη το ρυθμό του. Και έχουμε μπροστά μας και ένα κρίσιμο 12μηνο, που θα γίνει πραγματική μάχη για τις αποτιμήσεις.
Ξένα επενδυτικά desks που παρακολουθούν στενά την Ελλάδα εκτιμούν ότι τα κεφάλαια που θα συνοδεύσουν την αναβάθμιση της ελληνικής αγοράς στις ανεπτυγμένες δεν θα κατευθυνθούν ισόποσα σε όλες τις εισηγμένες.
Το ενδιαφέρον αναμένεται να συγκεντρωθεί σε εταιρείες με υψηλό free float, μεγάλη εμπορευσιμότητα και δυνατότητα απορρόφησης σημαντικών παθητικών ροών.
Οι πρώτες κινήσεις
Οι τελευταίοι μήνες έδωσαν άλλωστε ήδη αρκετές ενδείξεις.
Η συμφωνία της Intralot με την Bally’s, η σύνδεση του ΟΠΑΠ με την Allwyn και το deal της ΕΧΑΕ με τη Euronext ενίσχυσαν την αίσθηση ότι η ελληνική αγορά παύει να αντιμετωπίζεται ως ειδική περίπτωση και επιστρέφει σταδιακά στον πυρήνα των ευρωπαϊκών επενδυτικών ιστοριών.
Στην ίδια κατεύθυνση λειτούργησε και η πρόσφατη κεφαλαιακή ενίσχυση της ΔΕΗ, η οποία πέρασε το όριο των 10 δισ. ευρώ χρηματιστηριακής αξίας, μπαίνοντας στο κλειστό κλαμπ των μεγαλύτερων ελληνικών εισηγμένων.
Και, όπως πληροφορούμαι, η συνέχεια αναμένεται εξίσου ενδιαφέρουσα. Στην αγορά συζητούνται ήδη νέες κινήσεις που μπορούν να επηρεάσουν τόσο τις αποτιμήσεις όσο και την προσέλκυση διεθνών θεσμικών κεφαλαίων.
Έρχονται εξελίξεις
Στο μεταξύ, αυτή είναι η εβδομάδα των αποφάσεων για την Bally’s Intralot, καθώς μέχρι τις 8 Ιουνίου θα πρέπει να ξεκαθαρίσει αν θα κατατεθεί τελικά δεσμευτική πρόταση για την εξαγορά της Evoke.
Το ενδιαφέρον είναι ότι η διοίκηση της Bally’s μόνο αδιάφορη δεν εμφανίζεται.
Ο διευθύνων σύμβουλος του ομίλου, Robeson Reeves, περιέγραψε πρόσφατα το πιθανό deal ως «once in a lifetime opportunity».
Για όσους παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις στον κλάδο του gaming, η συγκεκριμένη διατύπωση μόνο τυχαία δεν θεωρείται, καθώς δείχνει πόσο ψηλά τοποθετεί η διοίκηση τη στρατηγική αξία μιας τέτοιας κίνησης.
Νέες ευκαιρίες
Ο Reeves δεν άνοιξε τα χαρτιά του περισσότερο, επικαλούμενος την ευαισθησία της διαδικασίας, άφησε όμως να εννοηθεί ότι η συγκέντρωση στον κλάδο δεν σταματά στην Evoke.
Αντιθέτως, βλέπει περιθώρια για νέες ευκαιρίες μέσα από μικρότερους ή πιο αδύναμους παίκτες της αγοράς, αλλά χωρίς να θέσει σε κίνδυνο την κεφαλαιακή της διάρθρωση ή την αναπτυξιακή της τροχιά.
Η γκρίνια για Παντελιάδη
Μπορεί ο επικεφαλής της METRO και αντιπρόεδρος της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας, Αριστοτέλης Παντελιάδης, να συνεχίζει να ασκεί δημόσια κριτική στα κυβερνητικά μέτρα για την ακρίβεια, όμως στην αγορά του οργανωμένου λιανεμπορίου αυξάνονται οι φωνές που προβληματίζονται για τον τρόπο και κυρίως για τη συχνότητα αυτών των παρεμβάσεων.
Όχι επειδή διαφωνούν με την ουσία των επιχειρημάτων. Πολλοί συμμερίζονται την άποψη ότι οι συνεχείς περιορισμοί και τα πλαφόν ασκούν σημαντικές πιέσεις στον κλάδο.
Οι επιφυλάξεις αφορούν κυρίως το γεγονός ότι η αντιπαράθεση εξελίσσεται πλέον δημόσια, δίνοντας αφορμή για απαντήσεις και διαρροές από την πλευρά του υπουργείου και δημιουργώντας εικόνα ανοιχτής σύγκρουσης μεταξύ κυβέρνησης και οργανωμένου λιανεμπορίου.
Το χαρτί Μασούτη
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, αρκετοί παράγοντες της αγοράς βλέπουν θετικά την ανάληψη της προεδρίας της ΕΣΕ από τον Γιάννη Μασούτη.
Η εκτίμηση που επικρατεί είναι ότι μπορεί να συμβάλει σε χαμηλότερους τόνους και σε πιο αποτελεσματικούς διαύλους επικοινωνίας με το Μέγαρο Μαξίμου και την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Ανάπτυξης.
Ενδεικτικό θεωρείται το κλίμα της πρώτης συνάντησης που είχε την περασμένη εβδομάδα, ως νέος πρόεδρος της Ένωσης, με τον υπουργό Ανάπτυξης.
Οι πληροφορίες μάλιστα λένε ότι το θετικό κλίμα επιβεβαιώθηκε και στην πράξη, καθώς οι δύο πλευρές συμφώνησαν να ανανεώσουν σύντομα το ραντεβού τους.
Κάτω από τα ραντάρ
Μία κίνηση που συζητήθηκε αρκετά στα επιχειρηματικά πηγαδάκια, αλλά πέρασε σχετικά χαμηλά από τα φώτα της δημοσιότητας, ήταν και η συμφωνία της Νιτσιάκος με την MHP, τον μεγαλύτερο παραγωγό πουλερικών στην Ευρώπη.
Ο ξένος όμιλος μπαίνει δυναμικά στο μετοχικό κεφάλαιο της ηπειρώτικης εταιρείας, αποκτώντας σταδιακά το 70% μέσα από τρεις διαδοχικές φάσεις, με ανοιχτό το ενδεχόμενο να φτάσει αργότερα ακόμη και στο 100%.
Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες συμφωνίες που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια στον εγχώριο κλάδο τροφίμων, καθώς σήμερα η MHP απασχολεί περισσότερους από 39.600 εργαζόμενους και εξάγει προϊόντα σε περισσότερες από 80 χώρες
Επόμενο βήμα
Αυτό που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι πως η συμφωνία δεν παρουσιάζεται ως ένα απλό deal εξαγοράς, αλλά ως το επόμενο βήμα στην ανάπτυξη της Νιτσιάκος. Και της MHP φυσικά.
Η διοίκηση διαβεβαιώνει ότι η παραγωγική και διοικητική έδρα παραμένει στην Ήπειρο, ενώ η αγορά διαβάζει πίσω από τις γραμμές ένα σχέδιο επιτάχυνσης της ανάπτυξης και ενίσχυσης της εξωστρέφειας με την «πλάτη» ενός ευρωπαϊκού κολοσσού.
Μάλιστα, χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της εξαγοράς της Perutnina Ptuj, της κορυφαίας εταιρείας πουλερικών της Σλοβενίας, το 2019 από την MHP.
Μέχρι το τέλος του 2025 η παραγωγή της Perutnina είχε αυξηθεί από 90.000 τόνους σε περισσότερους από 165.000 τόνους ετησίως, ενώ τα EBITDA είχαν τριπλασιαστεί, φθάνοντας τα 105 εκατ. δολάρια από 34 εκατ. δολάρια πριν από την εξαγορά.
