Στο υψηλότερο επίπεδο μετά τη χρηματιπιστωτική κρίση του 2008 – 2009 έφτασαν το 2024 οι επιδοτήσεις σε σχέση με τα έσοδα για 15 βασικούς βιομηχανικούς τομείς παγκοσμίως, σύμφωνα με νέα έκθεση του ΟΟΣΑ.
Η Βάση Δεδομένων MAGIC του ΟΟΣΑ για τις Βιομηχανικές Επιδοτήσεις η οποία είναι πλέον διαθέσιμη στο κοινό, παρέχει μια εικόνα των βιομηχανικών επιδοτήσεων σε επίπεδο επιχειρήσεων, προσφέροντας νέα δεδομένα για το πώς αυτές διαμορφώνουν τις παγκόσμιες εμπορικές ροές.
Η βάση δεδομένων παρακολουθεί τις επιδοτήσεις που έλαβαν 525 από τις μεγαλύτερες βιομηχανικές εταιρείες του κόσμου μεταξύ 2005-2024, καλύπτοντας κρατικές επιχορηγήσεις, φορολογικές ελαφρύνσεις και χρηματοδοτήσεις με ευνοϊκότερους όρους από αυτούς της αγοράς, οι οποίες παρέχονται σε εταιρείες ανά περιφέρεια και τομέα.
Η βάση δεδομένων και η έκθεση θα συμβάλουν στις συζητήσεις της Συνόδου του Υπουργικού Συμβουλίου του ΟΟΣΑ που ξεκινά στις 3 Ιουνίου 2026, με θέμα «Η σωστή εφαρμογή των βιομηχανικών πολιτικών για ανοιχτές αγορές, ανάπτυξη και ευημερία» (“Getting Industrial Policies Right for Open Markets, Growth and Prosperity”).
Τα στοιχεία
Η έκθεση διαπιστώνει ότι οι συνολικές επιδοτήσεις σε 15 βασικούς κλάδους έφτασαν το 1,3% των εσόδων των εταιρειών, αγγίζοντας συνολικά τα 108 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ το 2024.
Αυτό ήταν το δεύτερο υψηλότερο καταγεγραμμένο επίπεδο σε σχέση με τα έσοδα, μετά την κορύφωση του 2009, η οποία είχε προκληθεί από την πτώση των πωλήσεων κατά τη διάρκεια της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης, αυξάνοντας έτσι την αναλογία επιδοτήσεων προς έσοδα.
Υψηλότερη στήριξη στην Κίνα
Ενώ τα επίπεδα των επιδοτήσεων έχουν αυξηθεί στις περισσότερες περιοχές, οι εταιρείες στην Κίνα συνέχισαν να λαμβάνουν σημαντικά υψηλότερη στήριξη σε σύγκριση με τους ανταγωνιστές τους αλλού. Μεταξύ 2005 και 2024, οι κινεζικές επιχειρήσεις έλαβαν, κατά μέσο όρο, τρεις έως οκτώ φορές περισσότερη κρατική στήριξη από ό,τι οι εταιρείες στις χώρες του ΟΟΣΑ, ανάλογα με την περιοχή.
Αυξήθηκαν τα μερίδια αγορά, όχι η παραγωγικότητα
Περίπου το 22% των κερδών σε παγκόσμιο μερίδιο αγοράς από εταιρείες που επεκτάθηκαν τις τελευταίες δύο δεκαετίες μπορεί να συνδεθεί με τις επιδοτήσεις που έλαβαν, ποσοστό που αγγίζει το 60% για τις κινεζικές εταιρείες.
Ωστόσο, αν και οι επιδοτήσεις αύξησαν τα μερίδια αγοράς των εταιρειών, δεν οδήγησαν σε σημαντικά κέρδη στην παραγωγικότητα ή την κερδοφορία.
«Οι μεγάλες και επίμονες βιομηχανικές επιδοτήσεις μπορούν να στρεβλώσουν τις παγκόσμιες αγορές, δημιουργώντας αθέμιτα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα και συμβάλλοντας στην πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα», δήλωσε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΟΣΑ, Mathias Cormann.
«Για την παρακολούθηση και την ανάλυση του τρόπου με τον οποίο οι επιδοτήσεις διαμορφώνουν τις παγκόσμιες αγορές, τα αξιόπιστα δεδομένα για τις βιομηχανικές επιδοτήσεις είναι βασικής σημασίας. Η βάση δεδομένων MAGIC του ΟΟΣΑ βοηθά τις χώρες να διαμορφώσουν μια κοινή κατανόηση των προκλήσεων, ανοίγοντας τον δρόμο για συντονισμένες προσπάθειες ώστε το παγκόσμιο εμπορικό σύστημα να γίνει πιο δίκαιο και να λειτουργεί καλύτερα, χωρίς να διακυβεύονται τα οφέλη των ανοιχτών αγορών και του βασισμένου σε κανόνες εμπορίου».
Ποιοι κλάδοι ωφελήθηκαν περισσότερο
Ο εξοπλισμός ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, οι ημιαγωγοί και η βαριά βιομηχανία ήταν μεταξύ των πλέον επιδοτούμενων τομέων που καλύπτει η βάση δεδομένων.
Μεταξύ 2005-2024, η παραγωγή ηλιακών φωτοβολταϊκών πάνελ, οι ημιαγωγοί, το αλουμίνιο, ο χάλυβας και η ναυπηγική βιομηχανία έλαβαν τα υψηλότερα επίπεδα στήριξης σε σχέση με τα έσοδα πωλήσεων των εταιρειών.
Οι εταιρείες με σημαντική κρατική ιδιοκτησία διαδραμάτισαν επίσης σημαντικό ρόλο, τόσο ως αποδέκτες όσο και ως πάροχοι επιδοτήσεων. Κατά μέσο όρο, οι επιχειρήσεις με κρατική συμμετοχή άνω του 25% έλαβαν σημαντικά μεγαλύτερη στήριξη από τους ιδιώτες ανταγωνιστές τους, ιδίως μέσω επιχορηγήσεων και δανεισμού με ευνοϊκότερους όρους από αυτούς της αγοράς. Αυτό οφείλεται εν μέρει στο γεγονός ότι οι εταιρείες αυτές εντοπίζονται συχνά σε βαριές βιομηχανίες που χαρακτηρίζονται από μεγαλύτερη χρηματοδότηση μέσω χρέους και δανεισμό με ευνοϊκούς όρους, καθώς και στην Κίνα.
Η έλλειψη διαφάνειας παραμένει βασική πρόκληση για την κατανόηση της κλίμακας και του εύρους των βιομηχανικών επιδοτήσεων. Σε αντίθεση με προσεγγίσεις που βασίζονται στις κυβερνητικές γνωστοποιήσεις, η βάση δεδομένων του ΟΟΣΑ παρακολουθεί τις επιδοτήσεις που πραγματικά εισπράττονται από τις εταιρείες, γεγονός το οποίο επιτρέπει στη βάση δεδομένων να μετρά τη στήριξη που παρέχεται παγκοσμίως και σε οικονομίες όπου η δημόσια αναφορά στοιχείων είναι περιορισμένη.
