ΕΚΤ: Ο χρυσός αντικαθιστά τα ομόλογα ΗΠΑ ως κορυφαίο αποθεματικό

Τα κρατικά ομόλογα των ΗΠΑ έχουν υποσκελιστεί από τον χρυσό ως το κορυφαίο αποθεματικό περιουσιακό στοιχείο στον κόσμο μετά από χρόνια αδιάκοπων αγορών από τις κεντρικές τράπεζες και μια ιστορική άνοδο που έχει δει τις τιμές σχεδόν να διπλασιάζονται τα τελευταία δύο χρόνια. Αυτό αποτυπώνεται σε έκθεση της ΕΚΤ που δημοσιεύτηκε την Τρίτη, σύμφωνα με την οποία ο χρυσός αποτελούσε το 27% όλων των παγκόσμιων αποθεματικών περιουσιακών στοιχείων των κεντρικών τραπεζών στο τέλος του 2025, έναντι 20% ένα χρόνο νωρίτερα, ενώ τα αμερικανικά ομόλογα μειώθηκαν στο 22% από 25% την ίδια περίοδο. Το μερίδιο των αποθεματικών περιουσιακών στοιχείων σε ευρώ παρέμεινε αμετάβλητο στο 15%.

Η μεταβαλλόμενη σύνθεση των αποθεματικών περιουσιακών στοιχείων -υψηλής ρευστότητας διακρατούμενα περιουσιακά στοιχεία που χρησιμοποιούν οι κεντρικές τράπεζες για να στηρίξουν τα νομίσματά τους, να εκπληρώσουν τις διεθνείς υποχρεώσεις πληρωμών και να παρέχουν ρευστότητα σε περιόδους χρηματοπιστωτικής αναταραχής- αντανακλά μια προσπάθεια πολλών χωρών να αναζητήσουν εναλλακτικές λύσεις στο δολάριο ΗΠΑ, το de facto αποθεματικό νόμισμα του κόσμου, επισημαίνουν οι FT.

Αυτές οι προσπάθειες έχουν επιταχυνθεί από το 2022, όταν η Ουάσινγκτον επέβαλε κυρώσεις για να παγώσει τα αποθέματα της Ρωσίας σε δολάρια λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.

«Οι γεωπολιτικές εντάσεις συνεχίζουν να οδηγούν σε ισχυρή ζήτηση χρυσού από τις κεντρικές τράπεζες», έγραψε η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, στην έκθεση της Τρίτης.

Ο έκθεση της ΕΚΤ

Με περισσότερους από 36.000 τόνους χρυσού, οι κεντρικές τράπεζες του κόσμου συσσωρεύουν σχεδόν τόσο χρυσό όσο και κατά την κορύφωση της εποχής του Μπρέτον Γουντς, σύμφωνα με την ΕΚΤ. Όταν το δολάριο ΗΠΑ ήταν συνδεδεμένο με το πολύτιμο μέταλλο και οι συναλλαγματικές ισοτιμίες προς άλλα νομίσματα ήταν σταθερές, οι κεντρικές τράπεζες κατείχαν 38.000 τόνους χρυσού.

Ωστόσο, η δημοτικότητα που γνώρισε ο χρυσός ξεπερνώντας τα αμερικανικά ομόλογα -παραδοσιακά το θεμέλιο των διεθνών αποθεματικών σε δολάρια- είναι επίσης αποτέλεσμα των θεαματικών αυξήσεων των τιμών του τα τελευταία χρόνια. Το μέταλλο έφτασε στο υψηλότερο επίπεδο των 5.500 δολαρίων ανά ουγγιά τον Ιανουάριο.

Τα συνολικά περιουσιακά στοιχεία σε δολάρια εξακολουθούν να αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος των αποθεματικών, με ποσοστό 42%, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΚΤ.

Οι αγορές χρυσού από τις κεντρικές τράπεζες επιβραδύνθηκαν ελαφρώς στους 850 τόνους το 2025, μετά από τρία χρόνια καθαρών αγορών άνω των 1.000 τόνων ετησίως.

Οι μεγαλύτεροι συσσωρευτές αποθεμάτων χρυσού από το 2022 ήταν η Κίνα, η Πολωνία, η Τουρκία και η Ινδία, σύμφωνα με την έκθεση.

Ωστόσο, η εταιρεία stablecoin Tether έγινε ο μεγαλύτερος αγοραστής το 2025, αγοράζοντας περισσότερους από 100 τόνους χρυσού.

Αφού αγόρασε 220 τόνους χρυσού από την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία το 2022, η Τουρκία στις αρχές του 2026 θέσπισε «μία από τις μεγαλύτερες μειώσεις αποθεματικών τα τελευταία χρόνια», όπως αναφέρει η ΕΚΤ, καθώς πούλησε ή δάνεισε 130 τόνους χρυσού μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν.

Η έκθεση της ΕΚΤ ανέφερε ότι ο διεθνής ρόλος του ευρώ αυξήθηκε «σταδιακά αλλά σταθερά την τελευταία δεκαετία».

Η έκδοση διεθνών ομολόγων σε ευρώ αυξήθηκε κατά 30% σε «ρεκόρ» ύψους σχεδόν 1 τρισεκατομμυρίου ευρώ πέρυσι, ενώ οι διεθνείς επενδυτές διοχέτευσαν καθαρά 850 δισεκατομμύρια ευρώ σε περιουσιακά στοιχεία της ζώνης του ευρώ, ωθώντας τις εισροές ξένων χαρτοφυλακίων «κοντά στα υψηλότερα επίπεδα από τη δημιουργία του ευρώ».