Η πρόσφατη αύξηση των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αναμένεται να στηρίξει τα καθαρά έσοδα από τόκους των τραπεζών της Ευρωζώνης, ωστόσο οι προκλήσεις για την κερδοφορία του κλάδου παραμένουν σημαντικές, σύμφωνα με ανάλυση της Moody’s Ratings.
Όπως υπενθυμίζει ο οίκος, στις 11 Ιουνίου η ΕΚΤ προχώρησε σε αύξηση των βασικών επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης, ανεβάζοντας το επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων στο 2,25%, το επιτόκιο κύριας αναχρηματοδότησης στο 2,40% και το επιτόκιο οριακής χρηματοδότησης στο 2,65%.
Η απόφαση ελήφθη σε ένα περιβάλλον αυξημένων πληθωριστικών πιέσεων, καθώς ο ετήσιος πληθωρισμός στην Ευρωζώνη ανήλθε στο 3,2% τον Μάιο από 1,7% τον Ιανουάριο, κυρίως λόγω της ανόδου των τιμών της ενέργειας που συνδέεται με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Θα παραμείνουν οι διαταραχές
Η Moody’s εκτιμά ότι οι διαταραχές στην ενεργειακή εφοδιαστική αλυσίδα είναι πιθανό να διατηρηθούν τουλάχιστον έως μετά το πρώτο τρίμηνο του 2027, γεγονός που αυξάνει τις πιθανότητες για μία ακόμη αύξηση επιτοκίων πριν από το τέλος του έτους. Σε αυτό το περιβάλλον, οι υψηλότεροι τόκοι αναμένεται να ενισχύσουν τα καθαρά επιτοκιακά περιθώρια και τα καθαρά έσοδα από τόκους των τραπεζών.
Ωστόσο, η Moody’s προειδοποιεί ότι τα οφέλη αυτά ενδέχεται να αντισταθμιστούν από την επιβράδυνση της πιστωτικής επέκτασης και την αύξηση των προβλέψεων για επισφαλή δάνεια, καθώς η οικονομική αβεβαιότητα επηρεάζει νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Οι τράπεζες ανά χώρα
Σύμφωνα με την ανάλυση της Moody’s, κατά τη διάρκεια του 2025 και του πρώτου τριμήνου του 2026 οι τράπεζες της Ιταλίας, της Ισπανίας και της Ολλανδίας κατέγραψαν γενικά χαμηλότερα καθαρά επιτοκιακά περιθώρια και μειωμένα καθαρά έσοδα από τόκους σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, καθώς οι διαδοχικές μειώσεις επιτοκίων από την ΕΚΤ είχαν συμπιέσει τις αποδόσεις των χορηγήσεων.
Εξαίρεση αποτέλεσαν οι γαλλικές τράπεζες, οι οποίες εμφάνισαν αύξηση των καθαρών εσόδων από τόκους, κυρίως λόγω των διαδοχικών μειώσεων στα επιτόκια των ρυθμιζόμενων αποταμιευτικών προϊόντων.
Παρά τις πιέσεις στα επιτοκιακά έσοδα, η κερδοφορία των τραπεζών της Ευρωζώνης παρέμεινε ισχυρή, υποστηριζόμενη από την ανάκαμψη της πιστωτικής δραστηριότητας, τα αυξημένα έσοδα από προμήθειες, τις χαμηλές προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις και την ενίσχυση των καταθέσεων χωρίς επιτοκιακή επιβάρυνση.
Ο οίκος αξιολόγησης εκτιμά ότι η κερδοφορία των ευρωπαϊκών τραπεζών θα παραμείνει ανθεκτική και κατά το υπόλοιπο του έτους, χάρη στην ανάκαμψη των καθαρών εσόδων από τόκους, τη διαφοροποίηση των επιχειρηματικών μοντέλων και τη συνεχιζόμενη συγκράτηση του λειτουργικού κόστους.
Ωστόσο, επισημαίνει ότι η παρατεταμένη άνοδος του πληθωρισμού και η αυστηροποίηση των συνθηκών χρηματοδότησης αυξάνουν τους κινδύνους για την ποιότητα του ενεργητικού και θα μπορούσαν να ανατρέψουν μέρος της βελτίωσης που καταγράφηκε το 2025.
Ανάκαμψη της πιστωτικής επέκτασης
Η Moody’s σημειώνει επίσης ότι η πιστωτική επέκταση στην Ευρωζώνη ανέκαμψε σταδιακά καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025 και στις αρχές του 2026, με ιδιαίτερα θετικές επιδόσεις στην Ισπανία λόγω της ισχυρότερης οικονομικής ανάπτυξης.
Ωστόσο, η τελευταία έρευνα τραπεζικών χορηγήσεων της ΕΚΤ, που δημοσιεύθηκε τον Απρίλιο του 2026, δείχνει ότι η ζήτηση για νέα δάνεια εξασθενεί στις περισσότερες κατηγορίες πελατών, καθώς η εμπιστοσύνη των καταναλωτών υποχωρεί και οι επιχειρήσεις περιορίζουν τα επενδυτικά τους σχέδια εξαιτίας του υψηλότερου ενεργειακού κόστους.
Η εικόνα διαφοροποιείται ανά χώρα, ιδιαίτερα όσον αφορά τη ζήτηση εταιρικών δανείων. Οι γερμανικές τράπεζες ανέφεραν αύξηση της ζήτησης από επιχειρήσεις, ενώ οι ιταλικές τράπεζες κατέγραψαν σημαντική υποχώρηση, καθώς οι επιχειρήσεις περιόρισαν τις επενδυτικές τους ανάγκες.
Παράλληλα, οι τράπεζες της Ευρωζώνης έχουν προχωρήσει σε αυστηροποίηση των πιστοδοτικών κριτηρίων, κυρίως στα καταναλωτικά και επιχειρηματικά δάνεια.
Σύμφωνα με τη Moody’s, ο συνδυασμός αυστηρότερων όρων χρηματοδότησης και αυξημένης αβεβαιότητας αναμένεται να οδηγήσει σε επιβράδυνση της πιστωτικής ανάπτυξης τους επόμενους μήνες, περιορίζοντας μέρος των θετικών επιδράσεων που έχουν τα υψηλότερα επιτόκια στα τραπεζικά έσοδα.
