Σε μία από τις πιο αμφιλεγόμενες παρεμβάσεις του αμερικανικού Υπουργείου Δικαιοσύνης (DOJ) τα τελευταία χρόνια εξελίσσεται η υπόθεση του Ινδού δισεκατομμυριούχου Γκαουτάμ Αντάνι, καθώς αποκαλύψεις της Wall Street Journal συνδέουν την απόφαση του υπουργείου να εγκαταλείψει μια σοβαρή υπόθεση απάτης με τον στενό συνεργάτη και προσωπικό δικηγόρο του Ντόναλντ Τραμπ, Μπόρις Επστάιν.
Η υπόθεση ξεκίνησε το 2024, όταν ο Αντάνι και άλλα επτά στελέχη κατηγορήθηκαν από ομοσπονδιακούς εισαγγελείς ότι συμμετείχαν σε σχέδιο δωροδοκίας Ινδών κρατικών αξιωματούχων ύψους άνω των 250 εκατ. δολαρίων, προκειμένου να εξασφαλίσουν συμβόλαια ηλιακής ενέργειας. Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, ο όμιλος Adani απέκρυψε τις πρακτικές αυτές από Αμερικανούς επενδυτές και τράπεζες κατά τη διάρκεια εκδόσεων ομολόγων και δανεισμού στις ΗΠΑ.
Παρά τις προσπάθειες της νομικής ομάδας του Ινδού κροίσου να πείσει το Υπουργείο Δικαιοσύνης να αποσύρει την υπόθεση, μέχρι την άνοιξη του 2025 οι ανώτεροι αξιωματούχοι του DOJ είχαν εγκρίνει τη συνέχιση της δίωξης. Ωστόσο, σύμφωνα με επτά πηγές που επικαλείται η WSJ, στο μεταξύ φέρεται να εντάχθηκε στο παρασκήνιο ο Μπόρις Επστάιν, ένας από τους πιο στενούς συμβούλους του Τραμπ.
Αν και το όνομά του δεν εμφανίστηκε σε δικαστικά έγγραφα ούτε συμμετείχε στις συναντήσεις με τους εισαγγελείς, η πιθανή εμπλοκή του συζητούνταν τόσο εντός του Υπουργείου Δικαιοσύνης όσο και μεταξύ προσώπων που γνώριζαν την υπόθεση. Η οικογένεια Αντάνι φέρεται να είχε ερευνήσει ήδη από το 2024 κατά πόσο ο Επστάιν διέθετε πραγματική επιρροή στη νέα κυβέρνηση Τραμπ.
Μια εξαιρετικά ασυνήθιστη κίνηση
Τελικά, μετά από δύο παρουσιάσεις της δικηγορικής εταιρείας Sullivan & Cromwell προς ανώτερους αξιωματούχους του DOJ, το υπουργείο προχώρησε σε μια εξαιρετικά ασυνήθιστη κίνηση: ζήτησε από ομοσπονδιακό δικαστή να αποσύρει τις κατηγορίες κατά του Αντάνι και των συγκατηγορουμένων του. Το αίτημα κατατέθηκε στις 18 Μαΐου και αναμένει ακόμη δικαστική έγκριση.
Η κίνηση προκάλεσε ερωτήματα επειδή το έγγραφο δεν έφερε τις υπογραφές των εισαγγελέων που είχαν ασκήσει τη δίωξη, κάτι που θεωρείται ένδειξη διαφωνίας με την απόφαση. Νομικοί παρατηρητές σημειώνουν ότι το Υπουργείο Δικαιοσύνης σπανίως εγκαταλείπει υποθέσεις αφού έχουν ήδη απαγγελθεί κατηγορίες και έχει κριθεί ότι υπάρχουν επαρκή στοιχεία για καταδίκη.
Η κυβέρνηση Τραμπ απορρίπτει κάθε υπαινιγμό πολιτικής παρέμβασης. Εκπρόσωπος του DOJ δήλωσε ότι η απόφαση βασίστηκε αποκλειστικά στα νομικά δεδομένα της υπόθεσης και ότι ο Επστάιν δεν είχε καμία ανάμειξη. Ο ίδιος ο Επστάιν, η Adani Group και η Sullivan & Cromwell αρνήθηκαν κατηγορηματικά οποιαδήποτε συνεργασία μεταξύ τους ή οποιαδήποτε πληρωμή προς τον στενό συνεργάτη του Τραμπ.
Ωστόσο, η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω των διασυνδέσεων μεταξύ των εμπλεκομένων. Ο επικεφαλής της Sullivan & Cromwell, Ρόμπερτ Τζιούφρα, εκπροσωπεί παράλληλα τον Τραμπ σε σημαντικές δικαστικές υποθέσεις στη Νέα Υόρκη, ενώ ο Επστάιν διατηρεί τακτική επικοινωνία μαζί του. Παράλληλα, ορισμένοι από τους ανώτερους αξιωματούχους του Υπουργείου Δικαιοσύνης που συμμετείχαν στη λήψη της απόφασης θεωρούνται πρόσωπα που είχαν υποστηριχθεί από τον Επστάιν κατά τη διαδικασία στελέχωσης της κυβέρνησης.
Οι συμβιβασμοί Αντάνι με τη δικαιοσύνη κι η πιθανή δωρεά σε ίδρυμα Τραμπ
Η WSJ αναφέρει επίσης ότι η οικογένεια Αντάνι εξέταζε το ενδεχόμενο να πραγματοποιήσει δωρεά είτε για το νέο προεδρικό κέντρο του Τραμπ είτε για τη μελλοντική προεδρική βιβλιοθήκη του.
Παράλληλα με την ποινική υπόθεση, ο όμιλος Adani βρέθηκε αντιμέτωπος και με άλλες αμερικανικές έρευνες. Τον τελευταίο μήνα συμφώνησε να καταβάλει συνολικά 293 εκατ. δολάρια για τον διακανονισμό αγωγών της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς (SEC) και έρευνας του Υπουργείου Οικονομικών σχετικά με πιθανές παραβιάσεις των κυρώσεων κατά του Ιράν. Ο ίδιος ο Αντάνι και ο ανιψιός του κατέβαλαν 18 εκατ. δολάρια χωρίς να παραδεχθούν παρανομία, ενώ η Adani Enterprises συμφώνησε να πληρώσει 275 εκατ. δολάρια για υποθέσεις που αφορούσαν αγορές υγραερίου από το Ιράν.
Η υπόθεση έχει ήδη προκαλέσει πολιτικές αντιδράσεις στην Ουάσιγκτον. Δημοκρατικοί βουλευτές ζήτησαν επίσημες εξηγήσεις από το Υπουργείο Δικαιοσύνης για την εγκατάλειψη της δίωξης, επισημαίνοντας τις σχέσεις μεταξύ της νομικής ομάδας του Αντάνι, του Τραμπ και κορυφαίων στελεχών της κυβέρνησης.
Παρότι δεν έχει παρουσιαστεί καμία άμεση απόδειξη ότι ο Επστάιν επηρέασε την τελική απόφαση, η υπόθεση ενισχύει τις ανησυχίες για τον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν άτυποι διαμεσολαβητές με πρόσβαση στον πρόεδρο και στα ανώτερα κλιμάκια της αμερικανικής διοίκησης. Για τους επικριτές της κυβέρνησης, η υπόθεση Αντάνι αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα των θολών ορίων μεταξύ πολιτικής επιρροής, επιχειρηματικών συμφερόντων και απονομής δικαιοσύνης στη δεύτερη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ.
