Reuters Brakingviews
Η προσωπική περιουσία του Ίλον Μασκ θα έφερνε σε δύσκολη θέση ακόμα και τους ισχυρότερους βιομηχανικούς τιτάνες του παρελθόντος. Η SpaceX, η εταιρεία του που εκτείνεται από τους πυραύλους έως τα chatbot, έχει απογειωθεί μετά την αρχική της δημόσια προσφορά, ξεπερνώντας τα 3 τρισεκατομμύρια δολάρια σε χρηματιστηριακή αξία. Το μεγάλο μερίδιο του Μασκ έχει εκτοξεύσει τον πλούτο του στα 1,4 τρισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με το Forbes, ποσό που ισοδυναμεί με περισσότερο από το 4% του ΑΕΠ των ΗΠΑ. Ακόμη και οι μεγιστάνες της «Επίχρυσης Εποχής» του 19ου αιώνα, η οποία ονομάστηκε έτσι λόγω της οργιάζουσας ανισότητας, δύσκολα μπορούν να συγκριθούν μαζί του.
Σε σχέση με το μέγεθος της οικονομίας, ο συσσωρευμένος πλούτος του Μασκ είναι υπερδιπλάσιος από εκείνον του Τζον Ντ. Ροκφέλερ κατά τον θάνατό του το 1937. Όπως και στην περίπτωση του ιδρυτή της Standard Oil, ένα τόσο εντυπωσιακό ποσό προσφέρει τεράστια ισχύ. Ο Μασκ ήταν ήδη σε θέση να δαπανήσει σχεδόν 300 εκατομμύρια δολάρια για να βοηθήσει στην εκλογή του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και άλλων Ρεπουμπλικανών το 2024, καθιστώντας τον τόν μεγαλύτερο δωρητή αυτού του εκλογικού κύκλου. Η SpaceX πρόσθεσε πάνω από 200 φορές αυτό το ποσό στην προσωπική του περιουσία μόνο το πρωί της Τρίτης.
Με τη σειρά της, η κυβέρνηση Τραμπ αποτελεί βασικό σύμμαχο. Την περασμένη εβδομάδα, προέτρεψε ένα ομοσπονδιακό δικαστήριο να απορρίψει μια περιβαλλοντική αγωγή κατά των προσπαθειών της SpaceX στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης. Ο Μασκ πρότεινε τον Μπρένταν Καρ για να ηγηθεί της Ομοσπονδιακής Επιτροπής Επικοινωνιών (FCC), η οποία ρυθμίζει βασικές πτυχές των δορυφορικών δραστηριοτήτων. Ο Καρ έχει αποδειχθεί φιλικός προς τα συμφέροντά του.
Η γιγάντωση της ίδιας της SpaceX αποτελεί επίσης ένα ισχυρό εργαλείο. Η εξαγορά της εταιρείας πίσω από το εργαλείο προγραμματισμού Cursor έναντι 60 δισεκατομμυρίων δολαρίων, η οποία οριστικοποιήθηκε την Τρίτη, συγκαταλέγεται στις μεγαλύτερες συμφωνίες συγχωνεύσεων και εξαγορών της χρονιάς. Ο αγοραστής πλήρωσε με μετοχές που ισοδυναμούν με μόλις το 2% της χρηματιστηριακής του αξίας.
Οι λεγόμενοι βαρόνοι ληστές (robber barons) της Χρυσής Εποχής, όπως ο Ροκφέλερ και ο Άντριου Κάρνεγκι, βοήθησαν τη χώρα να γίνει μια υπερδύναμη στο πετρέλαιο και στον χάλυβα. Οι δορυφόροι Starlink της SpaceX αποτελούν, τουλάχιστον, κρίσιμη στρατιωτική τεχνολογία. Όμως, οι προκάτοχοι του Μασκ διαμόρφωσαν επίσης μια τεράστια κληρονομιά μετά τον θάνατό τους. Η γενναιοδωρία του Κάρνεγκι έχτισε πάνω από 2.500 βιβλιοθήκες παγκοσμίως. Η βραβευμένη με Νόμπελ συγγραφέας Τόνι Μόρισον, για παράδειγμα, πέρασε μεγάλο μέρος των νεανικών της χρόνων σε μία από αυτές. Το ίδρυμα του Ροκφέλερ ήταν η κινητήρια δύναμη πίσω από την αγροτική Πράσινη Επανάσταση, η οποία βοήθησε στον περιορισμό των εκτεταμένων λιμών σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η φιλοδοξία του Μασκ, αντίθετα, φαίνεται να είναι να απομακρύνει την περιουσία του από τη Γη προς όφελος του Άρη. Το αν αυτή θα επιβίωνε από το ταξίδι είναι ασαφές. Η αποτίμηση της SpaceX, η οποία ξεπερνά τις 100 φορές τα έσοδα των τελευταίων 12 μηνών, είναι δύσκολο να δικαιολογηθεί. Ο αριθμός αυτός μπορεί να είναι κάπως απατηλός, κρατούμενος ψηλά από ένα μικρό ποσοστό μετοχών σε ελεύθερη διασπορά που διατηρεί την προσφορά και τη ζήτηση σε ανισορροπία. Τελικά, όμως, περισσότερες μετοχές θα βγουν στην αγορά, όπως θα συμβεί και με τις μετοχές πιο προηγμένων ανταγωνιστών στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης. Η αυτοκρατορία του Μασκ μπορεί να μην αποδειχθεί τόσο ανθεκτική στον χρόνο όσο εκείνες του παρελθόντος.
