Πετρελαϊκές: Τα αναπάντεχα κέρδη από τον πόλεμο τις θέτουν σε τροχιά σύγκρουσης με τον Τραμπ

Εντυπωσιακά κέρδη για το δεύτερο τρίμηνο του έτους ετοιμάζονται να ανακοινώσουν οι μεγαλύτερες πετρελαϊκές εταιρείες των ΗΠΑ, καθώς η πολεμική σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν προκάλεσε έντονες αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας και εκτίναξε τις τιμές του πετρελαίου και των καυσίμων. Ωστόσο, η εκρηκτική αύξηση της κερδοφορίας τους αναμένεται να προκαλέσει πολιτικές αντιδράσεις στην Ουάσινγκτον, με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να κατηγορεί ήδη τη βιομηχανία για υπερβολικές αυξήσεις στις τιμές της βενζίνης ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις που επικαλούνται οι Financial Times, η ExxonMobil αναμένεται να παρουσιάσει καθαρά κέρδη περίπου 15 δισ. δολαρίων, ενώ η Chevron περίπου 9,7 δισ. δολάρια, υπερτριπλάσια σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο. Αντίστοιχα, οι εταιρείες διύλισης Marathon Petroleum και Valero εκτιμάται ότι θα εμφανίσουν τα υψηλότερα αποτελέσματά τους από το 2022, όταν η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία είχε πυροδοτήσει ένα νέο κύμα ενεργειακής κρίσης και πληθωρισμού.

Η άνοδος των κερδών οφείλεται κυρίως στην εκτίναξη των τιμών του αργού πετρελαίου, αλλά και των διυλισμένων προϊόντων, όπως το ντίζελ και τα αεροπορικά καύσιμα. Η σύγκρουση στον Περσικό Κόλπο προκάλεσε σοβαρές διαταραχές στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες, καθώς τα Στενά του Ορμούζ –από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου– βρέθηκε στο επίκεντρο των συγκρούσεων, οδηγώντας σε έντονη μεταβλητότητα στις αγορές.

Οι αμερικανικές πετρελαϊκές εκμεταλλεύθηκαν την περιορισμένη προσφορά, αυξάνοντας τις εξαγωγές αργού και προϊόντων διύλισης προς τις διεθνείς αγορές. Παράλληλα, μεγάλοι παραγωγοί σχιστολιθικού πετρελαίου, όπως η ConocoPhillips και η Occidental Petroleum, αναμένεται επίσης να εμφανίσουν σημαντική αύξηση της κερδοφορίας τους, αν και εξακολουθούν να εμφανίζονται επιφυλακτικοί απέναντι στις πιέσεις της κυβέρνησης για νέες επενδύσεις σε γεωτρήσεις.

Ο Τραμπ πιέζει πετρελαϊκές για τις τιμές στην αντλία

Η εκρηκτική άνοδος των εταιρικών κερδών έρχεται όμως σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη πολιτική συγκυρία. Οι τιμές των καυσίμων έχουν αυξηθεί σημαντικά για τους Αμερικανούς καταναλωτές, με τη μέση τιμή της βενζίνης να διαμορφώνεται στα 3,8 δολάρια ανά γαλόνι, σχεδόν 25% υψηλότερα σε σχέση με έναν χρόνο πριν, ενώ το ντίζελ έχει αυξηθεί κατά περίπου 30%, φθάνοντας τα 4,8 δολάρια ανά γαλόνι.

Η εξέλιξη αυτή έχει ενισχύσει τις πιέσεις προς τον Λευκό Οίκο. Ο Ντόναλντ Τραμπ διέταξε πρόσφατα το υπουργείο Δικαιοσύνης να διερευνήσει ενδεχόμενα φαινόμενα αισχροκέρδειας στην αγορά καυσίμων, ακολουθώντας μια πρακτική που είχε εφαρμόσει και η κυβέρνηση Μπάιντεν μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.

«Οι λιανοπωλητές βενζίνης πρέπει να μειώσουν τις τιμές τους αμέσως. Αν δεν το κάνουν, θα υπάρξουν σοβαρές συνέπειες», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Αμερικανός πρόεδρος μέσω της πλατφόρμας Truth Social, επαναλαμβάνοντας ότι η τιμή της βενζίνης θα έπρεπε να βρίσκεται κοντά στα 2,25 δολάρια ανά γαλόνι, επίπεδο που είχε καταγραφεί τελευταία φορά το 2020, στη διάρκεια της πανδημίας.

Πιέσεις και από δημοκρατικούς νομοθέτες

Πιέσεις ασκούν και οι Δημοκρατικοί. Οι γερουσιαστές Ελίζαμπεθ Γουόρεν και Σέλντον Γουάιτχαους ζήτησαν από τις μεγάλες πετρελαϊκές να δώσουν εξηγήσεις για τις πολιτικές τιμολόγησής τους, υποστηρίζοντας ότι οι αμερικανικές οικογένειες επιβαρύνονται με υπέρογκα κόστη, ενώ οι εταιρείες αποκομίζουν τεράστια κέρδη χάρη στις γεωπολιτικές εξελίξεις.

Οι αναλυτές, ωστόσο, επισημαίνουν ότι η αύξηση των τιμών δεν οφείλεται αποκλειστικά στις αποφάσεις των εταιρειών, αλλά κυρίως στη διαταραχή της παγκόσμιας προσφοράς. Όπως σημειώνει ο Κέβιν Μπουκ της ClearView Energy Partners, οι κυβερνήσεις επιδιώκουν χαμηλότερες τιμές καυσίμων, όμως η αιτία της εκτίναξής τους είναι ο πόλεμος και όχι η συμπεριφορά της βιομηχανίας.

Παράλληλα, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι ακόμη και αν οι εξαγωγές πετρελαίου από τον Κόλπο αποκατασταθούν σταδιακά, οι τιμές των καυσίμων δύσκολα θα αποκλιμακωθούν άμεσα. Ο λόγος είναι ότι η παραγωγική δυναμικότητα των διυλιστηρίων παραμένει περιορισμένη, δημιουργώντας μεγάλη απόσταση μεταξύ της τιμής του αργού και της τιμής των τελικών προϊόντων.

Πρόσθετη πίεση στις αγορές προκαλεί και η Ρωσία, η οποία περιόρισε τις εξαγωγές ντίζελ μετά τις επιθέσεις ουκρανικών drones σε διυλιστήριά της. Δεδομένου ότι η χώρα αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους προμηθευτές ντίζελ διεθνώς, οι περιορισμοί αυτοί επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο την ήδη σφιχτή αγορά.

Οι αναλυτές εκτιμούν ότι όσο παραμένει η αβεβαιότητα γύρω από το Στενό του Ορμούζ και τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, οι τιμές των καυσίμων θα συνεχίσουν να κινούνται σε υψηλά επίπεδα, διατηρώντας τα περιθώρια κέρδους των μεγάλων πετρελαϊκών σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα. Όπως σημειώνει ο ερευνητής ενέργειας του Πανεπιστημίου του Χιούστον, Εντ Χιρς, «η αβεβαιότητα έχει πάντα κόστος και αυτό το κόστος αποτυπώνεται στις τιμές της ενέργειας».