Εδώ και περισσότερα από 40 χρόνια – από την ευρεία κυκλοφορία των πιστωτικών καρτών και την εμφάνιση ΑΤΜ στους δρόμους – οι γαλλικές τράπεζες ακολουθούν μια πολιτική πολύ ευνοϊκή για τους μικροκαταθέτες. Επιτρέπουν (υπό διόλου αυστηρές προϋποθέσεις) τις υπεραναλήψεις μικροποσών δίχως χρέωση, χωρίς να καταβάλει δηλαδή ο δικαιούχος «αρνητικό τόκο» (Agios). Πλέον η πρακτική αυτή αλλάζει. Όχι όμως με υπαιτιότητα των γαλλικών τραπεζών, αλλά με απαίτηση των Βρυξελλών.
Μέχρι τώρα οι γαλλικές τράπεζες ήσαν «επιεικείς» για υπεραναλήψεις μικροποσών. Ακόμα και ξένοι φοιτητές είχαν το δικαίωμα να κάνουν υπεραναλήψεις δίχως να χρεώνονται ούτε μια δεκάρα, αρκεί να είχαν ένα μικρό σταθερό εισόδημα σε μηνιαία βάση, είτε αυτό ήταν υποτροφία είτε έμβασμα από τους γονείς. Η τράπεζα καλούσε τον φοιτητή για να υπογράψει ένα «contrat de sécurité», ένα συμβόλαιο πιστωτικής ασφάλειας βάσει του οποίου, αν τέλειωναν τα χρήματα στο τέλος του μήνα, θα μπορούσε ο κάτοχος του λογαριασμού να κάνει αναλήψεις μικροποσών δίχως καμία χρέωση (Agios).
Ευρωψιλικατζήδες
Η φιλική αυτή προς τον πελάτη πρακτική, που ακολουθούσαν οι γαλλικές τράπεζες από τις αρχές της δεκαετίας του 1980, αλλάζει. Από τις 20 Νοεμβρίου 2026, που μεταφέρεται σε ισχύ στο εσωτερικό δίκαιο της χώρας μια κοινοτική οδηγία της 18ης Οκτωβρίου 2023 που επιβάλλει αυστηρότερους κανόνες και προϋποθέσεις για τις τραπεζικές υπεραναλήψεις (όταν δηλαδή κάποιος ζητεί από ένα ΑΤΜ ρευστά ενώ ο λογαριασμός του είναι μηδενικός).
Έως τώρα οι γαλλικές τράπεζες ανέχονταν δίχως πολλή ανάλυση και ελέγχους υπεραναλήψεις έως 200 ευρώ. Πλέον θα πρέπει να ελέγχουν τη φερεγγυότητα του πελάτη για οποιαδήποτε υπερανάληψη υπερβαίνει τα 200 ευρώ ή ακόμα κι αν δεν τα υπερβαίνει, εφόσον η κάλυψη του ποσού δεν γίνεται εντός μιας προθεσμίας ενός μηνός.
Ακόμα και για μικροποσά που θα δανείζει με αυτόν το τρόπο η τράπεζα (άσχετα θα επιβαρύνεται ο πελάτης ή όχι, ως συμβαλλόμενος σε «contrat de sécurité») θα γίνεται ενδελεχής έλεγχος στο ιστορικό εισροών-εκροών από το λογαριασμό και στην περιουσιακή κατάσταση του πελάτη.
Ανάλογα με την αξιολόγηση η τράπεζα μπορεί να αποδεχτεί ή να απορρίψει το αίτημα για ανέξοδες υπεραναλήψεις (με το «συμβόλαιο ασφαλείας»). Επίσης, για λόγους διαφάνειας των συναλλαγών, οι τράπεζες θα πρέπει να παρέχουν σαφέστερες πληροφορίες στις τραπεζικές αρχές σχετικά με το κόστος των υπεραναλήψεων και τυχόν φόρους που σχετίζονται μ’ αυτές.
Για το καλό τους
Η ανάλυση πιστοληπτικής ικανότητας θα διενεργείται μία φορά, είτε κατά το άνοιγμα του λογαριασμού είτε κατόπιν αιτήματος του πελάτη, εάν το εγκεκριμένο ποσό υπερανάληψης είναι πολύ χαμηλό για τις ανάγκες του. Αυτή η διαδικασία δεν θα εκτελείται για κάθε υπερανάληψη. Οι τράπεζες θα διατηρούν το δικαίωμα να ακυρώνουν αυτές τις εξουσιοδοτήσεις, τηρώντας μια περίοδο προειδοποίησης και επιτρέποντας στον χρήστη να ρυθμίσει την αποπληρωμή του χρέους του σε 12 μηνιαίες δόσεις. Οι τράπεζες θα έχουν επίσης το δικαίωμα να αποφασίζουν μονομερώς να μειώσουν το όριο υπερανάληψης – δικαίωμα που ουσιαστικά πάντοτε το είχαν, αλλά σπάνια ασχολούνταν με τέτοια μικροζητήματα.
«Αυτή η ευρωπαϊκή οδηγία αποσκοπεί στη διασφάλιση καλύτερης προστασίας των δανειοληπτών, μείωσης του κινδύνου υπερχρέωσης και μεγαλύτερης εναρμόνισης των ισχυόντων προτύπων στην ευρωπαϊκή αγορά καταναλωτικής πίστης», αναφέρει η κυβερνητική έκθεση της 3ης Σεπτεμβρίου 2025, μετά την έγκρισή της με διάταγμα στο Συμβούλιο των Υπουργών.
Εν πάση περιπτώσει, τα όρια υπεραναλήψεων που έχουν εγκριθεί πριν από τις 20 Νοεμβρίου 2026 δεν επηρεάζονται από τα νέα μέτρα. Για τους πελάτες που έχουν ήδη δυνατότητα υπερανάληψης, αυτή παραμένει σε ισχύ.
Πολιτικό το θέμα
Τον Οκτώβριο του 2025 το κόμμα της Ανυπότακτης Γαλλίας είχε ξεκινήσει μια συλλογή υπογραφών για να μην εφαρμοστεί στη γαλλική νομοθεσία η ευρωπαϊκή οδηγία. «Περισσότερο από το 22% των Γάλλων έχουν υπεραναλήψεις ήδη μέχρι τις 16 του κάθε μήνα. Σήμερα αυτοί οι άνθρωποι επιβιώνουν χάρη στην εξουσιοδοτημένη υπερανάληψη τους», δήλωσε στην οικονομική γαλλική εφημερίδα «Les Echos» η βουλευτής του κόμματος Κλεμάνς Γκετέ.
Αυτό το κίνημα διαμαρτυρίας, με την υποστήριξη του προέδρου των Ανυπότακτων Ζαν-Λικ Μελανσόν, εκτός από το αίτημα για μη εφαρμογή των σχεδιαζόμενων μέτρων, δημοσιοποίησε και μια πρόταση νόμου με στόχο «την αποκατάσταση του δικαιώματος υπερανάληψης και την εξάλειψη των υπερβολικών χρεώσεων τόκων από τις τράπεζες».
Με δηλώσεις του την Κυριακή στην εφημερίδα «La Tribune Dimanche» ο υπουργός Οικονομικών Ρολάν Λεσκίρ είχε προαναγγείλει συνάντησή του την Τρίτη με εκπροσώπους τραπεζών και ενώσεων καταναλωτών για «να διαλυθούν οι αμφιβολίες για τις επερχόμενες αλλαγές και να καθησυχάσουν οι μικροκαταθέτες».
