Στη νοτιοαφρικανή δικαστή Νάβι Πίλαϊ, πρώην ύπατη αρμοστή του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, απονέμεται το φετινό Νόμπελ Ειρήνης.
Η Πίλαϊ τμάται «για τις προσπάθειές της να προωθήσει την ειρήνη και το διεθνές δίκαιο», όπως ανακοίνωσε την Παρασκευή η επιτροπή του βραβείου στη Νορβηγία.
«Η φετινή βραβευθείσα έχει διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στις προσπάθειες για την ποινική δίωξη των εγκλημάτων πολέμου, των εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας και της γενοκτονίας» ανέφερε.
Χαιρέτισε επίσης το «εξαιρετικό θάρρος και την ακεραιότητα» της νομικού, η οποία «άνοιξε τον δρόμο για τη διαμόρφωση μιας πιο ολοκληρωμένης παγκόσμιας έννομης τάξης».
To βραβείο Ειρήνης είναι το πέμπτο που ανακοινώνεται αυτή την εβδομάδα, μετά τα Νόμπελ Φυσιολογίας ή Ιατρικής, Φυσικής, Χημείας και Λογοτεχνίας.
Ακολουθεί το Νόμπελ Οικονομικών τη Δευτέρα.
Κάθε βραβείο συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 12 εκατ. σουηδικών κορωνών, περίπου ένα εκατομμύριο ευρώ.
Τα μετάλλια απονέμονται στη Στοκχόλμη στις 10 Δεκεμβρίου, επέτειο του θανάτου του Άλφρεντ Νόμπελ, με εξαίρεση το Νόμπελ Ειρήνης που ανακοινώνεται και απονέμεται σε ξεχωριστή τελετή στο Όσλο.
Η Νάβι Πίλαϊ σε συνέντευξη Τύπου στη Γενεύη το 2012 (Reuters)
Από το απαρτχάιντ στη Γάζα
Γεννημένη στο Ντέρμπαν της Νότιας Αφρικής, την εποχή του απαρτχάιντ, σε οικογένεια ινδικής καταγωγής από την κοινότητα των Ταμίλ, η Πιλάι έγινε δικηγόρος και πρωτοπόρος στον χώρο της νομικής, αγωνιζόμενη ενάντια στις βαθιά ριζωμένες διακρίσεις, τον φυλετικό διαχωρισμό και τον κοινωνικό αποκλεισμό, αναφέρει η ανακοίνωση της επιτροπής.
Υπήρξε συνήγορος υπεράσπισης του Νέλσον Μαντέλα και άλλων αγωνιστών κατά του απαρτχάιντ και αργότερα δικαστής σε ορισμένες από τις σημαντικότερες διεθνείς δίκες της εποχής μας.
Η Πίλαϊ διετέλεσε πρόεδρος της Εξεταστικής Επιτροπής του ΟΗΕ για τα Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη, η οποία κατέληξε πέρυσι στο συμπέρασμα ότι το Ισραήλ έχει διαπράξει γενοκτονία στη Γάζα. Το Ισραήλ απέρριψε την έκθεση χαρακτηρίζοντάς την «σκανδαλώδη».
Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα χαιρέτισε την την είδηση, αναγνωρίζοντας την πολυετή δράση της Πίλαϊ για την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
«Είναι καταπληκτικά νέα. Χρειαζόμαστε περισσότερη αφοσίωση και δέσμευση στην προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων», δήλωσε η εκπρόσωπος της Ύπατης Αρμοστείας, Σάμπια Μάντου, μιλώντας σε δημοσιογράφους στη Γενεύη.
Σήμερα, η Νάβι Πίλαϊ συμμετέχει ως δικαστής στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, στην υπόθεση στην οποία η Μιανμάρ κατηγορείται για γενοκτονία.
Σύμφωνα με την επιτροπή του βραβείου, έχει υπηρετήσει ως δικαστής στο Ανώτατο Δικαστήριο της Νότιας Αφρικής, στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για τη Ρουάντα και στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.
Όπως σημειώνει η ανακοίνωση, με το έργο της η νοτιοαφρικανή δικαστής «έχει αποδείξει ότι τα νομικά μέσα μπορούν να συμβάλουν στην αποτροπή πολεμικών ενεργειών και πράξεων βίας».
«Η ανεξαρτησία, η επιστημονική της κατάρτιση και η ακλόνητη προσήλωσή της στις αρχές της την έχουν καταστήσει μία από τις πλέον σεβαστές προσωπικότητες της διεθνούς νομικής επιστήμης στην εποχή μας».
Τα βραβεία, τα οποία θεσπίστηκαν με τη διαθήκη του σουηδού εφευρέτη και επιχειρηματία Άλφρεντ Νόμπελ, απονέμονται από το 1901 για επιτεύγματα στις επιστήμες, τη λογοτεχνία και την ειρήνη. Το βραβείο Οικονομικών προστέθηκε αργότερα και χρηματοδοτείται από την κεντρική τράπεζα της Σουηδίας.
