Ενώ κορυφώνονταν οι αβεβαιότητες και οι κίνδυνοι από τις γνωστές γεωπολιτικές διαταραχές με τη νέα ενεργειακή κρίση σε εξέλιξη να έχει ήδη επηρεάσει αρνητικά ξανά τη διεθνή και, φυσικά, την ελληνική οικονομία, η εβδομάδα έκλεισε με καταιγισμό κυβερνητικών εκδηλώσεων, δηλώσεων ανακοινώσεων και λοιπών αφηγήσεων για τα περασμένα οικονομικά «μεγαλεία» των τελευταίων ετών (στην πραγματικότητα είναι τρία), δηλαδή για τα υψηλά «πρωτογενή πλεονάσματα», το «βιώσιμο χρέος» και τις «μεταρρυθμίσεις» σαν να είναι η Ελλάδα ένα απομονωμένο νησί που δεν την βλέπει ο άλλος κόσμος, δεν την βλέπει το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν την βλέπει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δεν την βλέπει η Eurostat και, κυρίως, δεν την βλέπουν οι τάλανες κάτοικοί της!
Αυτή την ωραία δημιουργική λογιστική ατμόσφαιρα εν κρίσει πήγε να τη χαλάσει το έστω και μονόπλευρο σχόλιο – καταγγελία του πρώην πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα για το «οικονομικό έγκλημα» της συμμετοχής του Δημοσίου στην αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της «ιδιωτικής» ΔΕΗ, στο οποίο συμμέτοχος είναι και ο ίδιος με την ίδρυση το 2016 του δεύτερου, μετά το πρώτο (το ΤΑΙΠΕΔ του 2011), «Υπερταμείου», δηλαδή της «ιδιωτικής» Ελληνικής Εταιρείας Συμμετοχών και Περιουσίας (ΕΕΣΥΠ), όπως ήδη έχω γράψει σε προηγούμενο άρθρο μου στον «Οικονομικό Ταχυδρόμο» (12 Μαρτίου 2026) υπό τον τίτλο «Ο νέος τοξικός κρατισμός». Σημειώνεται ότι η συμμετοχή του Δημοσίου σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου δημόσιων επιχειρήσεων, ενώ δεν επιβαρύνει άμεσα τον κρατικό προϋπολογισμού, προσαυξάνει (και μάλιστα σε ποσοστιαίες μονάδες) το … «βιώσιμο» δημόσιο χρέος, όπως θα παρουσιάσω με στοιχεία σε επόμενο άρθρο.
Συγκεκριμένα, τα «αφηγήματα» αυτά ήχησαν εντονότερα με διάφορες αφορμές: στις 29 Απριλίου 2026 με τον Απολογισμό του Οργανισμού Διαχείρισης του Δημόσιου Χρέους (ΟΔΔΗΧ) του 2025 και την επομένη, στις 30 Απριλίου 2026, με την κατάθεση στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή της έκθεσης προόδου για την ελληνική οικονομία το 2025 και μάλιστα με στοιχεία που ακόμα, ύστερα από τέσσερις μήνες, δεν είναι οριστικά, όπως θα αναλύσω σε επόμενο άρθρο μου.
Χωρίς τη δικλίδα του ψηφιακού και λογιστικού μετασχηματισμού η «ωραία» εικόνα του χρέους
Στις 29 Απριλίου 2026, λοιπόν, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης ανέγνωσε στο υπουργικό συμβούλιο τον Απολογισμό του ΟΔΗΗΧ παρουσιάζοντας «με συγκεκριμένα και μετρήσιμα αποτελέσματα» τη διαχείριση του δημόσιου χρέους την περσινή χρονιά με το ωραίο, όπως πάντα, συμπέρασμα πως «τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν ότι η Ελλάδα μειώνει το χρέος της και το καθιστά ολοένα βιώσιμο, απαλλάσσοντας τις επόμενες γενιές από βάρη που δεν τους αναλογούν». Αν όμως, στο πλαίσιο της ενίσχυσης της δημόσιας λογοδοσίας, της δημόσιας διαφάνειας και της δημόσιας συζήτησης , ο κ. Πιερρακάκης ανεγίγνωσκε στο υπουργικό Συμβούλιο, παρουσία του πρωθυπουργού και των υπουργών, την έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου επί του Απολογισμού και Ισολογισμού του κράτους του 2024 με τα απίστευτα ευρήματα και τις συστάσεις και προς τον ΟΔΔΗΧ για συμμόρφωση, δεν θα έλεγε δημοσίως ότι « η διαχείριση του δημόσιου χρέους αποτυπώνεται σε συγκεκριμένα και μετρήσιμα αποτελέσματα».
Επίσης, αν είχε διαβάσει την παραπάνω έκθεση στο υπουργικό Συμβούλιο παρουσία του πρωθυπουργού και των αρμόδιων υπουργών, θα διαπίστωνε πριν από την ανάγνωση του Απολογισμού του ΟΔΔΗΧ ότι «τα αποτελέσματα» για τη διαχείριση του δημόσιου χρέους δεν είναι μετρήσιμα και συγκεκριμένα», καθώς από τα ευρήματα του ανώτατου ελεγκτικού δικαστηρίου προκύπτει ότι δεν υλοποιήθηκαν όσα περιλαμβάνονται στη «Βίβλο Ψηφιακού Μετασχηματισμού 2020-2025» και ιδιαίτερα όσα αφορούν «τις προσθήκες και τροποποιήσεις με βάση τις επείγουσες επιχειρησιακές ανάγκες της Γενικής Γραμματείας Δημοσιονομικής Πολιτικής (ΓΓΔΠ/ΓΛΚ) στο πλαίσιο της λειτουργίας του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Δημοσιονομικής Πολιτικής (ΟΠΣΔΠ)», την οποία ανακοίνωσε το υπουργείο του το 2023. Αυτές οι προσθήκες και οι τροποποιήσεις, που, όπως προκύπτει από την έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, δεν υλοποιήθηκαν, είναι, μεταξύ άλλων, οι εξής:
α) Η πλήρης διαχείριση του Μητρώου Δεσμεύσεων Φορέων Κεντρικής Διοίκησης
β) Η αυτόματη παραγωγή της σύνοψης του Μητρώου Δεσμεύσεων
γ) Η προσθήκη υποστηρικτικών λειτουργιών και αναφορών για την υποστήριξη λειτουργιών των ΓΔΟΥ,
δ) Η προσθήκη νέων λειτουργιών στο υποσύστημα Εγγυήσεων και Καταπτώσεων, με βάση επιχειρησιακές απαιτήσεις της Διεύθυνσης Κρατικών Εγγυήσεων και Κίνησης Κεφαλαίων
ε) Η διαχείριση και παρακολούθηση λογαριασμών/διαθεσίμων και ο ταμειακός προγραμματισμός φορέων της Γενικής Κυβέρνησης με βάση επιχειρησιακές απαιτήσεις της Διεύθυνσης Λογαριασμών και Ταμειακού Προγραμματισμού. Επίσης, μεταξύ άλλων προβλεπόταν η δημιουργία νέας ταξινόμησης για τις ανάγκες εκτέλεσης του προϋπολογισμού, η οποία θα αφορούσε στην παρακολούθηση των ληξιπρόθεσμων, των μεταναστευτικών ροών, το Αποθεματικό, κ.λπ.
Ιδού τα «συγκεκριμένα και μετρήσιμα τα αποτελέσματα» για το χρέος
Άρξομαι σήμερα πρώτον των σχολίων για την απολογιστική έκθεση του ΟΔΔΗΧ για το 2025, που ανέγνωσε ο κ. Πιερρακάκης στο υπουργικό συμβούλιο παραθέτοντας τα ακόλουθα κυριότερα σημεία και στη συνέχεια τα αντίστοιχα ευρήματα και συστάσεις της έκθεσης του Ελεγκτικού Συνεδρίου που αφορούν το 2024, αλλά, με βάση τα αποτελέσματα για όλα τα προηγούμενα έτη, θα επαναληφθούν και στην έκθεση για το 2025, η οποία θα κατατεθεί και θα δοθεί στη δημοσιότητα τον Νοέμβριο του 2026:
1.Το 2025, η Ελλάδα διαχειρίστηκε με επιτυχία το δημόσιο χρέος και τα ταμειακά της διαθέσιμα, πετυχαίνοντας βασικούς στόχους χρηματοδότησης και σταθερότητας.
2.Το Ελληνικό Δημόσιο κάλυψε πλήρως τις χρηματοδοτικές του ανάγκες.
3.Περιορίστηκαν ουσιαστικά οι κίνδυνοι από επιτόκια και συναλλαγματικές διακυμάνσεις.
4.Τα ταμειακά διαθέσιμα αξιοποιήθηκαν πιο αποδοτικά, με υψηλότερες αποδόσεις.
5.Το μέσο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους παραμένει χαμηλό, λιγότερο από 1,8% σε ετήσια βάση , περιλαμβανομένων και των αναβαλλόμενων τόκων.
6.Η διάρκεια του χρέους παραμένει μεγάλη (πάνω από 18 έτη), κάτι που ενισχύει τη σταθερότητα.
7.Ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ έχει μειωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια (κατά περίπου 63 ποσοστιαίες μονάδες από το 2020).
8.Η ζήτηση για ελληνικά ομόλογα παραμένει υψηλή.
9.Η Ελλάδα θεωρείται πλέον αξιόπιστος εκδότης χρέους με επενδυτική βαθμίδα.
10.Δημιουργούνται προϋποθέσεις για ακόμη καλύτερους όρους δανεισμού στο μέλλον.
Ιδού η διαφορετική πραγματικότητα για το χρέος σε δεκάδες δισ. ευρώ!
Κατ΄αρχάς, από την έκθεση Ισολογισμού και Απολογισμού του Ελεγκτικού Συνεδρίου για 2024 (για το 2024 το τονίζω) παραθέτω μερικά ευρήματα που δείχνουν ότι δεν είναι και τόσο «συγκεκριμένα και μετρήσιμα» μερικά στοιχεία του ΟΔΔΗΧ που ανακοίνωσε ο κ. Πιερρακάκης για το χρέος καθώς καθυστερεί σημαντικά η εφαρμογή της νέας Λογιστικής Μεταρρύθμισης κι έχει ξεχαστεί σχεδόν εντελώς η περιβόητη «Βίβλος Ψηφιακού Μετασχηματισμού 2020-2025 με τις προσθήκες και τροποποιήσεις που έγιναν το 2023 στο πλαίσιο της λειτουργίας του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Δημοσιονομικής Πολιτικής (ΟΠΣΔΠ) και που αφορά και τη διαχείριση του χρέους, όπως ήδη προανέφερα:
1. Στο χρέος της Κεντρικής Διοίκησης δεν συμπεριλαμβάνεται ποσό ύψους 13,86 δις ευρώ που αφορά σε αναβαλλόμενους τόκους των δανείων του Ευρωπαϊκού Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (European Financial Stability Facility – EFSF) των οικονομικών χρήσεων 2012 – 2024, των οποίων η καταβολή θα ξεκινήσει από το οικονομικό έτος 2032. Οι ανωτέρω τόκοι, όπως διευκρινίζει το Ελεγκτικό Συνέδριο, έχουν αναγνωριστεί ως δεδουλευμένοι και απεικονίζονται στις πληρωτέες υποχρεώσεις της Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Θέσης και, σύμφωνα με τις νέες μεθοδολογικές οδηγίες της Eurostat, συνυπολογίζονται στο χρέος της Γενικής Κυβέρνησης (δηλαδή το Χρέος κατά Μάαστριχτ).
2. Διαπιστώθηκε εσφαλμένη ταξινόμηση τόκων ποσού 14,34 δις ευρώ που αφορούν σε μακροπρόθεσμες οφειλές που εμφανίζονται ως βραχυπρόθεσμες. Έτσι, δεν συμπεριλαμβάνεται το ποσό αυτό 14,34 δις ευρώ, που αντιστοιχεί σε μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις τόκων, οι οποίες έχουν περιληφθεί στις (βραχυπρόθεσμες) πληρωτέες υποχρεώσεις και επομένως πρέπει να αναταξινομηθεί για λόγους ορθής απεικόνισης, σύμφωνα με τις διατάξεις της Λογιστικής Πολιτικής για την Πρώτη Εφαρμογή του Λογιστικού Πλαισίου της Γενικής Κυβέρνησης(ΛΠΠΕ ) και του π.δ. 54/2018, η οποία, όπως τονίζεται, «παρουσιάζει σημαντικές οργανωτικές καθυστερήσεις»
3. Δεν έχουν αναγνωριστεί μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις που αφορούν τη συμμετοχή του Ελληνικού Δημοσίου σε διεθνείς οργανισμούς, παρότι η καταβολή τους έχει ήδη προβλεφθεί με κανονιστικές πράξεις. Η μη αναγνώριση αυτών των υποχρεώσεων οδηγεί σε υποεκτίμηση του ύψους των μακροχρόνιων οφειλών, κατά 10,44 εκατ. ευρώ, και σε ελλιπή απεικόνιση των δεσμεύσεων της Κεντρικής Διοίκησης. Για τον λόγο αυτό, το Ελεγκτικό Συνέδριο συνιστά την έγκαιρη καταχώριση των υποχρεώσεων στις μακροπρόθεσμες οφειλές, σύμφωνα με τις λογιστικές αρχές, ώστε να αποτυπώνεται με πληρότητα η οικονομική θέση και η θέσπιση διαδικασιών τακτικής παρακολούθησης και έγκαιρης αναγνώρισης συναφών υποχρεώσεων
4. Το ποσό των συνολικών εκκρεμών επιστροφών φόρων για τις οποίες δεν έχει εκδοθεί Ατομικό Φύλλο Έκπτωσης (Α.Φ.ΕΚ.) κατά την 31η.12.2024 ανέρχεται σε 312,19 εκατ. ευρώ.
5. Το εύρημα αυτό συμπληρώνεται από την ταπεινότητά μου με την υπενθύμιση ότι στο χρέος δεν περιλαμβάνονται ποσά από ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις (κρατικά «φέσια») προς προμηθευτές 2,3 δις. ευρώ και 2,5 δις. ευρώ το 2024 και 2025 αντίστοιχα καθώς και από τις συνολικές υποχρεώσεις επιστροφής φόρων 0,7 δις. ευρώ το 2024 και το 2025.
6. Επίσης, συμπληρώνω πάλι (αυτό δεν αναφέρεται παραδόξως στην έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου) δεν περιλαμβάνεται στο χρέος ποσό περίπου 2,3 δις. ευρώ που αφορά αναδρομικά των συνταξιούχων σε εκτέλεση «ξεχασμένης» από το ίδιο το Συμβούλιο της Επικρατείας απόφασης που έχει εκδώσει προ … ετών!!!
7. Κατά την τελευταία πενταετία οι καταπτώσεις από εγγυήσεις του Ελληνικού Δημοσίου ανέρχονται κατά μέσο όρο σε 390,92 εκατ. ευρώ.
8. Το εύρημα αυτό συμπληρώνεται από την ταπεινότητά μου με την υπενθύμιση ότι στο χρέος δεν περιλαμβάνονται ποσά από ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις (κρατικά «φέσια») προς προμηθευτές 2,3 δις. ευρώ και 2,5 δις. ευρώ το 2024 και 2025 αντίστοιχα καθώς και από τις συνολικές υποχρεώσεις επιστροφής φόρων 0,7 δις. ευρώ το 2024 και το 2025
9. Σύμφωνα με την εκτελεστική απόφαση 2025/1147 της 11ης.06.2025 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποκλείστηκαν από την ενωσιακή χρηματοδότηση δαπάνες ποσού 415,05 εκατ. ευρώ του Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε. ως διαπιστευμένου οργανισμού πληρωμών για τις αγροτικές ενισχύσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δεν έχει αξιολογηθεί από την Κεντρική Διοίκηση εάν από την ανωτέρω αιτία μπορεί να προκύψει οποιαδήποτε υποχρέωση για το Ελληνικό Δημόσιο.
10. Σύμφωνα με την 1/2024 Ειδική Έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου και παρά την απόδοση ποσού 617,41 εκατ. ευρώ προς το Α.Κ.Α.Γ.Ε. εντός του οικονομικού έτους 2024, εξακολουθούν να υφίστανται οφειλές του Ελληνικού Δημοσίου προηγούμενων ετών.
Αδυναμίες στο νομοθετικό πλαίσιο που διέπει το Δημόσιο Χρέος
Από την ίδια έκθεση προκύπτει ότι υπάρχουν αδυναμίες και εφαρμόζεται ελλιπώς το θεσμικό – νομοθετικό πλαίσιο που διέπει το Δημόσιο Χρέος. Συγκεκριμένα:
(α) Δεν έχουν αναληφθεί ενέργειες από τη Διεύθυνση Δανεισμού και Διαχείρισης του Ο.Δ.ΔΗ.Χ. για τη διευκόλυνση της λειτουργίας της δευτερογενούς αγοράς τίτλων του Ελληνικού Δημοσίου μέσω πράξεων αγορών, πωλήσεων ή δανεισμού τίτλων, εντός προκαθορισμένων ορίων, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 4941/2022, για την περαιτέρω διασφάλιση της επάρκειας διαπραγμάτευσης των ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου (Ο.Ε.Δ.)
(β) Δεν έχουν καθοριστεί από τον Ο.Δ.ΔΗ.Χ. σε ετήσια βάση ενοποιημένα όρια κινδύνου αντισυμβαλλομένου, σύμφωνα με τις διατάξεις του ίδιου παραπάνω Νόμου.
(γ) Δεν διενεργούνται έλεγχοι από το Τμήμα Συμμόρφωσης του Ο.Δ.ΔΗ.Χ. αναφορικά με την εφαρμογή των εσωτερικών του πολιτικών, την τήρηση των ρυθμιστικών του υποχρεώσεων και τη συμμόρφωση της λειτουργίας του με τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές, όπως προβλέπεται στις διατάξεις του ίδιου Νόμου.
(δ) Ως βασική αιτία των ανωτέρω αδυναμιών προβάλλεται η υποστελέχωση του Οργανισμού, η οποία σε συνδυασμό με τον απαιτούμενο σημαντικό χρόνο εκπαίδευσης, λόγω του εξειδικευμένου χαρακτήρα του αντικειμένου ενασχόλησης, αναδεικνύεται σε βασικό παράγοντα λειτουργικού κινδύνου για τον Οργανισμό.
(ε) Αναφορικά με τα πληροφοριακά συστήματα που είναι σε παραγωγική λειτουργία στον Ο.Δ.ΔΗ.Χ., εντοπίζονται ελλείψεις σε δικλίδες ελέγχου υποχρεωτικών πεδίων και λογικών ελέγχων, στο ιστορικό καταγραφής ενεργειών καθώς και σε αυτοματοποιημένες διαδικασίες παραγωγής αναφορών (το 2024 βρισκόταν σε διαδικασία προμήθειας και εγκατάστασης νέου ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος)
(στ) Δεν έχει ολοκληρωθεί η προσαρμογή στο νέο λογιστικό πλαίσιο για τις υποχρεώσεις χρέους, ενώ απουσιάζουν επαρκείς γνωστοποιήσεις προόδου και σαφές χρονοδιάγραμμα συμμόρφωσης.
(ζ) Το θεσμικό πλαίσιο που διέπει το δημόσιο χρέος εφαρμόζεται ελλιπώς: δεν υλοποιούνται πράξεις για την ενίσχυση της δευτερογενούς αγοράς τίτλων, δεν έχουν τεθεί ενιαία όρια κινδύνου αντισυμβαλλομένων, ενώ οι έλεγχοι συμμόρφωσης και εσωτερικού ελέγχου παραμένουν ανεπαρκείς λόγω υποστελέχωσης.
(η)Τα υφιστάμενα πληροφοριακά συστήματα παρουσιάζουν ελλείψεις σε ελέγχους και αυτοματισμούς, περιορίζοντας την αποτελεσματική διαχείριση κινδύνων.
Σφάλματα και ελλείψεις κατά τη διαχείριση του χρέους
Επίσης, από τον διενεργηθέντα έλεγχο επί της αξιοπιστίας των στοιχείων του Ισολογισμού του οικονομικού έτους 2024 το Ελεγκτικό Συνέδριο διαπίστωσε σφάλματα και ελλείψεις στην αποτίμηση και ταξινόμηση στοιχείων που αφορούν και στη διαχείριση του δημόσιου χρέους, από τα οποία, λόγω του περιορισμένου χώρου, παραθέτω μόνο τα ακόλουθα:
-Διαπιστώθηκε εσφαλμένη ταξινόμηση ποσού μεταξύ ταμειακών διαθεσίμων και προκαταβολών, με αποτέλεσμα την ανακριβή απεικόνιση των στοιχείων ενεργητικού (βλέπε το σχετικό «μετρήσιμο αποτέλεσμα» στα παραπάνω σημεία του ΟΔΔΗΧ για τα ταμειακά διαθέσιμα)
-Η αποτίμηση των απαιτήσεων συνεχίζει να γίνεται με βάση τη λογιστική πολιτική της 31.12.2018 και όχι σύμφωνα με την παρ. 19 της νέας Λογιστικής (με σημαντικές οργανωτικές καθυστερήσεις) Μεταρρύθμισης, αναγνωρίζοντας μόνο τα εισπρακτέα ποσά της επόμενης χρήσης και χρησιμοποιώντας απλό μέσο όρο εισπραξιμότητας.
-Η καταγραφή και αποτίμησή τους παρουσιάζει συστημικές αδυναμίες, καθώς σημαντικά ποσά είτε δεν έχουν αναγνωριστεί καθόλου, είτε είναι υποεκτιμημένα ή υπερεκτιμημένα.
-Σε ορισμένες περιπτώσεις η αποτίμηση επενδύσεων του Δημοσίου σε ελεγχόμενες και συγγενείς εταιρείες πραγματοποιήθηκε με χρήση μεθόδου που δεν συνάδει με τα προβλεπόμενα από το εφαρμοζόμενο λογιστικό πλαίσιο.
-Δεν έχει αναγνωριστεί αποτίμηση παραγώγων προϊόντων που σχετίζονται με τοποθετήσεις σε προθεσμιακές καταθέσεις, με αποτέλεσμα ο λογαριασμός να εμφανίζεται υποεκτιμημένος.
– Η επιμέτρηση των λοιπών μακροπρόθεσμων τίτλων και των λοιπών μακροπρόθεσμων δανείων της Κεντρικής Διοίκησης εξακολουθεί να πραγματοποιείται στην ονομαστική τους αξία, σύμφωνα με τη λογιστική πολιτική που ίσχυε κατά την 31.12.2018 και όχι σύμφωνα με το νέο λογιστικό πλαίσιο.
-Η επιμέτρηση των πληρωτέων υποχρεώσεων από αγορές αγαθών, λήψη υπηρεσιών και τόκους δεν πραγματοποιείται με βάση τα οριζόμενα στις παρ. 27 και 25 της νέας (και με σημαντικές οργανωτικές καθυστερήσεις) Λογιστικής Μεταρρύθμισης.
-Η μη αναγνώριση αυτών των υποχρεώσεων οδηγεί σε υποεκτίμηση του ύψους των σχετικών οφειλών και σε ελλιπή απεικόνιση των δεσμεύσεων της Κεντρικής Διοίκησης.
-Εντοπίστηκαν περιπτώσεις εσφαλμένης ταξινόμησης υποχρεώσεων αλλά και υποεκτιμήσεις λόγω μη αναγνώρισης συγκεκριμένων υποχρεώσεων και καταχωρίσεων που επηρεάζουν την ακρίβεια των καταστάσεων.
-Διαπιστώθηκε σημαντική καθυστέρηση στην εκκαθάριση και στις πληρωμές αιτημάτων καταπτώσεων.
-Η Κεντρική Διοίκησης δεν έχει καταρτίσει μητρώο παρακολούθησης ζημιών και υποχρεώσεων, όπως απαιτείται από την παρ. 26 της νέας (και με σημαντικές οργανωτικές καθυστερήσεις» Λογιστικής Μεταρρύθμισης) και από τη «Βίβλο Ψηφιακού Μετασχηματισμού 2020-2025»!
-Δεν έχουν αναγνωριστεί προβλέψεις για κινδύνους από καταπτώσεις εγγυήσεων ή δικαστικές διεκδικήσεις, όπως αναφέρεται στην παραπάνω «Βίβλο»!.
-Δεν παρακολουθούνται σε δεδουλευμένη βάση οι λογαριασμοί γενικής λογιστικής για καταπτώσεις εγγυήσεων, λόγω αδυναμιών στις λογιστικές πρακτικές και τα πληροφοριακά συστήματα, όπως προβλέπεται από την παραπάνω «Βίβλο».
-Ζητήματα ορθής λογιστικής αποτύπωσης εκατ. ευρώ έχουν προκύψει και στη διαδικασία μεταβίβασης στο Ελληνικό Δημόσιο του συνόλου των μετοχών κυριότητας των εταιρειών Ε.ΥΔ.ΑΠ. και Ε.Υ.ΑΘ. καθώς και Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (Τ.Χ.Σ.) στο ίδιο «Υπερταμείο».
-Εντοπίστηκαν υπερεκτιμήσεις στις ζημίες από παράγωγα και στα κέρδη από συναλλαγματικές διαφορές, καθώς και υπερεκτίμηση των ζημιών από απομειώσεις χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων, λόγω εσφαλμένων καταχωρίσεων και μη αντιστροφής προηγούμενων απομειώσεων.
-To μεσοσταθμικό κόστος εξυπηρέτησης του χρέους το έτος 2024, σε ταμειακή βάση, ανήλθε σε 1,74% (2023:1,61%), η δε μεσοσταθμική διάρκειά του διαμορφώθηκε στα 16,49 έτη (2023:16,91 έτη). Στο υπ΄ αριθμόν 12 παραπάνω σημείο ο κ. Πιερρακάκης αναφέρει ότι η διάρκεια είναι πάνω από 18 έτη, ενώ ο ίδιος στην Εισηγητική του Έκθεση επί του προϋπολογισμού του 2026 (σελίδα 206) την εμφανίζει χαμηλότερα (16,49 έτη και 16,38 έτη ), δηλαδή χειρότερα!
-Ο Δείκτης Χρέους/Α.Ε.Π. εξακολουθεί να παραμένει σε υψηλά επίπεδα σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ, σ΄αντίθεση με τη θετική αναφορά του κ. Πιερρακάκη στα παραπάνω σημεία, η σταδιακή αναχρηματοδότηση των δανειακών υποχρεώσεων της Κεντρικής Διοίκησης προς τον επίσημο τομέα με όρους αγοράς αυξάνει την έκθεση του Ελληνικού Δημοσίου στους κινδύνους επιτοκίου, αναχρηματοδότησης και αγοράς.
-Κατά την επισκόπηση της διαδικασίας διαχείρισης τραπεζικών αιτημάτων καταπτώσεων εγγυήσεων δανείων του Ελληνικού Δημοσίου που έχουν παρασχεθεί για τη χορήγηση δανείων σε νομικά πρόσωπα, διαπιστώθηκαν αδυναμίες και παραλείψεις που οφείλονται κυρίως στην απουσία εσωτερικών δικλίδων για τη διασφάλιση των συμφερόντων και την αποφυγή του κινδύνου απώλειας δημοσιονομικών πόρων της Κεντρικής Διοίκησης.
-Δεν υπάρχουν στοιχεία για το σύνολο των ενδίκων αξιώσεων και δικαστικών αποφάσεων που σχετίζονται με καταπτώσεις, καθώς δεν λειτουργεί ηλεκτρονικό σύστημα παρακολούθησης και εντοπίζονται ελλείψεις σε εσωτερικές δικλίδες ελέγχου.
-Υπάρχει σημαντική καθυστέρηση στην εκκαθάριση και πληρωμή αιτημάτων καταπτώσεων.
-Εντοπίστηκαν υπερεκτιμήσεις στις ζημίες από παράγωγα και στα κέρδη από συναλλαγματικές διαφορές, καθώς και υπερεκτίμηση των ζημιών από απομειώσεις χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων εκατοντάδων εκατ. ευρώ, λόγω εσφαλμένων καταχωρίσεων και μη αντιστροφής προηγούμενων απομειώσεων.
Προειδοποιήσεις για κινδύνους
Το Ελεγκτικό Συνέδριο συμφωνεί ότι η διαχείριση του ελληνικού δημοσίου χρέους κατά το έτος αναφοράς (2024) υπήρξε πράγματι αποτελεσματική (βλέπε σχετικό 2 σημείο του Απολογισμού του ΟΔΔΗΧ). Ωστόσο, τονίζεται στην παραπάνω έκθεση, αυτά τα ευνοϊκά χαρακτηριστικά του δημοσίου χρέους δεν είναι μόνιμα. Καθώς σταδιακά αποπληρώνονται τα δάνεια των Μηχανισμών Στήριξης, ο ΟΔΔΗΧ προσφεύγει σε νέο δανεισμό ο οποίος ήδη διενεργείται με όρους αγοράς, αυξάνοντας την έκθεση της χώρας στον επιτοκιακό κίνδυνο.
Επιπλέον, η εμφάνιση στο μέλλον (ήδη σήμερα όλα είναι έντονα ανησυχητικά !) απρόβλεπτων υπό τα τωρινά δεδομένα εσωτερικών ή εξωτερικών κινδύνων μπορεί να επηρεάσει δυσμενώς το κόστος δανεισμού, με αντίκτυπο στη βιωσιμότητα του χρέους, επαναφέροντας στην τρέχουσα επικαιρότητα το ύψος του σε σχέση με το ΑΕΠ, καθώς το ελληνικό δημόσιο χρέος παραμένει το υψηλότερο -με διαφορά- σε ολόκληρη την ΕΕ.
Μάλιστα, εκπλήσσει η προειδοποίηση και η δικαίωση του Ελεγκτικού Συνεδρίου (σ΄ αντίθεση με τον διάχυτο παντού κυβερνητικό εφησυχασμό με την ανάγνωση της απολογιστικής έκθεσης του ΟΔΔΗΧ!) ότι σε περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας σε παγκόσμιο επίπεδο, η ελληνική οικονομία καλείται να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά ισχυρές προκλήσεις που συνίστανται, ιδίως, στη διαφύλαξη της δημοσιονομικής αξιοπιστίας μέσω της επίτευξης ρεαλιστικών πρωτογενών πλεονασμάτων, ώστε να διατηρηθεί η καθοδική πτώση του δείκτη του δημοσίου χρέους προς το ΑΕΠ, στην αποτελεσματική αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων και στη συνέχιση και ενίσχυση της δυναμικής των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, με έμφαση στη διόρθωση των μακροοικονομικών ανισορροπιών.
