Η εορτή του Αγίου Πνεύματος και εργασία στον Ιδιωτικό και Δημόσιο Τομέα

Εισαγωγή

Για την εορτή του Αγίου Πνεύματος, προκύπτει το ερώτημα πότε αν είναι  αργία  τόσο για τον δημόσιο όσο και για τον ιδιωτικό τομέα και τι δικαιούνται οι εργαζόμενοι, του ιδιωτικού τομέα.

Δημόσιος Τομέας

Για τους μισθωτούς του Δημοσίου – ΝΠΔΔ και ΟΤΑ, η ημέρα του Αγίου Πνεύματος είναι αργία (Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου 29.12.1980 που κυρώθηκε με τον Ν. 1157/1981) ορίζει: «Ημέραι αργίας και ημιαργίας των δημοσίων υπηρεσιών, οργανισμών τοπικής αυτοδιοικήσεως και λοιπών νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου ορίζονται αι εξής: α) Ημέραι αργίας: Η Εθνική εορτή (25η Μαρτίου), η 28η Οκτωβρίου, η πρώτη του έτους, τα Θεοφάνεια, η των Τριών Ιεραρχών δια τους εκπαιδευτικούς λειτουργούς (ΣΣ Καταργήθηκε), η Καθαρά Δευτέρα, η Μεγάλη Παρασκευή, το Μέγα Σάββατον, η Δευτέρα του Πάσχα, η 1η Μαΐου, η του Αγίου Πνεύματος (Δευτέρα της Πεντηκοστής), η της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, η 17η Νοεμβρίου δια τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα και τας Ανωτέρας Σχολάς, η πρώτη και δευτέρα ημέρα των Χριστουγέννων και άπασαι αι Κυριακαί. […..]»

Ιδιωτικός Τομέας: Γενικά δεν είναι αργία

Η εορτή του Αγίου Πνεύματος (Δευτέρα 1 Ιουνίου 2026) είναι για τις ιδιωτικές επιχειρήσεις εργάσιμη ημέρα και όχι αργία, εκτός αν έχει καθιερωθεί ως αργία με Διάταγμα, Υπουργική Απόφαση, Κανονισμό, ισχύουσα δεσμευτική ΣΣΕ κ.λπ., ατομική σύμβαση ή κατ᾽ έθιμον αργία.

Αυτό σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις την ημέρα αυτή λειτουργούν κανονικά και οι εργαζόμενοι είναι υποχρεωμένοι να προσέλθουν στην  εργασία τους, διαφορετικά δεν δικαιούνται το ημερομίσθιο της ημέρας αυτής (το οποίο κατά το ΝΔ 3755/57 χορηγείται μόνον κατά τις εξαιρέσιμες εορτές) ενώ όσοι απασχοληθούν, δεν δικαιούνται  προσαύξηση 75% επί του νομίμου ωρομισθίου τους (για όσες ώρες απασχοληθούν) σύμφωνα με το άρθρ. 2 παρ.3 ΝΔ 3755/1955.

Αργία με ΣΣΕ ή ΔΑ

Ορισμένες Συλλογικές Συμβάσεις ή Διαιτητικές Αποφάσεις (οι περισσότερες εκ των οποίων, δεν είναι σε ισχύ), είχαν καθιερώσει τη εορτή του Αγίου Πνεύματος ως αργία στον ιδιωτικό τομέα, για τις ΣΣΕ αυτές, που έχουν λήξει, οι θεσμικοί τους όροι, υπό ορισμένες προϋποθέσεις ήτοι στην περίπτωση που οι όροι αυτοί έχουν ενσωματωθεί στις ατομικές συμβάσεις και δεν έχουν μεταβληθεί μεταγενέστερα, συνεχίζουν να ισχύουν  για τους παλιούς εργαζόμενους.

Οι εργαζόμενοι που υπάγονται στις συμβάσεις  αυτές (με τις πιο πάνω προϋποθέσεις), δικαιούνται να μην εργασθούν την ημέρα αυτή λαμβάνοντες οι μεν αμειβόμενοι με ημερομίσθιο, το ημερομίσθιο τους, οι δε αμειβόμενοι με μηνιαίο μισθό, ολόκληρο το μισθό τους, χωρίς περικοπή.

Προσαύξηση κατά 75% επί των νομίμων αποδοχών οφείλεται μόνο εφόσον προβλέπεται ρητά από τον εφαρμοστέο κανονιστικό όρο ΣΣΕ ή ΔΑ ή όταν αναφέρεται ότι η ημέρα αυτή αντιμετωπίζεται ως υποχρεωτική αργία.

Συνεπώς, σε κάθε περίπτωση από τους εκκαθαριστές μισθοδοσίας πρέπει να ελέγχεται αν ο σχετικός όρος συλλογικής ρύθμισης εξακολουθεί να ισχύει και αν δεσμεύει την επιχείρηση ή έχει ενσωματωθεί στις ατομικές συμβάσεις των εργαζομένων.

Οι  Συλλογικές Συμβάσεις ή Διαιτητικές αποφάσεις (που κατά κανόνα δεν ισχύουν σήμερα) είχε καθορισθεί ως αργία η εορτή του Αγίου Πνεύματος για τους μισθωτούς των εξής κλάδων η επαγγελμάτων:

• Βιβλιοπωλείων κ.λπ.

• Διαγνωστικών Κέντρων

• Εργοδηγών Σχεδιαστών

• Ευγηρίας Οίκων

• Εφημερίδων Αθηνών και Θεσσαλίας κ.λπ.

• Ηλεκτροτεχνιτών βιομηχανίας

• Θυρωρών

• Καπνοβιομηχανιών

• Κλινικών

• Ξεναγών

• Ξυλεμπορικών Καταστημάτων (Αθηνών – Πειραιώς – Περιχώρων)

•  Περιοδικών • Πετρελαιοειδών επιχ/σεων

• Πρακτορείων Ναυτιλιακών κ.λπ.

• Ραδιοηλεκτρολόγων – ραδιοτεχνιτών Βιομηχανίας

• Ραδιοφωνικών Σταθμών

• Ραδιοφώνου Τεχνικών

• Ρυμουλκών Ναυαγοσωστικών Γραφείων

• Τηλεοπτικών Σταθμών

• Τυπογράφων Επαρχ. Εφημερίδων

• Φορτοεκφορτωτών Ημερησίων Εφημερίδων

• Φροντιστηρίων Μέσης, Ανωτέρας, Ανωτάτης Εκπαιδεύσεως

• Φροντιστηρίων ξένων γλωσσών

• Φωτοστοιχειοθετών

• Χειριστών βιομηχανικών κ.λπ. επιχ/σεων

• Χειριστών Λατομείων Πέτρας – Μαρμάρου

• Χειριστών Τεχνικών Έργων.

Στοιχεία των ΣΣΕ που είναι σε ισχύ, καθώς και κωδικοποιήσεις συλλογικών ρυθμίσεων μπορούν να αναζητηθούν στη σελίδα του Ο.ΜΕ.Δ. στην ακόλουθη διεύθυνση: http://www.omed.gr/el/syllogikes-rythmiseis

Αργία με συμφωνία μεταξύ εργοδότη και μισθωτού
Μπορεί επίσης  να οφείλεται το ημερομίσθιο στους μη απασχολουμένους κατά την ημέρα του Αγίου Πνεύματος (καθώς και κατά οποιαδήποτε άλλη μη εξαιρέσιμη εορτή):

·         είτε όταν υπάρχει σχετική συμφωνία μεταξύ εργοδότου και μισθωτού,

·         είτε με εφαρμογή των διατάξεων περί υπερημερίας εργοδότη.

Η υπερημερία του εργοδότη συντρέχει όταν ο εργοδότης καθιερώνει μονομερώς την μέχρι τότε εργάσιμη ημέρα του Αγίου Πνεύματος ή άλλη μη εξαιρέσιμη ημέρα, ως αργία, οπότε οφείλει να καταβάλει σε όσους αμείβονται με ημερομίσθιο, το ημερομίσθιο που θα κατέβαλλε εάν κατά την ημέρα αυτή εργάζονταν.

Ακόμα στην περίπτωση απασχόλησης, ενώ η ημέρα του Αγίου Πνεύματος έχει συμφωνηθεί ως αργία, οφείλεται πρόσθετη αμοιβή, κατ᾽ αρθρ. 659 ΑΚ ή άρθρο 12 του ΚΕΔ (πδ 62/2025), ίση με το απλό ωρομίσθιο για κάθε ώρα απασχολήσεως.

Παλαιολόγος Ι Λιάζος

Οικονομολόγος Σύμβουλος Εργασιακών & Ασφαλιστικών