Τον κώδωνα του κινδύνου για τις εταιρείες της χώρας που επενδύουν «ατελείωτα» στις ΗΠΑ έκρουσε ανώτατο στέλεχος της Ιαπωνίας, καθώς αυξάνονται οι ανησυχίες για την έλλειψη επενδύσεων στην ίδια την Ιαπωνία που απαιτούνται για την αύξηση της υστερούσας παραγωγικότητας.
Η προειδοποίηση από τον Γιοσίμιτσου Κομπαγιάσι, πρόεδρο του οικονομικού think tank Japan Productivity Centre, έρχεται καθώς το Τόκιο προωθεί ένα ταμείο 550 δισεκατομμυρίων δολαρίων για επενδύσεις στις ΗΠΑ, το οποίο συμφώνησε υπό πίεση πέρυσι, για να αποτρέψει τους τιμωρητικούς δασμούς που επέβαλε η κυβέρνηση Τραμπ.
«Μπορεί αυτό να συνεχιστεί για πάντα, με χρήματα της τάξης των 550 δισεκατομμυρίων δολαρίων και τις εγχώριες επενδύσεις να στερεύουν; Το πώς θα πρέπει να αξιολογήσουμε αυτά τα στοιχεία είναι ένα πρόβλημα», δήλωσε στους Financial Times ο Κομπαγιάσι, ο οποίος είναι επίσης ο απερχόμενος πρόεδρος της Tokyo Electric Power, της μεγαλύτερης εταιρείας ηλεκτρικής ενέργειας της Ιαπωνίας, και πρώην πρόεδρος της Mitsubishi Chemical.
Ο Κομπαγιάσι δήλωσε στους FT σε συνέντευξή του ότι «η Ιαπωνία δεν είχε άλλη επιλογή» από το να δεσμεύσει το τεράστιο ποσό, δεδομένων των απειλών Τραμπ για δασμούς. Υποστήριξε επίσης ότι το νέο ταμείο ευθυγραμμιζόταν με την επιθυμία των ιαπωνικών επιχειρήσεων να επεκταθούν στις ΗΠΑ, ένας ενθουσιασμός που αποτυπώθηκε στην εξαγορά της US Steel από την Nippon Steel έναντι 15 δισεκατομμυρίων δολαρίων πέρυσι.
Ωστόσο, ο Κομπαγιάσι είναι ένα από τα πρώτα επιχειρηματικά στελέχη που αμφισβητούν ανοιχτά τόσο τη σκοπιμότητα του ταμείου όσο και τις επιπτώσεις του στις εγχώριες επενδύσεις, ένα κρίσιμο ζήτημα για την Ιαπωνία καθώς προσπαθεί να αλλάξει την κατάστασή της ως η λιγότερο παραγωγική οικονομία στην ομάδα των πλούσιων εθνών της G7.
Η Ιαπωνία θέλει αύξηση παραγωγικότητας
Η Ιαπωνία ανακοίνωσε τον Απρίλιο ότι θα επιδιώξει να αυξήσει την παραγωγικότητα της εργασίας κατά 15% σε διάστημα πέντε ετών, στο πλαίσιο της ευρύτερης προσπάθειας της πρωθυπουργού Σανάε Τακαΐτσι για την προώθηση της ανάπτυξης.
Το Κέντρο Παραγωγικότητας της Ιαπωνίας έχει εντοπίσει τις αδύναμες εγχώριες επενδύσεις από την οικονομική κρίση του 2008 ως την κύρια αιτία της υποτονικής παραγωγικότητας της εργασίας στην Ιαπωνία, καθώς οι εταιρείες επιδίωξαν να επεκταθούν στο εξωτερικό και οι πολυεθνικές αποθαρρύνονταν από τη συρρίκνωση του πληθυσμού της.
Ωστόσο, η δέσμευση για διοχέτευση 550 δισεκατομμυρίων δολαρίων στις ΗΠΑ έχει εντείνει τις ανησυχίες εντός της βιομηχανίας ότι οι φιλοδοξίες της κυβέρνησης για περισσότερες εγχώριες επενδύσεις είναι μη ρεαλιστικές.
Σύμφωνα με τους όρους του επενδυτικού ταμείου των 550 δισεκατομμυρίων δολαρίων που ολοκληρώθηκε τον περασμένο Σεπτέμβριο, η Ιαπωνική Τράπεζα Διεθνούς Συνεργασίας, θα παρέχει χρηματοδότηση για υποδομές των ΗΠΑ μαζί με εμπορικές τράπεζες που υποστηρίζονται από την κυβερνητική υπηρεσία χρηματοδότησης εξαγωγών Nexi.
Το σχέδιο έχει επικριθεί για τον μονόπλευρο χαρακτήρα του, με τον Τραμπ να έχει την απόλυτη εξουσία να επιλέγει επενδύσεις. Τα κέρδη από αυτές θα μοιράζονται 50/50 μεταξύ Ιαπωνίας και ΗΠΑ μέχρι το Τόκιο να ανακτήσει τα χρήματά του. Μετά από αυτό, οι ΗΠΑ λαμβάνουν το 90%.
Η Ιαπωνία έχει αποκαλύψει δύο γύρους έργων αξίας έως και 109 δισεκατομμυρίων δολαρίων, συμπεριλαμβανομένης της χρηματοδότησης πυρηνικών σταθμών και σταθμών παραγωγής ενέργειας από φυσικό αέριο, αλλά οι αξιωματούχοι στο Τόκιο δέχονται πιέσεις να ανακοινώσουν περαιτέρω συμφωνίες για να κρατήσουν τον Τραμπ ικανοποιημένο, χωρίς να δεσμεύσουν τους δανειστές σε επικίνδυνα, μη βιώσιμα έργα.
Μπορεί να αλλάξει η κατάσταση;
«Η JBIC (Japan Bank for International Cooperation) και οι τρεις megabanks θα επενδύσουν [η καθεμία] μέχρι ένα σημείο, ας πούμε τουλάχιστον 5 έως 10 τρισεκατομμύρια γιεν (31-62 δισεκατομμύρια δολάρια), αλλά κατανοώ πλήρως την άποψη ότι αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί επ’ αόριστον», δήλωσε ο Κομπαγιάσι.
Υπονοεί ότι οι αλλαγές στις ΗΠΑ μπορεί να διαλύσουν την ανάγκη για το σχέδιο.
«Είναι δύσκολο να δούμε αν το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα θα συνεχίσει να ακολουθεί την πορεία του Τραμπ», είπε, προσθέτοντας ότι τελικά θα ήταν μια «πολιτική απόφαση».
Η οικονομική παραγωγή της Ιαπωνίας ανά ώρα εργασίας αξίζει μόνο 53 δολάρια προσαρμοσμένα στην αγοραστική δύναμη, σε σύγκριση με τον μέσο όρο των G7 των 75 δολαρίων, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Εργασίας.
Ο Ρίτσαρντ Κατζ, οικονομολόγος και μακροχρόνιος παρατηρητής της Ιαπωνίας, δήλωσε στους FT ότι η χαμηλή παραγωγικότητα της χώρας ήταν χαρακτηριστικό μιας «εξαιρετικά σοβαρής διπλής οικονομίας» στην οποία πολλοί τομείς είχαν σταθερά κακές επιδόσεις εδώ και δεκαετίες.
«Το πρόβλημα παραγωγικότητας της Ιαπωνίας αφορά την κατανομή του κεφαλαίου. Κανονικά, η εργασία και το κεφάλαιο θα έπρεπε να μετακινούνται με την πάροδο του χρόνου από τους τομείς που αποτυγχάνουν σε αυτούς που βρίσκονται σε ανοδική πορεία, αλλά αυτό δεν έχει συμβεί στην Ιαπωνία», δήλωσε ο Κατζ.
