Σε συμφωνία για τη διευκόλυνση εισροής ιδιωτικών επενδύσεων που προορίζονται για πράσινες δραστηριότητες σε εταιρείες που κατασκευάζουν νέα έργα ορυκτών καυσίμων κατέληξαν την Τετάρτη 24 Ιουνίου οι κυβερνήσεις της ΕΕ.
Σύμφωνα με το Politico, οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην εξόρυξη πετρελαίου και φυσικού αερίου θα μπορούν πλέον να συμπεριληφθούν στα λεγόμενα «βιώσιμα επενδυτικά κεφάλαια», εφόσον επενδύουν παράλληλα σε ανεμογεννήτριες, ηλιακή ενέργεια, υδρογόνο ή δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα.
Η πρόσφατη συμφωνία έγινε στο πλαίσιο της αναθεώρησης των νόμων περί πράσινων επενδύσεων της ΕΕ και ενδέχεται να λειτουργήσει ως αντίβαρο σε πρόταση της Κομισιόν για αύξηση της χρηματοδότησης σε εταιρείες που όντως υλοποιούν την πράσινη μετάβαση.
Την ίδια ώρα, το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ θέλει να διακρίνει μεταξύ των «πράσινων» και των λεγόμενων μεταβατικών κεφαλαίων, τόσο για λόγους διαφάνειας προς τους επενδυτές όσο και για την αποφυγή του λεγόμενου greenwashing στον χρηματοπιστωτικό τομέα.
Αφενός, η λογική της Κομισιόν ότι οι εταιρείες έχουν ανάγκη από κεφάλαια για να απαλλαγούν από τον άνθρακα έχει γίνει ευρέως αποδεκτή.
Από την άλλη πλευρά, ομάδες οικολόγων υποστηρίζουν ότι οι τροποποιήσεις που προωθούν τα κράτη – μέλη μάλλον πάνε προς την αντίθετη κατεύθυνση.
«Αυτό ανοίγει σαφώς την κερκόπορτα στο greenwashing και προδίδει την εμπιστοσύνη επενδυτών και καταναλωτών που θεωρούν ότι επενδύουν τα χρήματά τους σε βιώσιμες δραστηριότητες», δήλωσε στο Politico η Isabella Ritter, ανώτερη σύμβουλος πολιτικής στο ShareAction, έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό που υποστηρίζει την εταιρική βιωσιμότητα.
Ποιοι εντάσσονται στα πράσινα επενδυτικά πλάνα;
Στο επίκεντρο του ζητήματος βρίσκονται οι κανόνες σχετικά με το ποιες εταιρείες θα πρέπει να συμπεριλαμβάνονται σε επενδυτικά κεφάλαια που υποτίθεται ότι προωθούν τη λεγόμενη «πράσινη μετάβαση».
Μάλιστα, η εν λόγω συζήτηση αποτελεί μέρος της συνεχιζόμενης αναθεώρησης του Κανονισμού Γνωστοποίησης Βιώσιμων Χρηματοοικονομικών (SFDR) της ΕΕ, αναφέρει το Politico.
Αφενός, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέλει να αποκλείσει από αυτά τα κεφάλαια εταιρείες που διερευνούν επενδύσεις σε νέα έργα ορυκτών καυσίμων, καθώς μια τέτοια δραστηριότητα δεν ευθυγραμμίζεται με τους στόχους της Συμφωνίας του Παρισιού για τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη.
Αφετέρου, οι κυβερνήσεις της ΕΕ επιζητούν τη συμπερίληψη των εταιρειών αυτών στον Κανονισμό, εάν δαπανούν τουλάχιστον το ένα πέμπτο των ετήσιων καθαρών επενδύσεών τους σε πράσινες επενδύσεις.
Τι ισχυρίζεται ο κλάδος εξορύξεων – Θολώνει το τοπίο;
Όπως αναφέρει το Politico, η στάση των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων φαίνεται ότι ευθυγραμμίζεται με τον κλάδο ορυκτών καυσίμων.
Βασικό επιχείρημα του κλάδου είναι πως οι νέες επενδύσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου είναι κρίσιμες την ώρα που η Ευρώπη προσπαθεί να μειώσει την εξάρτησή της από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων.
Ειδικοί σε θέματα βιώσιμης χρηματοδότησης θεωρούν ότι η θέση που εκφράζουν οι εταιρείες ορυκτών καυσίμων θα μπορούσε να δυσκολέψει τους επενδυτές να χρηματοδοτήσουν εταιρείες με αξιόπιστο σχέδιο οικολογικής μετάβασης.
«Μπορούμε να συζητήσουμε τον ακριβή ορισμό της επέκτασης των ορυκτών καυσίμων. Ωστόσο, μια πετρελαϊκή εταιρεία που συνεχίζει να αναπτύσσει νέα πετρελαϊκά πεδία δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι βρίσκεται σε μετάβαση, ακόμη και αν ένα μικρό μέρος των επενδύσεών της πηγαίνει σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας», δήλωσε ο Pierre Garrault, ανώτερος σύμβουλος πολιτικής στο Ευρωπαϊκό Φόρουμ Βιώσιμων Επενδύσεων. Η ιδέα αυτή θα μπορούσε να «μπερδέψει» τους ανθρώπους που επιθυμούν να επενδύσουν τις αποταμιεύσεις τους, πρόσθεσε.
Το Συμβούλιο της ΕΕ, το οποίο εκπροσωπεί τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις στις Βρυξέλλες, πρέπει να πείσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Επιτροπή για το σχέδιό του προτού επικαιροποιηθούν οι κανόνες.
Κομισιόν: Τρεις κατηγορίες κεφαλαίων
Πέρυσι, η Κομισιόν πρότεινε την αναθεώρηση του νόμου για την λεγόμενη «πράσινη χρηματοδότηση», καθώς ανέφερε ότι δημιουργείται σύγχυση σχετικά με το είδος των εταιρειών που θα μπορούσαν να συμπεριληφθούν σε επενδυτικά κεφάλαια που χαρακτηρίζονται ως «βιώσιμα».
Στην πρότασή της, δημιούργησε τρεις κατηγορίες κεφαλαίων. Η πρώτη αφορά όσα επενδύουν σε πραγματικά βιώσιμες εταιρείες, έπονται οι επενδύσεις σε εταιρείες που βρίσκονται σε διαδικασία οιολογικής μετάβασης και η τελευταία κατηγορία αφορά επενδυτικά κεφάλαια που απλώς λαμβάνουν υπόψη βασικές περιβαλλοντικές, κοινωνικές και διακυβερνητικές αρχές.
Οι επενδυτές θα πρέπει να αναφέρουν πώς ακριβώς τα κεφάλαιά τους πληρούν τα κριτήρια για καθεμία από αυτές τις κατηγορίες.
Στο πλαίσιο της κατηγοριοποίησης αυτής η Κομισιόν δήλωσε ότι οι εταιρείες που αναπτύσσουν νέα έργα ορυκτών καυσίμων θα πρέπει να εξαιρούνται τόσο από τις πραγματικά βιώσιμες όσο και από τις κατηγορίες κεφαλαίων μετάβασης, ώστε να αποφεύγεται η παραπλάνηση όσων θέλουν να επενδύσουν τις αποταμιεύσεις τους σε πιο οικολογικές εταιρείες.
Τι απαντούν οι εξορυκτικές εταιρείες
Από την πλευρά τους, οι εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου αντιτίθενται στην παραπάνω κατηγοριοποίηση.
Ο γαλλικός πετρελαϊκός γίγαντας TotalEnergies, για παράδειγμα, υποστήριξε νωρίτερα τον Απρίλιο ότι «ο αποκλεισμός εταιρειών αποκλειστικά και μόνο επειδή επενδύουν σε νέα έργα πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενώ αγνοείται η σημαντική και αυξανόμενη συμβολή τους στην ενέργεια χαμηλών εκπομπών άνθρακα, αποδυναμώνει τους βασικούς στόχους που επιδιώκει να επιτύχει η Ευρωπαϊκή Ένωση».
Έπειτα, η εμπορική ένωση Eurogas χαρακτήρισε τον αποκλεισμό «δυσανάλογο και ασύμβατο».
Επισημαίνεται ότι το 2024, η TotalEnergies δαπάνησε περισσότερο από το ένα τρίτο των κεφαλαιουχικών δαπανών της ύψους 17,8 δισ. δολαρίων σε νέα έργα πετρελαίου και φυσικού αερίου σε σύγκριση με το 27% (ή 4,8 δισ. δολάρια) σε «ενέργειες χαμηλών εκπομπών άνθρακα».
Εάν οι χώρες της ΕΕ πετύχουν τον στόχο τους, η εταιρεία θα μπορούσε να συμπεριληφθεί σε κεφάλαια στην κατηγορία μετάβασης.
«Ορισμένα κράτη μέλη της ΕΕ φαίνεται να έχουν έννομο συμφέρον να επιτρέψουν σε μεγάλες εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου να εισέλθουν σε όσο το δυνατόν περισσότερες κατηγορίες του νεοσύστατου πλαισίου SFDR», δήλωσε η Ritter της ShareAction.
