Μερικές φορές, εμφανίζεται ένας νέος ανταγωνιστής που ξεπερνά κατά πολύ τους παραδοσιακούς αντιπάλους. Κατασκευαστές τηλεοράσεων όπως η Philips και η Grundig διαπίστωσαν ότι δεν μπορούσαν να ανταγωνιστούν τις νοτιοκορεατικές LG και Samsung· οι ευρωπαίοι ναυπηγοί έχασαν την κυριαρχία τους από τους ασιάτες ομολόγους τους. Οι αυτοκινητοβιομηχανίες Volkswagen, Stellantis, BMW και άλλες παρόμοιες εταιρείες πρέπει επειγόντως να βρουν τρόπο να αποφύγουν την ίδια μοίρα ευρωπαϊκώ εταιρειών άλλων κλάδων βιομηχανίας.
Οι κατασκευαστές ηλεκτρικών οχημάτων της Κίνας πωλούν αυτοκίνητα που είναι 20 έως 50% φθηνότερα από τα δυτικά αντίστοιχα, σύμφωνα με ανάλυση της McKinsey
Το βασικό πρόβλημα για τις ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες είναι η Κίνα. Οι κατασκευαστές ηλεκτρικών οχημάτων της χώρας — εταιρείες όπως η BYD, η Nio και η Leapmotor — πωλούν αυτοκίνητα που είναι 20 έως 50% φθηνότερα από τα δυτικά αντίστοιχα, σύμφωνα με ανάλυση της McKinsey. Αφού ξεπέρασαν κατά πολύ τους Ευρωπαίους στην Κίνα, οι εταιρείες από τη Λαϊκή Δημοκρατία κερδίζουν πλέον έδαφος και στο εξωτερικό.
Sυνολικά λειτουργικά κέρδη των ευρωπαϊκών αυτοκινητοβιομηχανιών (δισ. €)
Με όλη την αγορά αυτοκινήτων —εκτός από το κορυφαίο τμήμα της— να έχει πλέον μετατραπεί σε μαζική αγορά προϊόντων, είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι αυτή η τάση θα αντιστραφεί.
Το καλύτερο που μπορούν να ελπίζουν οι εγχώριοι κατασκευαστές αυτοκινήτων είναι ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία αρχίζει να αντιλαμβάνεται τις κραυγές αγωνίας τους, θα τους προστατεύσει από τους Κινέζους ανταγωνιστές τουλάχιστον για κάποιο χρονικό διάστημα, δίνοντάς τους χρόνο να προσαρμοστούν.
Επώδυνη προσαρμογή για τις ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες
Όμως, όπως και να το δει κανείς, η προσαρμογή θα είναι επώδυνη. Οι περισσότεροι κατασκευαστές αυτοκινήτων προσπαθούν, σε διαφορετικό βαθμό, να μειώσουν την παραγωγική τους ικανότητα και να περιορίσουν τα κόστη. Όταν η BMW εξέδωσε την σημαντική προειδοποίηση για πτώση κερδών την περασμένη εβδομάδα, για παράδειγμα, δήλωσε ότι θα προχωρήσει σε δραστικές περικοπές για να αντιμετωπίσει τις πιέσεις στην αυτοκινητοβιομηχανία. Ωστόσο, με το μερίδιο αγοράς τους να συνεχίζει να μειώνεται, αυτή είναι μια διαδικασία χωρίς τέλος. Και οι προγραμματισμένες περικοπές και κλεισίματα τείνουν να συναντούν εμπόδια από τοπικούς πολιτικούς και συνδικάτα.
Μια πιο ελκυστική επιλογή είναι η αξιοποίηση των υφιστάμενων εργοστασίων και δεξιοτήτων για πιο κερδοφόρες δραστηριότητες. Η Renault, η Volkswagen και η Mercedes-Benz συγκαταλέγονται μεταξύ των εταιρειών που έχουν συνάψει συνεργασίες με εταιρείες του τομέα της άμυνας για την κατασκευή στρατιωτικών οχημάτων, καθώς και πυραύλων και συστημάτων άμυνας κατά των drones, ενώ προμηθευτές όπως η γερμανική Bosch ελπίζουν να πουλήσουν εξαρτήματα, όπως αισθητήρες, σε εταιρείες ρομποτικής. Αυτό είναι χρήσιμο, αλλά, δεδομένης της κλίμακας της πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας, είναι απίθανο να αρκεί.
Περιθώριο για σύναψη συμφωνιών
Το ερώτημα που θέτουν οι Financial Times είναι εάν μπορούν οι ευρωπαϊκές βιομηχανίες αυτοκινήτου να μετατρέψουν τους εχθρούς σε φίλους. Αν και είναι απίθανο μια ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία να θελήσει να συγχωνευθεί με μια κινεζική ανταγωνίστριά της —πόσο μάλλον να της επιτραπεί να το πράξει—, υπάρχει περιθώριο για τη σύναψη πολλών συμφωνιών. Οι κινεζικοί κατασκευαστές επιδιώκουν να εξασφαλίσουν παραγωγική ικανότητα σε ευρωπαϊκά εργοστάσια εν όψει των αναμενόμενων κανόνων της ΕΕ για το «τοπικό περιεχόμενο». Και σε αντάλλαγμα μπορούν να προσφέρουν πρόσβαση στην τεχνολογία και την εφοδιαστική αλυσίδα τους. Η Stellantis και η Leapmotor έχουν ήδη ακολουθήσει αυτή την πορεία, ενώ η Volkswagen το εξετάζει.
Η προσφορά πρόσβασης στην κινεζική αγορά σε αντάλλαγμα για την τεχνολογία της Κίνας θα ενισχύσει, μακροπρόθεσμα, μόνο τους ευρωπαίους κατασκευαστές αυτοκινήτων. Ο κίνδυνος είναι ότι, σε κάποιο σημείο, οι ευρωπαίοι κατασκευαστές αυτοκινήτων θα βρεθούν στριμωγμένοι. Ωστόσο, η σύναψη συμμαχιών θα βοηθούσε τον ταλαιπωρημένο κλάδο να απαλλαγεί από μέρος των διογκωμένων εξόδων του και να μάθει κάτι νέο στη διαδικασία. Ίσως να είναι η καλύτερη επιλογή ανάμεσα σε πολλές κακές.
