Λειψυδρία: Ταχύτερες αδειοδοτήσεις για αφαλατώσεις – Νέοι κανόνες ανάθεσης έργων

Νέο πλαίσιο για την επιτάχυνση των έργων αντιμετώπισης της λειψυδρίας προωθεί το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) με το νομοσχέδιο για τα νερά που τέθηκε χθες σε δημόσια διαβούλευση έως τις 20 Ιουλίου.

Ειδικότερα, οι προτεινόμενες ρυθμίσεις επικεντρώνονται στη γρηγορότερη υλοποίηση παρεμβάσεων για την ενίσχυση των διαθέσιμων υδατικών πόρων, την ανάπτυξη μονάδων αφαλάτωσης και την εκτέλεση κρίσιμων έργων σε περιοχές που αντιμετωπίζουν συνθήκες έκτακτης ανάγκης λειψυδρίας.

Έτσι, προωθείται απλοποίηση και επιτάχυνση συγκεκριμένων αδειοδοτικών διαδικασιών και αφετέρου δημιουργία ειδικού μηχανισμού ταχείας εκτέλεσης έργων όταν μια περιοχή κηρύσσεται σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης από τη λειψυδρία.

Στο πλαίσιο αυτό, για τα κατεπείγοντα έργα προβλέπεται ειδική διαδικασία ανάθεσης, με δυνατότητα πρόσκλησης τουλάχιστον τριών εργοληπτικών επιχειρήσεων με εμπειρία σε αντίστοιχα έργα, οι οποίες θα καλούνται να υποβάλουν προσφορά εντός σύντομης προθεσμίας δέκα εργάσιμων ημερών.

Πιο συγκεκριμένα, εισάγεται ειδικότερη διαδικασία για την περιβαλλοντική αδειοδότηση μονάδων αφαλάτωσης, οι οποίες αποτελούν μία από τις βασικές επιλογές για την αύξηση των διαθέσιμων ποσοτήτων νερού, ιδιαίτερα σε νησιωτικές και παράκτιες περιοχές.

Λειψυδρία: Επιτάχυνση αδειοδότησης μονάδων αφαλάτωσης

Για την αδειοδότηση των μονάδων προβλέπεται η υποβολή τεχνικής έκθεσης τεκμηρίωσης σχετικά με τη διαχείριση του αλμολοίπου, δηλαδή του συμπυκνωμένου θαλασσινού νερού που απομένει μετά τη διαδικασία αφαλάτωσης, την καταλληλότητα του υδάτινου αποδέκτη, καθώς και τη διασφάλιση των Προτύπων Ποιότητας Περιβάλλοντος μετά την ανάμιξη και αραίωση του απορριπτόμενου ρεύματος.

Παράλληλα, εξετάζεται η συμβατότητα του έργου με τα εγκεκριμένα Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών.

Η αρμόδια Διεύθυνση Υδάτων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης καλείται να γνωμοδοτήσει εντός προθεσμίας 15 ημερών από την υποβολή της τεχνικής έκθεσης, λαμβάνοντας υπόψη τις απαιτήσεις της περιβαλλοντικής νομοθεσίας και τους στόχους προστασίας των υδάτων.

Εάν η γνωμοδότηση δεν εκδοθεί εντός της προθεσμίας, συγκαλείται υποχρεωτικά το Περιφερειακό Συμβούλιο Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης (ΠΕΣΠΑ), ώστε να μην παραμένει η διαδικασία σε εκκρεμότητα. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται ο περιορισμός των καθυστερήσεων στην αδειοδότηση έργων αφαλάτωσης, χωρίς να καταργείται ο περιβαλλοντικός έλεγχος.

Μεταφορά νερού από τους παραποτάμους του Αχελώου προς την Αττική

Παράλληλα, για την ενίσχυση της υδροδοτικής ασφάλειας της Αττικής, η οποία αντιμετωπίζει αυξημένη πίεση λόγω της μείωσης των διαθέσιμων αποθεμάτων στους ταμιευτήρες και των παρατεταμένων περιόδων ανομβρίας, θεσμοθετείται η δυνατότητα μεταφοράς πόσιμου νερού από τους παραποτάμους του Αχελώου, Κρικελλοπόταμο και Καρπενησιώτη, προς το υδροδοτικό σύστημα της Αττικής, έργα που είχαν εξαγγελθεί από την κυβέρνηση τον περασμένο χρόνο. το έργο.

Πρόκειται για το έργο «Εύρυτος» που έχει παρουσιαστεί από την κυβέρνηση και τη διοίκηση της ΕΥΔΑΠ, μια επένδυση ύψους 535 εκατ. ευρώ.

Η υλοποίηση των έργων προϋποθέτει τη διενέργεια περιβαλλοντικού ελέγχου, ενώ προβλέπεται ότι θα πρέπει να τηρούνται οι απαιτήσεις του ενωσιακού δικαίου. Εφόσον απαιτείται, θα πραγματοποιείται στρατηγική περιβαλλοντική εκτίμηση, ενώ δίνεται η δυνατότητα τροποποίησης των εγκεκριμένων Σχεδίων Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών με απόφαση του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Ειδικό καθεστώς για κατεπείγοντα έργα

Παράλληλα, το ΥΠΕΝ δημιουργεί ειδικό μηχανισμό ταχείας εκτέλεσης έργων στις περιοχές που κηρύσσονται σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης λειψυδρίας. Στις συγκεκριμένες περιπτώσεις, το υπουργείο μπορεί να αναλαμβάνει, μέσω των υπηρεσιών ή των εποπτευόμενων φορέων του, τον σχεδιασμό, την ανάθεση και την εκτέλεση έργων που συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με την  λειψυδρία και την αντιμετώπισή της.

Η ρύθμιση αφορά έργα που κρίνονται αναγκαία για την πρόληψη ή την αντιμετώπιση των συνεπειών της λειψυδρίας, όπως η κατασκευή ή αποκατάσταση κρίσιμων υποδομών ύδρευσης, η ενίσχυση υδροδοτικών συστημάτων, καθώς και τα αναγκαία συνοδά έργα για την υλοποίησή τους.

Η παρέμβαση του ΥΠΕΝ μπορεί να επεκτείνεται ακόμη και σε έργα που κανονικά εμπίπτουν στην αρμοδιότητα άλλων φορέων, εφόσον αυτά κρίνονται απαραίτητα για την αντιμετώπιση της έκτακτης ανάγκης.

Για την ανάληψη της αρμοδιότητας από το ΥΠΕΝ σε έργα που δεν υπάγονται στις δικές του αρμοδιότητες απαιτείται η έκδοση Πράξης Υπουργικού Συμβουλίου μετά την κήρυξη της περιοχής σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης λειψυδρίας. Στη συνέχεια, με απόφαση του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας θα εξειδικεύονται τα έργα που χαρακτηρίζονται κατεπείγοντα, οι απαιτούμενες συνοδές υποδομές, καθώς και οι φορείς που θα αναλάβουν τον σχεδιασμό, την ανάθεση και την εκτέλεσή τους.

Νέα διαδικασία διαγωνισμών στα κατεπείγοντα έργα για λειψυδρία

Για τα έργα που εντάσσονται στο ειδικό καθεστώς προβλέπεται απλοποιημένη και ταχύτερη διαδικασία ανάθεσης, με περιορισμό ορισμένων σταδίων και απαιτήσεων που προβλέπονται στον ν. 4412/2016 για τις δημόσιες συμβάσεις. Ειδικότερα, η αναθέτουσα αρχή αρκεί να συντάξει τεχνική περιγραφή του έργου, χρονοδιάγραμμα εκτέλεσης, προϋπολογισμό δημοπράτησης και Ειδική Συγγραφή Υποχρεώσεων.

Στη συνέχεια, μπορεί να απευθύνει πρόσκληση σε τουλάχιστον τρεις εργοληπτικές επιχειρήσεις που διαθέτουν αποδεδειγμένη εμπειρία σε αντίστοιχα έργα υποδομών, καλώντας τις να υποβάλουν προσφορά εντός δέκα εργάσιμων ημερών.

Η επιλογή του αναδόχου θα γίνεται αποκλειστικά με κριτήριο την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά βάσει τιμής, ενώ η προσφορά υποβάλλεται για το σύνολο του έργου με κατ’ αποκοπή τίμημα. Στο τίμημα περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η εκπόνηση των απαιτούμενων μελετών, οι αναγκαίες έρευνες και δοκιμές, οι υποχρεώσεις του αναδόχου, οι απρόβλεπτες δαπάνες και, όπου απαιτείται, οι περιβαλλοντικές μελέτες και εργασίες.

Με το νέο πλαίσιο επιχειρείται η δημιουργία ενός μηχανισμού «ταχείας αντίδρασης» απέναντι σε φαινόμενα υδατικής ανεπάρκειας, με την  κυβέρνηση να αποκτά μεγαλύτερη δυνατότητα παρέμβασης για την υλοποίηση κρίσιμων έργων όπως οι αφαλατώσεις, η μεταφορά νερού και η ενίσχυση υδροδοτικών υποδομών.