Αν οι Δημοκρατικοί φέρουν πολύ καλά αποτελέσματα, όπως αναμένεται στις σημερινές ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, τα… πώματα της σαμπάνιας θα σκάσουν σε όλη την Ευρώπη, γράφει σαρκαστικά το Politico, σπεύδοντας όμως να προειδοποιήσει όλους όσοι σηκώσουν το ποτήρι τους, ότι ίσως θα πρέπει να σκεφτούν τι θα συμβεί την επόμενη μέρα.
Μια ήττα του Τραμπ θα μπορούσε να αναπτερώσει το ηθικό των φιλελεύθερων και των κεντρώων της Ευρώπης, οι οποίοι έχουν αξιοποιήσει τις εκλογικές ήττες του Βίκτορ Όρμπαν στην Ουγγαρία και του Αλεξάνταρ Βούτσιτς στη Σερβία
Η ανάληψη του ελέγχου του Κογκρέσου από τους Δημοκρατικούς είναι απίθανο να προσφέρει άμεση ανακούφιση στην Ευρώπη. Αν και περιορισμένος στο εσωτερικό, ο Τραμπ θα εξακολουθεί να έχει την ελευθερία να επικεντρωθεί στην εξωτερική πολιτική και το εμπόριο, τομείς στους οποίους η εκτελεστική εξουσία των ΗΠΑ αντιμετωπίζει σχετικά λίγους ελέγχους από το Κογκρέσο — γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο νέων διαμαχών και πιο σκληρών απαιτήσεων προς την Ευρώπη.
«Θα ήταν λάθος εκ μέρους των Ευρωπαίων να υποθέσουν ότι οι διατλαντικές σχέσεις θα γίνουν πιο θερμές», δήλωσε στο Politico ο Βόλφγκανγκ Ίσινγκερ, έμπειρος Γερμανός διπλωμάτης και απερχόμενος πρόεδρος της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου. «Η εκτίμησή μου είναι ότι θα συμβεί ακριβώς το αντίθετο».
Μια πρόσφατη έρευνα σε επίπεδο ΕΕ έδειξε ότι το 58% των ερωτηθέντων υποστηρίζει τους Δημοκρατικούς, σε σύγκριση με μόλις 18% που υποστηρίζει τους Ρεπουμπλικάνους του Ντόναλντ Τραμπ. Ωστόσο, ενώ οι δημοσκοπήσεις υποδηλώνουν ότι οι Ευρωπαίοι επικριτές του Αμερικανού προέδρου θα δουν την επιθυμία τους να εκπληρώνεται, θα ήταν καλύτερο να αποφύγουν κάθε θριαμβολογία ή καυχησιολογία, συμβουλεύει ο Ίσινγκερ.
Πανηγυρισμοί ή αυτοσυγκράτηση;
«Θα υπάρξουν φωνές εδώ στην Ευρώπη, μερικές από τις οποίες σημαντικές, που θα θέλουν να γιορτάσουν και να συγχαρούν τους Δημοκρατικούς, αλλά πιστεύω ότι αυτό θα ήταν επιζήμιο», δήλωσε στο Politico.
«Θα συμβούλευα τους Ευρωπαίους φίλους μου να δείξουν αυτοσυγκράτηση και να αποφύγουν να δημιουργήσουν οποιοδήποτε πρόσχημα για να θυμώσει ο Λευκός Οίκος με την Ευρώπη — πέρα από ό,τι ήδη συμβαίνει», πρόσθεσε με ένα χαμόγελο.
Άλλοι εκφράζουν σκεπτικισμό ως προς το αν η αυτοσυγκράτηση θα κάνει κάποια διαφορά. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγεται η Νατάλι Τότσι, πρώην σύμβουλος δύο επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ.
«Για να είμαι ειλικρινής, δεν νομίζω ότι ο Τραμπ χρειάζεται πραγματικά λόγους ή δικαιολογίες για να επιτεθεί στην Ευρώπη», είπε. Και θα είναι δύσκολο να μην γιορτάσει κανείς, υποστήριξε, αν «ενδιαφέρεται για τη δημοκρατία», δεδομένων των δεσμών μεταξύ του κινήματος MAGA του Τραμπ και των λαϊκιστών, ακροδεξιών πολιτικών στην Ευρώπη.
Μια ήττα του Τραμπ θα μπορούσε να αναπτερώσει το ηθικό των φιλελεύθερων και των κεντρώων της Ευρώπης, οι οποίοι έχουν αξιοποιήσει τις εκλογικές ήττες του Βίκτορ Όρμπαν στην Ουγγαρία και του Αλεξάνταρ Βούτσιτς στη Σερβία ως απόδειξη ότι ο λαϊκισμός έχει φτάσει στο αποκορύφωμά του — ή τουλάχιστον έχει σταθεροποιηθεί.
Αυτό το συμπέρασμα μπορεί να είναι πρόωρο. Η δημοτικότητα της Μαρίν Λε Πεν στη Γαλλία και τα πρόσφατα κέρδη του κόμματος «Εναλλακτική για τη Γερμανία» υποδηλώνουν ότι η λαϊκιστική πολιτική παραμένει ισχυρή. Ωστόσο, μια ήττα του κινήματος «MAGA» θα έδινε ώθηση στο ηθικό των φιλελεύθερων και των κεντρώων, είπε η Τότσι.
Αλλά θα ωφελούσε η ΕΕ από μια νίκη των Δημοκρατικών βραχυπρόθεσμα; «Όχι και πολύ», είπε ο Ίσινγκερ. Η ανάληψη του Κογκρέσου από τους Δημοκρατικούς θα είχε ελάχιστες πρακτικές επιπτώσεις στην Ευρώπη και θα μπορούσε μάλιστα να επιδεινώσει την κατάσταση.
Μεγαλύτερη ένταση στις σχέσεις Ευρώπης – ΗΠΑ
«Αν ο Ντόναλντ Τραμπ βρεθεί εμπλεκόμενος σε έρευνες του Κογκρέσου, σε διαδικασίες μομφής και περιοριστεί στο εσωτερικό από ένα εχθρικό Κογκρέσο, είναι βέβαιο ότι θα στραφεί προς τον τομέα όπου το Κογκρέσο είναι αδύναμο — την εξωτερική πολιτική και την εμπορική πολιτική», πρόσθεσε. «Πρέπει να προετοιμαστούμε όχι για πιο αρμονικές διατλαντικές σχέσεις, αλλά για περισσότερη οξύτητα και ακόμη περισσότερες απαιτήσεις του Τραμπ από την Ευρώπη».
Ο Κερτ Βόλκερ, ο οποίος υπηρέτησε ως ο τελευταίος πρέσβης των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ υπό τον Τζορτζ Μπους τον νεότερο, συμμερίζεται την ίδια άποψη.
«Μην περιμένετε μεγάλες αλλαγές από την κυβέρνηση Τραμπ», προειδοποίησε. «Το Κογκρέσο θα διερευνήσει τα πάντα. Θα διερευνήσουν τον Τραμπ, την οικογένειά του, τις επιχειρήσεις της οικογένειας Τραμπ, τον Στιβ Γουίτκοφ και τον Τζάρετ Κούσνερ, τον Έλον Μασκ, τον Πιτ Χέγκσεθ και τον Κας Πατέλ στο FBI. Ο Τραμπ θα αντισταθεί μέχρι τέλους, και θα είναι ένα μεγάλο τσίρκο».
«Εντάξει, οι Δημοκρατικοί θα στηρίξουν πολύ περισσότερο την Ουκρανία και το ΝΑΤΟ, αλλά δεν μπορούν να υποχρεώσουν τον Τραμπ να κάνει πράγματα», πρόσθεσε. «Μπορούν να εγκρίνουν χρήματα, αλλά ο Τραμπ απλώς γυρίζει και λέει: “Λοιπόν, δεν είμαι υποχρεωμένος να τα ξοδέψω”».
Ο Βόλκερ προβλέπει ότι ο Τραμπ θα εντείνει τη χρήση της «ακύρωσης από την τσέπη» (pocket rescission), μιας αμφισβητούμενης νομικής θεωρίας για την ανάκτηση κονδυλίων που έχουν εγκριθεί από το Κογκρέσο. «Αυτό ήταν το μοτίβο σε πάρα πολλά θέματα, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα τους δασμούς», είπε ο Βόλκερ. «Αλλά σε πολλά θέματα, θα προτιμούσε να εξαντλήσει τον χρόνο και να πολεμήσει στα δικαστήρια».
Ο πρώην πρέσβης δήλωσε ότι δεν είναι σίγουρος ποια κατεύθυνση θα ακολουθήσει ο Τραμπ όσον αφορά το Ιράν — αν θα ξαναρχίσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις ή αν θα αφήσει την κρίση να την λύσουν η Ευρώπη και η Ασία. Όσον αφορά το ΝΑΤΟ και τη μείωση των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων στην Ευρώπη, ο Βόλκερ υποψιάζεται ότι ο Τραμπ θα είναι προσεκτικός από φόβο για εσωτερική αντίδραση.
Από την άλλη πλευρά, ο Τραμπ είναι «εξαιρετικά δύσκολο να προβλεφθεί», δήλωσε η Μπρόνγουεν Μάντοξ, διευθύντρια και διευθύνουσα σύμβουλος του βρετανικού κέντρου μελετών Chatham House. «Ίσως υποχωρήσει μετά από μια αρχική έντονη αντίδραση στο εκλογικό αποτέλεσμα και επικεντρωθεί στα έργα που έχει προγραμματίσει, συμπεριλαμβανομένης της αίθουσας χορού του Λευκού Οίκου», εικάζει με ελπίδα, αλλά χωρίς ιδιαίτερη πεποίθηση.
Η Μάντοξ δεν βλέπει κανένα λόγο για εορτασμούς, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα των εκλογών ή την αντίδραση του Τραμπ. Αντίθετα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα πρέπει να αναλογιστούν πόσο έχουν αλλάξει οι ΗΠΑ. «Οι Αμερικανοί ψηφοφόροι εξέλεξαν τον Τραμπ δύο φορές, και ακόμη κι αν τώρα στραφούν εναντίον του, αυτές οι εκλογές δείχνουν ότι το ενδιαφέρον τους είναι πλέον στραμμένο προς τα μέσα», είπε στο Politico.
Οι Ευρωπαίοι άργησαν να αντιληφθούν τη σημασία του κινήματος «MAGA» και πόσο καιρό θα μπορούσε να διαρκέσει, ανέφερε η Μάντοξ. Πιστεύει ότι εξακολουθεί να υπάρχει ελάχιστη αναγνώριση του πόσο έχει αλλάξει το αμερικανικό πολιτικό τοπίο — συμπεριλαμβανομένου και του Δημοκρατικού Κόμματος.
«Δεν νομίζω ότι η Αμερική βλέπει τον εαυτό της στην Ευρώπη με τον τρόπο που συνήθιζε», είπε. «Για μένα, αυτό το μήνυμα είναι σαφές εδώ και αρκετό καιρό.»
