Τον τρόπο επιστροφής στον e-ΕΦΚΑ αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών που δόθηκαν στους συνταξιούχους και πλέον παρακρατούνται από τις συντάξεις τους, καθορίζει έγγραφο του υπουργείου Εργασίας (διεύθυνση Κοινωνικής Ασφάλισης) το οποίο κοινοποιήθηκε στο ασφαλιστικό ταμείο.
Η παρακράτηση διαμορφώνεται στο 10% της σύνταξης για τις νέες οφειλές, ενώ για τις παλαιότερες εξακολουθεί να ισχύει το 25%. Ως παλαιά οφειλή προσδιορίζονται τα ποσά που έχουν καταλογισθεί πριν την 6 Ιουνίου ημερομηνία έναρξης ισχύος της σχετικής διάταξης 43 του νόμου 5316/2026 με την οποία μειώθηκε το ποσοστό της παρακράτησης.
Έτσι οι οφειλές προ της 6ης Ιουνίου εξοφλούνται με παρακράτηση 25% από τη σύνταξη ενώ οι οφειλές μετά την ημερομηνία αυτή, με παρακράτηση 10% της σύνταξης.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη για όσους συνταξιούχους έχουν ταυτόχρονα παλιές και νέες οφειλές. Όπως διευκρινίζει το υπουργείο, τα δύο ποσοστά δεν αθροίζονται, ώστε να επιβάλλεται συνολική παρακράτηση 35% επί της σύνταξης.
Αντίθετα, εφαρμόζεται συγκεκριμένη σειρά εξόφλησης, με προτεραιότητα στην παλαιότερη οφειλή. Αυτό σημαίνει ότι ο συνταξιούχος θα συνεχίσει να επιστρέφει το παλαιό χρέος με παρακράτηση 25%, μέχρι να εξοφληθεί πλήρως. Μόνο τότε θα αρχίσει η παρακράτηση 10% για τη νεότερη οφειλή που καταλογίστηκε μετά τις 6 Ιουλίου 2026. Κάθε χρέος, επομένως, εξοφλείται με βάση το ποσοστό που ίσχυε κατά τον χρόνο καταλογισμού του και όχι με βάση το νεότερο καθεστώς συνολικά.
Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγεται η ταυτόχρονη επιβολή δύο παρακρατήσεων, η οποία θα περιόριζε σημαντικά το μηνιαίο εισόδημα των συνταξιούχων που έχουν – ταυτοχρόνως – παλαιές και νέες οφειλές.
Η ρύθμιση αφορά συνταξιούχους που έχουν λάβει ποσά τα οποία δεν δικαιούνταν και υποχρεούνται να τα επιστρέψουν στον ασφαλιστικό φορέα. Στις περιπτώσεις αυτές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, επιδόματα συζύγου και τέκνων, επιπλέον ποσά συντάξεων λόγω λανθασμένων υπολογισμών, καθώς και διαφορές μεταξύ αρχικών και επανυπολογισμένων συντάξεων.
Με τη νομοθετική ρύθμιση του νόμου 5316/2026 ουσιαστικά δημιουργείται μόνιμος μηχανισμός είσπραξης αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών. Η συγκεκριμένη διαδικασία αφορά στον e-ΕΦΚΑ και έχει ως στόχο την επιστροφή χρηματικών ποσών στο ασφαλιστικό ταμείο, τα οποία δόθηκαν με λανθασμένο τρόπο στον ασφαλισμένο ή στον συνταξιούχο.
Η νομοθετική ρύθμιση καθορίζει – για πρώτη φορά – συγκεκριμένο τρόπο αποπληρωμής των οφειλών που προκύπτουν όταν διαπιστώνεται ότι έχουν καταβληθεί συντάξεις ή άλλες ασφαλιστικές παροχές, χωρίς να πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Η ρύθμιση αποσκοπεί στην ενοποίηση των κανόνων που εφαρμόζονται σήμερα και στην εξάλειψη διαφοροποιήσεων μεταξύ ασφαλισμένων.
Σύμφωνα με τη διάταξη, ο e-ΕΦΚΑ θα μπορεί να εκδίδει απόφαση με την οποία τα ποσά που έχουν καταβληθεί αχρεωστήτως θα παρακρατούνται από τις μελλοντικές συντάξεις του δικαιούχου μέχρι την πλήρη εξόφληση της οφειλής.
Η παρακράτηση θα πραγματοποιείται σε ισόποσες μηνιαίες δόσεις και θα ανέρχεται στο 10% του ποσού της μηνιαίας σύνταξης, όπως αυτή διαμορφώνεται μετά τις νόμιμες κρατήσεις. Το ποσοστό για παλαιότερες οφειλές παραμένει στο 25%.
Παράλληλα τίθεται κατώτατο όριο παρακράτησης τα 50 ευρώ τον μήνα, ακόμη και στις περιπτώσεις που το 10% της σύνταξης οδηγεί σε μικρότερο ποσό.
Η νέα διαδικασία αφορά περιπτώσεις κατά τις οποίες καταβλήθηκαν υψηλότερα ποσά από τα δικαιούμενα, είτε λόγω λανθασμένου υπολογισμού συντάξεων και επιδομάτων είτε εξαιτίας μεταγενέστερων ελέγχων. Παράλληλα, θεσπίζεται δυνατότητα συμψηφισμού τυχόν αναδρομικών ποσών με τις υφιστάμενες οφειλές προς τον Φορέα. Εφόσον παραμένει υπόλοιπο χρέους, αυτό θα εξακολουθεί να εξοφλείται μέσω της παρακράτησης, ενώ σε περίπτωση διακοπής της σύνταξης η οφειλή θα αναζητείται με βάση τις διατάξεις του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων.
