Στους τρόπους με τους οποίους η κεφαλαιαγορά αποτελεί ένα βασικό εργαλείο της οικονομίας και της αποταμίευσης, αναφέρθηκαν ο Ηλίας Κάντζος, CEO NBG Securities, ο Ηλίας Τσιριγωτάκης, επικεφαλής Ανάλυσης και Στρατηγικής Διεθνών Αγορών της Εθνικής Τράπεζας και ο Νικόλαος Σ. Μαγγίνας, επικεφαλής Οικονομολόγος Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος μιλώντας στο 5ο OT FORUM που διοργανώνει ο Οικονομικός Ταχυδρόμος με θέμα «Νέα Εποχή για τις Κεφαλαιαγορές».
Στο σημερινό περιβάλλον όπου οι δείκτες υπεραποδίδουν μεν αλλά στα προσωπικά οικονομικά υπάρχει υποχώρηση, ο κ. Μαγγίνας εξήγησε στους δημοσιογράφους Νίκο Φιλιππίδη και Γιώργο Μανέττα πως «πράγματι παρατηρείται η κοινωνία και η οικονομία να είναι πολλών ταχυτήτων, την ίδια στιγμή που υπάρχουν πολύ ισχυρές χρηματοοικονομικές επιδόσεις».
«Είμαστε στο μεταίχμιο, καθώς μια οικονομία όπως η ελληνική που είχε πολύ χαμηλή αφετηρία λόγω της κρίσης προ 15ετίας, τώρα επιστρέφει, ενώ παράλληλα φαινόμενα όπως ο κορονοϊος, η πληθωριστική κρίση, ο πόλεμος στην Ουκανία συμπιέζει τα νοικοκυριά», σχολίασε ο κ. Τσιριγωτάκης.
«Δεν πρόκειται όμως για μια διπλή πραγματικότητα. Είναι αυτό που συμβαίνει ταυτόχρονα και αφορά την κοινωνία και τις επιχειρήσεις», διευκρίνισε.
Το εργαλείο της αποταμίευσης
«Ξεκινώντας από την αρχή της αποταμίευσης, προσπασθούμε να γεφυρώσουμε το παρλεθόν με το μέλλον», τόνισε ο κ. Κάντζος, υπογραμμίζοντας πως πρέπει να μάθει η νεολαία την έννοια της αποταμίευσης και οι γονείς να κινηθούν προς την κατεύθυνση αυτή.
«Να βελτιώσουμε τον χρηματικό αναλφαβητισμό, όπως και τον τρόπο που ενημερωνόμαστε, χωρίς να αγνοούμε τους κινδύνους, όπως και τη σωστή πρετοιμασία».
Μπροστά στον απλό επενδυτή που φοβάται μόνιμα μην χάσει, αναζητάται τρόπος για να πειστεί να κινηθεί σωστά ώστε να μπορεί να κερδίσει, σύμφωνα και με τον Μαγγίνα. «Δεν θα έλεγα “τρόπος” αλλά τα κατάλληλα εργαλεία για να μειώσει τους πιθανούς και υπαρκτούς κινδύνους», πρόσθεσε.
Σύμφωνα με τον Κάντζο, «η προσοχή πρέπει να πέσει στη διασπορά , δηλαδή να επενδύουμε σε διάφορα κομμάτια, στρατηγικά τα περιουσιακά μας στοιχεία, όχι -όπως λέει και ο λαός- όλα τα αβγά σε ένα καλάθι», στο χρονικό ορίζοντα που θα έχει κανείς κλειδωμένα τα περιουσιακά του στοιχεία στην επένδυση, αλλά και να παρακολουθούμε την αγορά στο σύνολό της».
Από το 2027, η οικονομία θα χρειαστεί περισσότερη εσωτερική χρηματοδότηση
Τα ασφαλιστικά ταμεία
Ο κ. Τσιριγωτάκης επισήμανε ότι «δεν μας βοηθά πολύ το ασφαλιστικό μας σύστημα, παρά τις όποιες προσπάθειες γίνονται με τα επαγγελματικά ταμεία. Την ίδια στιγμή στο εξωτερικό όπου κατά παράδοση υπάρχει μεγάλη περιουσία, τα ταμεία αυτά έχουν φτάσει να διαχειρίζονται 63 τρισ. δολάρια».
«Η ενεργή διαχείριση είναι σαν ένας κουμπαράς που αυξήθηκε σημαντικά και στόχος είναι να καλύψει σε παγκόσμια κλίμακα το πρόβλημα του δημογραφικού και φυσικά της αντιστοιχίας εργαζομένων-συνταξιούχων που το 2060 θα είναι 3 στους 5».
«Οι μεγάλες οικονομίες-αγορές προσπαθούν να επενδύσουν στο βαθμό που θα μπορούν να παρέχουν ένα αξιόλογο βιωτικό επίπεδο αλλά και στο μέλλον η απόδοσή τους να αξιοποιηθεί σε εγχώριες επενδύσεις στην απασχόληση», συμπλήρωσε.
Ο σκοπός
Ο ενάρετος κύκλος στην αύξηση του ΑΕΠ είναι ο σκοπός, ο ενάρετος κύκλος της οικονομίας και της κεφαλαιαγοράς.
Σύμφωνα με τον κ. Μαγγίνα, «ο στόχος αυτός είναι πρόκληση για την ελληνική οικονομία. Μέχρι το 2027 έχουμε μια πολύ καλή απορρόφηση του Ταμείου Ανάκαμψης και εξωτερική τοποθέτηση που ξεπερνά τα 15 δισ. Από τότε όμως και μετά, η οικονομία θα χρειαστεί περισσότερη εσωτερική χρηματοδότηση. Οι καταθέσεις των ελληνικών νοικοκυριών αυτή την στιγμή δείχνουν πως υπάρχει ρευστότητα, που θα μπορούσε να διατεθεί».
Αναφέρθηκε, δε, στη θεσμική διαχείριση στο ασφαλιστικό και στην εξοικείωση στον κίνδυνο, σχολιάζοντας πως «έχουμε θα έχουμε να περιμένουμε πολλά, καθώς το απόθεμα ρευστότητας που υπάρχει είναι χρήσιμο. Από εκεί και πέρα η μακροχρόνια ανάπτυξη, η συσσώρευση πλούτου θα έρθει με τα κεφαλαιακά κέρδη».
Εργαλεία και λάθη
Όπως επισήμανε ο κ. Κάντζος, «σημαντική είναι η στρατηγική κατανομή μέσα από αυτή τα assets που υπάρχουν, αλλά και η γνώση ότι και αν δεν θες να διαλέξεις, υπάρχουν τρόποι να κινηθείς. Η δημιουργία αξίας μπορεί να μοιράζεται μέσω των κεφαλαιογορών και εφόσον υπάρχει ανταγωνισμός, μπορεί να έχει και μέγεθος».
Ωστόσο, υπάρχουν και σημαντικά λάθη που θα έπρεπε να αποφύγουν οι επενδυτές. «Η έλλειψη διασποράς, ο χρονικός ορίζοντας, η μεγάλη αυτοπεποίθηση να αλλάζεις συνέχεια θέσεις, αλλά και η συμπεριφορά των ανθρώπων -το 2017 το φαινόμενο αυτό έλαβε και όνομα “behavioral finance” (πώς παίρνουν αποφάσεις σε περιβάλλοντα που ενέχουν ρίσκο δείχνουν πως δεν είμαστε όλοι προσεκτικοί ή προνοητικοί), είναι λάθη που αν είμαστε προσεκτικοί, μπορούμε να τα αποφύγουμε σε μεγάλο βαθμό».
Στην αντιμετώπιση αυτών των σφαλμάτων, όπως σημείωσε ο κ. Τσιριγωτάκης, μπορεί να έχει αποτέλεσμα η αποτελεσματική επαγγελματική διαχείριση, σύμφωνα με την οποία «μπορεί κανείς να καταφύγει σε default προϊόντα, δηλαδή προκαθορισμένα προϊόντα που ξεκινούν πιο δυναμικά όσο είναι σε πιο νέα ηλικία και μεγαλώνοντας σε πιο ώριμη ηλικία να εξελιχθούν σε ανάλογα προϊόντα συνταξιοδότησης».
Εξάλλου, η στρατηγική κατανομή -δηλαδή τι θέλει να πετύχει κανείς- αφορά το 80% της επιλογής και του αποτελέσματος. Εκεί έρχεται και σε επίπεδο θεσμικότητας αλλά και ιδωτικά η εποπτεία να συγκλίνει ο επενδυτής και αυτό που προσφέρει ο επαγγελματίας.
