Εξαιρετική η χθεσινή συνεδρίαση στο ελληνικό χρηματιστήριο, τηρουμένων φυσικά των αναλογιών.
Σε ένα περιβάλλον κατά το οποίο παραμένει η γεωπολιτική αβεβαιότητα, και μετά από ένα έντονα ανοδικό ξέσπασμα, η αγορά έριξε ρυθμούς και πήρε μερικά κέρδη.
Η αγορά φάνηκε να παίρνει μια «ανάσα», με επιλεκτικές κινήσεις και εναλλαγές τάσης, καθώς κάποιοι τίτλοι δέχθηκαν πιέσεις από κατοχύρωση κερδών, ενώ άλλοι προσπάθησαν να καλύψουν το χαμένο έδαφος.
Η αγορά δείχνει να θέλει να κρατήσει τις δυνάμεις της, με το βλέμμα στις 2.300 μονάδες και «μαξιλάρι» τη ρευστότητα για ό,τι μπορεί να ακολουθήσει, δεδομένου του ότι και η κατάσταση στο στενό του Ορμούζ παραμένει ρευστή.
—————
Και αν…
Μέσα σε αυτό το ενεργειακό «κουβάρι» πάντως που έχει δημιουργηθεί με το στενό του Ορμούζ, ήρθαν και η υπογραφή της Σύμβασης Γεώτρησης για το Block 2 (Βορειοδυτικό Ιόνιο).
Αν οι ενδείξεις για φυσικό αέριο στο «Ασωπός 1» επιβεβαιωθούν, τότε η Ελλάδα μπορεί να βρεθεί μπροστά σε μια μεγάλη ευκαιρία, όχι μόνο οικονομικά, αλλά και γεωπολιτικά.
Αυτό άλλωστε ήταν το βασικό μήνυμα του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου, με τις εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για αποθέματα που μπορεί να φτάνουν τα 270 δισ. κυβικά μέτρα.
Και μπορεί το μέγεθος αυτό να μην λέει και πολλά στον αναγνώστη, να σας πω ότι ξεπερνά κατά πολύ τις ετήσιες ανάγκες της χώρας.
Οι υπολογισμοί
Αν όλα πάνε καλά, το project αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον.
Θα χρειαστούν επενδύσεις περίπου 5 δισ. ευρώ για την αξιοποίηση του κοιτάσματος, ενώ τα έσοδα για το Δημόσιο θα μπορούσαν να φτάσουν τα 10 δισ. ευρώ σε ορίζοντα 20ετίας.
Πέρα όμως από τα νούμερα, το μεγαλύτερο «κέρδος» φαίνεται να είναι η ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της χώρας και η αναβάθμιση του ρόλου της στην περιοχή.
—————
Δικαίωση
Και μιας και αναφέρθηκα και στα ενεργειακά στην αγορά εκτιμούν ότι η βιομηχανία αναμένεται να πάρει σημαντική «ανάσα», μετά την πρόταση της Ευρωπαικής Επιτροπής για αναθεώρηση του CISAF, σε μια περίοδο όπου το ενεργειακό κόστος εξακολουθεί να πιέζει ασφυκτικά, λόγω κ του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Πρόκειται για μια εξέλιξη με ιδιαίτερο αποτύπωμα, με τα εύσημα να αποδίδονται στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, που επέμεινε και διαπραγματεύτηκε συστηματικά σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
———-
Ειδικά τώρα…
Σε μια άλλη χρονική στιγμή, ίσως τα παραπάνω περνούσαν επιδερμικά τα αυτιά όλων μας.
Αλλά σήμερα όχι… δεν είναι τυχαίο και το μήνυμα, δραματικό μάλιστα, που έστειλε πανταχόθεν, ο Frank Elderson, μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ότι η ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης δεν είναι πλέον απλώς γεωπολιτικό ή οικονομικό ζήτημα, αλλά άμεση απειλή για τη νομισματική σταθερότητα.
Θύμισε μάλιστα ότι το 2022, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη εκτινάχθηκε στο 10,6%, σε ένα φαινόμενο που περιγράφηκε ως «fossilflation».
———-
Και όχι μόνο
Βέβαια στην Ελλάδα, το ότι ο πληθωρισμός τον Μάρτιο εκτοξεύθηκε στο 3,9%, από 2,7% τον Φεβρουάριο, δεν δείχνει μόνο ενεργειακό θέμα.
Ο πληθωρισμός τροφίμων άγγιξε το 4,5%, ενώ ο αντίστοιχος της στέγασης το 5,7%, κάτι που δείχνει πως η κατάσταση είναι ιδιαιτέρως ανησυχητική για τους πολίτες.
Το απίστευτο των στοιχείων είναι ότι το μοσχάρι σημείωσε άνοδο… πάνω από 20%.
—————
Εύσημα σε Eurobank
Ότι ο Πρεμ Γουάτσα «αγαπάει» την Ελλάδα, είναι γνωστό εδώ και πολλά χρόνια.
Ότι θα μιλούσε όμως με τόσο θερμά λόγια για τη χώρα μας, την Eurobank και τη Metlen, η αλήθεια είναι ότι ανέβασε λίγο το ηθικό της αγοράς.
Στην ετήσια επιστολή προς τους μετόχους, ο επικεφαλής του καναδικού επενδυτικού ομίλου Fairfax, αποθέωσε τις επιδόσεις της Eurobank για το 2025, κάνοντας λόγο για «εξαιρετική χρονιά» με απόδοση ιδίων κεφαλαίων 16% και γενναιόδωρη ανταμοιβή των μετόχων, καθώς το 55% των καθαρών κερδών επιστράφηκε μέσω μερισμάτων και επαναγορών.
«Δημιουργός αξίας» ο Καραβίας
Ο Γουάτσα δεν έκρυψε την εκτίμησή του για τον Φωκίωνα Καραβία, τονίζοντας ότι μαζί με τη διοικητική του ομάδα έχει δημιουργήσει «τεράστια αξία» για τον όμιλο την τελευταία δεκαετία.
Η επαναφορά της Eurolife στον έλεγχο της Eurobank, μετά την πώλησή της εν μέσω κρίσης το 2016, παρουσιάζεται ως χαρακτηριστικό παράδειγμα επένδυσης που «δούλεψε» και για τις δύο πλευρές.
Πέρα από την τράπεζα, η Fairfax βλέπει συνολικά την Ελλάδα ως επενδυτική ιστορία επιτυχίας.
Η ελληνική οικονομία, όπως σημειώνεται, υπεραποδίδει έναντι άλλων ευρωπαϊκών χωρών, με αποκλιμάκωση του χρέους, υποχώρηση της ανεργίας και διατήρηση της επενδυτικής βαθμίδας.
—————
Εμπιστοσύνη στον Ευάγγελο Μυτιληναίο
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο Γουάτσα και στη θέση της Fairfax στην Metlen, επιβεβαιώνοντας τη μακροχρόνια εμπιστοσύνη της σε έναν από τους ισχυρότερους ελληνικούς βιομηχανικούς ομίλους και προσωπικά στον ιδρυτή και επικεφαλής του, Ευάγγελο Μυτιληναίο.
Θυμίζω εδώ ότι η αρχική επένδυση πραγματοποιήθηκε στα χρόνια της ελληνικής χρηματοπιστωτικής κρίσης, ενώ από τότε η Fairfax έχει αυξήσει δύο φορές τη συμμετοχή της, κατέχοντας σήμερα το 8% της Metlen.
Καθοριστικής σημασίας θεωρεί ο Γουάτσα το νέο, τρίτο κατά σειρά, πρόγραμμα μετασχηματισμού που έχει θέσει σε εφαρμογή η διοίκηση, με στόχο τον διπλασιασμό των λειτουργικών κερδών (EBITDA) από 1 δισ. ευρώ σε 2 δισ. ευρώ τα επόμενα χρόνια.
—————
Ξαναβρίσκει τα 20 ευρώ η ΔΕΗ
Δυνατή κίνηση και από τη ΔΕΗ, η οποία προσπάθησε να ανακτήσει τα 20 ευρώ και σταμάτησε στα 19,99 ευρώ.
Η μετοχή όχι μόνο έχει «σβήσει» τη διόρθωση που της έφερε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, αλλά βρίσκεται πλέον και σε υψηλά διμήνου, έχοντας καταγράψει μόλις μία πτωτική συνεδρίαση μέσα στον Απρίλιο.
Και η κίνηση αυτή συνέπεσε… με την ένταξη της μετοχής στα top picks της Goldman Sachs, αναφορικά με τον κλάδο των επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας.
Εκτιμά, δε, ότι οι ενεργειακές κρίσεις, όπως αυτή που σοβεί λόγω Μέσης Ανατολής, οδηγούν ιστορικά σε υψηλότερες τιμές ενέργειας και κατ’ επέκταση σε υψηλότερα κέρδη.
Σε αυτό το πλαίσιο, εκτιμά άνοδο της κερδοφορίας των utilities, με τη ΔΕΗ να συμπεριλαμβάνεται, κοντά στο 7% για το 2026 κατά μέσο όρο και 3% για το 2027.
Αν και υπάρχει και ένα… «αλλά», σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, καθώς μια παρατεταμένη ενεργειακή κρίση μπορεί επίσης να φέρει κινδύνους μέσω του υψηλότερου πληθωρισμού και κόστους κεφαλαίου.
—————
Ελεγχόμενη διόρθωση…
Ισχυρή ήταν όμως και η αντοχή της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, η οποία ευλόγως έβγαλε χτες κάποιους πωλητές σε υψηλά 25 και πλέον ετών, η προσφορά των οποίων απορροφήθηκε αποτελεσματικά από αυτούς που βλέπουν αξία.
Δεν είναι άλλωστε κρυφό ότι η μετοχή βρίσκεται στα «ραντάρ» των value investors, εξαιτίας της βελτιωμένης λειτουργικής πορείας του ομίλου, τις ισχυρές επιδόσεις στον τομέα των παραχωρήσεων και την ολοένα και πιο καθαρή ορατότητα στις ταμειακές ροές.
Στοιχεία που φαίνεται να «τραβούν» κεφάλαια προς την ελληνική αγορά ενόψει και της αναβάθμισής της.
Ούτε τυχαίο είναι ότι η Santander προχώρησε σε αναθεώρηση της τιμής στόχου της μετοχής, μέσα σε τρεις μήνες, θέτοντας πλέον τον πήχη στα 53 ευρώ, επαναξιολογώντας τη με όρους πραγματικής αξίας και όχι μόνο χρηματιστηριακού momentum.
Όπως εξήγησε, η σταδιακή ωρίμανση των παραχωρήσεων δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ενίσχυση των μερισματικών ροών και ομαλή απομείωση του leverage σε επίπεδο ομίλου.
Στο επίκεντρο φυσικά είναι οι αυτοκινητόδρομοι, που αποτελούν περίπου το 75% της συνολικής εύλογης αξίας, με την αγορά ωστόσο να συνεχίζει σε αρκετές περιπτώσεις να τους «τιμολογεί» συντηρητικά, σαν ώριμες υποδομές.
—————
Νέα θηλιά στα Airbnb
Έντονες αντιδράσεις προκαλεί στην αγορά των βραχυχρόνιων μισθώσεων το σχέδιο της κυβέρνησης για το νέο χωροταξικό του τουρισμού.
Στο επίκεντρο βρίσκεται πρόβλεψη για μείωση έως και 30% της τουριστικής ανάπτυξης σε ήδη ώριμους προορισμούς, όπως η Μύκονος, η Σαντορίνη, η Κρήτη, η Ρόδος, η Κως, η Κέρκυρα, η Ζάκυνθος, με άμεσο αντίκτυπο και στις νέες άδειες για καταλύματα τύπου Airbnb στα δημοφιλή νησιά.
Παράγοντες της αγοράς μιλούν για «νέα θηλιά» σε έναν κλάδο που τα τελευταία χρόνια στήριξε την τουριστική εκτόξευση των προορισμών, φέρνοντας εισόδημα σε χιλιάδες ιδιοκτήτες και μικρές τοπικές επιχειρήσεις.
Το βασικό επιχείρημα που προβάλλεται από την πλευρά τους είναι ότι οι περιορισμοί δεν συνδέονται ευθέως με τη στεγαστική κρίση, αλλά με μια συνολικότερη προσπάθεια αναχαίτισης της υπερτουριστικής πίεσης. Στα νησιά, πάντως, η ανησυχία είναι ήδη διάχυτη.
Τι φταίει…
Φυσικά και δεν είναι ο μοναδικός υπεύθυνος της στεγαστικής κρίσης τα Airbnb, και από ότι φαίνεται ούτε και η έλλειψη αποθέματος ακινήτων.
Το αποκάλυψε η έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου και δεν σας κρύβω ότι όσοι τη διαβάσαμε μείναμε ενεοί…
Όχι για τις παθογένειες που περιγράφει, αλλά το ότι περίπου 3,45 εκατ. ιδιοκτησίες, δηλαδή σχεδόν το 9%, παραμένουν «αγνώστου ιδιοκτήτη»!
—————
Το κουβάρι… στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης
Τα υπόλοιπα συμπεράσματα πάντως του Ελεγκτικού Συνεδρίου ήταν λίγο έως πολύ γνωστά.
Το λυπηρό είναι ότι εξακολουθούν να υφίστανται σε μια εποχή που η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει κάνει άλματα.
Όπως αναφέρεται περισσότερα από 4.000 νομοθετήματα για το Κτηματολόγιο έχουν δημιουργήσει ένα μπλεγμένο θεσμικό κουβάρι και εκατομμύρια ακίνητα στον «αέρα».
Ένα εγχείρημα που ξεκίνησε θεσμικά το 1995 εξακολουθεί, σχεδόν 30 χρόνια μετά, να μην έχει ολοκληρωθεί, με το συνολικό κόστος να πλησιάζει το 1 δισ. ευρώ.
