Εξαγωγές: Πόσο «πλήγωσε» ο πόλεμος τις ελληνικές επιχειρήσεις – Η ζημιά στη ζήτηση

Σε φάση προσεκτικής αποτίμησης των επιπτώσεων του πολέμου στη Μέση Ανατολή στις εξαγωγές βρίσκεται ο επιχειρηματικός κόσμος με φόντο τα αντικροούμενα μηνύματα για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.

Οι πρώτες αντιδράσεις μετά το «άνοιξε – κλείσε» της θαλάσσιας οδού κάνουν λόγο για διατήρηση της… επιφυλακής, αφού παραμένει η αβεβαιότητα σχετικά με την λήξη της σύρραξης ΗΠΑ – Ιράν και την πορεία των τιμών του πετρελαίου.

Το θετικό κλίμα που είχε αρχίσει να διαμορφώνεται τις πρώτες ώρες από τις πληροφορίες σχετικά με το άνοιγμα των Στενών, εξανεμίστηκε γρήγορα και έδωσε τη θέση του στον προβληματισμό και την αγωνία αφού οι Φρουροί της Επανάστασης έκλεισαν ξανά τη διέλευση των εμπορικών πλοίων.

Το λειτουργικό κόστος για τις εξαγωγικές επιχειρήσεις μετά τον πόλεμο αυξήθηκε κατά 30% έως 40%, λόγω αύξησης των τιμών της ενέργειας, των μεταφορών και της παραγωγής

Η ζημιά στην εξαγωγική δραστηριότητα είχε ήδη αρχίσει να αποτυπώνεται, ενώ η νέα ένταση επαναφέρει τον κίνδυνο περαιτέρω επιδείνωσης.

Ο πρόεδρος του ΣΕΒΕ, Συμεών Διαμαντίδης (φωτογραφία) παραμένει επιφυλακτικός και τονίζει ότι οι πρώτες επιπτώσεις στις εξαγωγικές επιχειρήσεις από τον πόλεμο έχουν κάνει ήδη την εμφάνισή τους

Η εικόνα στις εξαγωγές πριν την εκεχειρία

Αποκαλυπτικά των επιπτώσεων που έχει επιφέρει η πολεμική σύρραξη ΗΠΑ – Ιράν και η συνακόλουθη εκτόξευση των διεθνών τιμών του πετρελαίου είναι τα ευρήματα της έρευνας που πραγματοποίησε ο ΣΕΒΕ στις εξαγωγικές επιχειρήσεις που είναι μέλη του. 

Ξεχωρίζουν η κατακόρυφη μείωση της ζήτησης κατά 50% από τις χώρες του Κόλπου ενώ ειδικά για τα αγροδιατροφικά προϊόντα και τα δομικά υλικά η πτώση της ζήτησης άγγιξε το 60%! Την ίδια στιγμή, το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων αυξήθηκε κατά 30% έως 40%, λόγω της αύξησης των τιμών της ενέργειας, των μεταφορών και της παραγωγής.

Η αβεβαιότητα που δημιουργεί η γεωπολιτική κρίση έχει δυσκολέψει το έργο των εξαγωγικών επιχειρήσεων προς την ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής

Ο πρόεδρος του ΣΕΒΕ, Συμεών Διαμαντίδης μιλώντας στον OT επισημαίνει πως η αβεβαιότητα που δημιουργεί η γεωπολιτική κρίση έχει δυσκολέψει το έργο των εξαγωγικών επιχειρήσεων προς την περιοχή ενώ τονίζει ότι η αποκλιμάκωση της σύγκρουσης σε μόνιμη βάση θα δώσει βαθιά ανάσα στον εξαγωγικό κόσμο.

Σπεύδει πάντως να διευκρινίσει ότι ακόμη και σε αυτή την περίπτωση θα χρειαστεί χρόνος έως ότου αποκατασταθεί πλήρως η κατάσταση αφού η υποχώρηση των τιμών ενέργειας θα περάσει με χρονική υστέρηση περίπου ενός μήνα.

Στάση αναμονής για τις τιμές και νέες αγορές για τις εξαγωγές

Παρά τις πιέσεις, αρκετές εταιρείες αποφεύγουν – τουλάχιστον προς το παρόν – να προχωρήσουν σε αυξήσεις τιμών. «Κάποιοι περίμεναν να αυξήσουν τιμές, αλλά κρατούσαν στάση αναμονής. Δεν θέλουν να χάσουν πελάτες», αναφέρει, ενώ προσθέτει ότι σε ορισμένες περιπτώσεις οι επιχειρήσεις επιχειρούν ακόμη και να ενισχύσουν τη θέση τους στην αγορά, αξιοποιώντας διαθέσιμα αποθέματα που είχαν αποκτήσει σε χαμηλότερες τιμές.

Σε νέες αγορές στρέφονται οι Έλληνες εξαγωγείς με στόχο την μείωση της εξάρτησης από περιοχές υψηλού γεωπολιτικού ρίσκου

Η νέα κρίση λειτούργησε ως καταλύτης για αναζήτηση νέων αγορών. Ήδη, σύμφωνα με τον ΣΕΒΕ, ελληνικές επιχειρήσεις στρέφονται προς τις χώρες της Mercosur (μετά τη συμφωνία με την ΕΕ) αλλά και την πολλά υποσχόμενη αγορά της Ινδίας σε μια προσπάθεια να μειώσουν την εξάρτηση από περιοχές υψηλού γεωπολιτικού ρίσκου.

Τα ελληνικά προϊόντα που κατευθύνονται στη Μέση Ανατολή

Οι ελληνικές εξαγωγές προς τη Μέση Ανατολή, που ανέρχονται σε περίπου 3 δισ. ευρώ, μπορεί να αποτελούν περιορισμένο ποσοστό του συνόλου, ωστόσο είναι κρίσιμες για συγκεκριμένους κλάδους και αγορές. Ο Λίβανος παραμένει ο βασικός προορισμός των ελληνικών προϊόντων στην περιοχή, με εξαγωγές 1,16 δισ. ευρώ το 2025 (14η θέση).

Οι ελληνικές εξαγωγές προς τη Μέση Ανατολή, που ανέρχονται σε περίπου 3 δισ. ευρώ

Ακολουθεί το Ισραήλ με 996 εκατ. ευρώ (+1%, 17η θέση), τα ΗΑΕ με 351,8 εκατ. ευρώ (-4,5%) και η Σαουδική Αραβία με 291,1 εκατ. ευρώ (-30,5%). Μικρότερες ροές καταγράφονται προς Κατάρ (61,9 εκατ.), Κουβέιτ (30,3 εκατ.), Ιράν (13,5 εκατ.) και Μπαχρέιν (11,1 εκατ.).

Θετικό μομέντουμ που διακόπηκε

Η νέα γεωπολιτική κρίση ήρθε να ανακόψει το θετικό μομέντουμ που είχαν αναπτύξει οι ελληνικές εξαγωγές, ιδιαίτερα στον κλάδο των τροφίμων.

Παρά τους δασμούς που επέβαλαν πέρυσι οι ΗΠΑ στα ευρωπαϊκά προϊόντα, τις περιοριστικές εμπορικές πολιτικές διεθνώς και την επιβράδυνση της ευρωπαϊκής οικονομίας – η οποία απορροφά το μεγαλύτερο μέρος των ελληνικών εξαγωγών – οι επιχειρήσεις κατάφερναν να διατηρούν ανοδική τροχιά.

«Αν ξαναδούμε ένταση, θα επιστρέψουμε πολύ γρήγορα σε πιέσεις τιμών και πληθωρισμό», προειδοποιεί ο πρόεδρος του ΣΕΒΕ

Το στοίχημα της επόμενης ημέρας για τις εξαγωγές

Το βασικό ζητούμενο πλέον να υπάρξει μια μόνιμη λύσει με διάρκεια. «Αν ξαναδούμε ένταση, θα επιστρέψουμε πολύ γρήγορα σε πιέσεις τιμών και πληθωρισμό. Οι επιπτώσεις δεν έχουν αποτυπωθεί ακόμη στο 100%», προειδοποιεί ο πρόεδρος του ΣΕΒΕ.

Η νέα γεωπολιτική κρίση ήρθε να ανακόψει το θετικό μομέντουμ που είχαν αναπτύξει οι ελληνικές εξαγωγές, ιδιαίτερα στον κλάδο των τροφίμων

Το επόμενο διάστημα θεωρείται εξαιρετικά κρίσιμο: είτε θα επιβεβαιωθεί μια πιο σταθερή πορεία εξομάλυνσης είτε η νέα ένταση στα Στενά του Ορμούζ (με το άνοιξε- κλείσει) θα λειτουργήσει ως προάγγελος ενός νέου κύκλου πιέσεων για την οικονομία και τις εξαγωγές.

Σε περίπτωση που δεν υπάρξει… λευκός καπνός σύντομα, τότε οι επιπτώσεις εκτιμάται πως θα πολλαπλασιαστούν και θα επηρεάσουν πολύ περισσότερο την οικονομική δραστηριότητα.