Την ανάγκη η παραγωγικότητα να βρεθεί στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης ως βασική προϋπόθεση για την ευημερία της ελληνικής οικονομίας ανέδειξε ο πρόεδρος του ΣΕΒ, Σπύρος Θεοδωρόπουλος, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να συγκλίνει ουσιαστικά με την Ευρώπη χωρίς βαθιές αλλαγές στην αγορά εργασίας, στις επενδύσεις και στο μέγεθος των επιχειρήσεων, με αφορμή την παρουσίαση της νέας μελέτης που εκπόνησε το ΙΟΒΕ, υπό τον Γενικό Διευθυντή Νίκο Βέττα για τον ΣΕΒ.
Όπως ανέφερε, εδώ και δύο χρόνια ο ΣΕΒ επιχειρεί να αναδείξει τη σημασία της παραγωγικότητας, επιχειρώντας παράλληλα να αποσυνδέσει την έννοια από την αντίληψη ότι σημαίνει απλώς πιο εντατική εργασία. «Η παραγωγικότητα είναι ο πιο κρίσιμος παράγοντας για την ευημερία της ελληνικής οικονομίας», σημείωσε, αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα και τις ευθύνες του επιχειρηματικού κόσμου.
Η σύνοψη της μελέτης του ΙΟΒΕ για τον ΣΕΒ
Παράλληλα, αναφέρθηκε και στην Ευρώπη συνολικά, σημειώνοντας ότι από τα 10 ευρώ για κοινωνικό κράτος που ξοδεύονται στην Ευρώπη τα 7 αφορούν τη Γηραιά ήπειρο και τα 3 ευρώ τον υπόλοιπο κόσμο. «Αναρωτιέμαι αν θα μπορέσει η Ευρώπη να διατηρήσει αυτό το κοινωνικό κράτος» διερωτήθηκε ο ίδιος, σημειώνοντας ότι η παραγωγικότητα στην Ευρώπη είναι πίσω σε σχέση με τις ΗΠΑ και την Κίνα
Το επενδεδυμένο κεφάλαιο και το brain gain
Ο κ. Θεοδωρόπουλος υπογράμμισε ότι η Ελλάδα διαθέτει επενδεδυμένο κεφάλαιο που αντιστοιχεί περίπου στο ένα τρίτο του μέσου όρου της Ευρώπης, γεγονός που καθιστά εξαιρετικά δύσκολη τη σύγκλιση. Στο πλαίσιο αυτό, έθεσε ως πρώτη προτεραιότητα την αύξηση του αριθμού των εργαζομένων, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην επιστροφή των περίπου 400.000 νέων που έφυγαν στο εξωτερικό τα προηγούμενα χρόνια. Χαρακτήρισε σημαντικό το φορολογικό κίνητρο επιστροφής, με έκπτωση φόρου 50% για επτά χρόνια, σημειώνοντας ότι το τελευταίο διάστημα παρατηρείται αρνητική καθαρή μετανάστευση.
Ο πρόεδρος του ΣΕΒ χαρακτήρισε την τεχνητή νοημοσύνη τη «μεγαλύτερη ευκαιρία ή το μεγαλύτερο πρόβλημα»
Παράλληλα, επεσήμανε ότι η δεύτερη μεγάλη «δεξαμενή» εργαζομένων είναι οι γυναίκες, καθώς η Ελλάδα εξακολουθεί να εμφανίζει χαμηλά ποσοστά γυναικείας απασχόλησης. Όπως τόνισε, απαιτούνται ισχυρότερες κοινωνικές δομές, καθώς πολλές γυναίκες παραμένουν εκτός αγοράς εργασίας για να φροντίζουν είτε τα παιδιά είτε ηλικιωμένα μέλη της οικογένειας.
Η μετανάστευση
Αναφορά έκανε και στη μετανάστευση, σημειώνοντας ότι η χώρα θα χρειαστεί στο μέλλον περισσότερους εργαζόμενους από το εξωτερικό, οι οποίοι όμως θα πρέπει να μπορούν να ενσωματωθούν κοινωνικά και πολιτισμικά. Την ίδια ώρα χαρακτήρισε το δημογραφικό μείζον πρόβλημα, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «οι γεννήσεις είναι οι μισές από τους θανάτους».
Επενδύσεις και δεξιότητες
Στο μέτωπο των επενδύσεων, σημείωσε ότι η Ελλάδα παραμένει χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, με τις επενδύσεις να αντιστοιχούν περίπου στο 17% του ΑΕΠ έναντι 21% στην Ευρώπη. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι και η ίδια η Ευρώπη χάνει έδαφος σε ανταγωνιστικότητα έναντι των ΗΠΑ και της Ασίας, εκφράζοντας ανησυχία για το κατά πόσο θα μπορέσει να διατηρήσει το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο τα επόμενα χρόνια.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις δεξιότητες και στο ανθρώπινο κεφάλαιο, σημειώνοντας ότι ο ΣΕΒ έχει ήδη αναπτύξει σχετικές πρωτοβουλίες κατάρτισης. Όπως ανέφερε, η ταχύτητα με την οποία αλλάζει η τεχνολογία οδηγεί σε γρήγορη απαξίωση γνώσεων και πτυχίων, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη διαρκή επανεκπαίδευση των εργαζομένων.
Η ευκαιρία της τεχνητής νοημοσύνης ή το μεγαλύτερο πρόβλημα
Ο πρόεδρος του ΣΕΒ χαρακτήρισε την τεχνητή νοημοσύνη τη «μεγαλύτερη ευκαιρία ή το μεγαλύτερο πρόβλημα», ανάλογα με το πόσο γρήγορα θα κινηθεί η Ευρώπη και οι ελληνικές επιχειρήσεις.
Προειδοποίησε ότι ο κόσμος σε τρία έως πέντε χρόνια δεν θα θυμίζει σε τίποτα τον σημερινό, ενώ κατηγόρησε την Ευρώπη για βραδύτητα προσαρμογής εξαιτίας της γραφειοκρατίας και της δυσκολίας λήψης αποφάσεων μεταξύ 27 κρατών-μελών.
Την εκτίμηση ότι τα ουσιαστικά αποτελέσματα του Ταμείου Ανάκαμψης δεν έχουν ακόμη αποτυπωθεί πλήρως στην ελληνική οικονομία εξέφρασε ο πρόεδρος του ΣΕΒ
Σύμφωνα με τον ίδιο, η διείσδυση της τεχνητής νοημοσύνης στις ελληνικές επιχειρήσεις παραμένει περιορισμένη, τόσο στις μικρές όσο και στις μεγάλες εταιρείες, ενώ η χώρα εμφανίζει απόκλιση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Παράλληλα, επανέλαβε την ανάγκη δημιουργίας μεγαλύτερων επιχειρηματικών σχημάτων μέσω συγχωνεύσεων, σημειώνοντας ότι στην Ελλάδα υπάρχουν μόλις 657 επιχειρήσεις με πάνω από 250 εργαζόμενους. Όπως είπε, μόνο το 2,4%-2,5% των επιχειρήσεων διαθέτει περισσότερους από 100 εργαζόμενους, αν και αυτές απασχολούν περίπου το 40% των εργαζομένων της χώρας.
Διαφωνία για το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους
Αναφερόμενος στο πλαφόν στο περιθώριο κέρδους, εξέφρασε τη διαφωνία του με το μέτρο, λέγοντας ότι δεν βοηθά ούτε βραχυπρόθεσμα ούτε μακροπρόθεσμα την οικονομία και θα πρέπει να λήξει σύντομα. Ειδική αναφορά έκανε στα σούπερ μάρκετ, σημειώνοντας ότι λειτουργούν με καθαρά περιθώρια κέρδους μόλις 1,5%-2%, ενώ ταυτόχρονα αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος από μισθούς, ενοίκια και ενέργεια.
Τέλος, σχετικά με τη συζήτηση για τετραήμερη εργασία, δήλωσε ότι ο ΣΕΒ είναι ανοιχτός εάν του παρουσιαστούν μελέτες από τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ που να δείχνουν ότι κάτι τέτοιο βελτιώνει την παραγωγικότητα.
Τα αποτελέσματα του Ταμείου Ανάκαμψης θα φανούν μετά
Την εκτίμηση ότι τα ουσιαστικά αποτελέσματα του Ταμείου Ανάκαμψης δεν έχουν ακόμη αποτυπωθεί πλήρως στην ελληνική οικονομία εξέφρασε ο πρόεδρος του ΣΕΒ, Σπύρος Θεοδωρόπουλος, σημειώνοντας ότι η επενδυτική ώθηση που έχει δημιουργηθεί θα συνεχιστεί τουλάχιστον έως το 2028.
Όπως ανέφερε, πριν από περίπου έξι μήνες υπήρχαν σοβαρές ανησυχίες για το κατά πόσο η χώρα θα καταφέρει να απορροφήσει τους διαθέσιμους πόρους, ωστόσο η εικόνα τελικά διαφοροποιήθηκε σημαντικά λόγω των αυξημένων συμβασιοποιήσεων μεταξύ επιχειρήσεων και τραπεζών. «Τα χρήματα ουσιαστικά εξαντλήθηκαν», σημείωσε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι οι επενδύσεις που εγκρίνονται σήμερα θα συνεχίσουν να παράγουν αποτελέσματα για τα επόμενα χρόνια.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η ελληνική οικονομία αρχίζει πλέον να επιστρέφει σε θετικό επίπεδο αποθέματος κεφαλαίου ανά εργαζόμενο, έπειτα από μία μακρά περίοδο αποεπένδυσης. Όπως τόνισε, οι οικονομίες δεν αλλάζουν κατεύθυνση από τη μια στιγμή στην άλλη, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η επίδραση των επενδύσεων θα αποτυπωθεί σταδιακά στην παραγωγικότητα και στην ανάπτυξη.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στις ελλείψεις εργατικού δυναμικού, σημειώνοντας ότι αρκετοί τομείς της οικονομίας χρειάζονται εργαζόμενους από το εξωτερικό, κυρίως ο αγροτικός τομέας αλλά και η βιομηχανία. Ειδικά για τη βιομηχανία, εκτίμησε ότι απαιτούνται περίπου 90.000 επιπλέον εργαζόμενοι, με μεγαλύτερη έμφαση πλέον σε προσωπικό υψηλότερης εξειδίκευσης.
Η γυναικεία απασχόληση και οι μισθοί
Ο πρόεδρος του ΣΕΒ αποκάλυψε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις με την κυβέρνηση και συγκεκριμένα με την αρμόδια πολιτική ηγεσία, προκειμένου να οργανωθεί καλύτερα η πολιτική προσέλκυσης εργαζομένων από το εξωτερικό. Όπως είπε, η Ελλάδα δεν υπήρξε ιστορικά χώρα υποδοχής μεταναστών, γεγονός που δημιουργεί πρόσθετες δυσκολίες προσαρμογής.
Αναφερόμενος στη γυναικεία απασχόληση, σημείωσε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη προσπάθεια ενίσχυσης της συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας, ενώ παράλληλα προωθείται νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τη μισθολογική ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, το μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών ανέρχεται περίπου στο 11% στην Ευρώπη και στο 13,5% στην Ελλάδα. Ωστόσο, υποστήριξε ότι το βασικότερο εμπόδιο για την αύξηση της γυναικείας απασχόλησης παραμένει η έλλειψη κοινωνικών υποδομών, όπως παιδικοί σταθμοί και δομές φροντίδας ηλικιωμένων, που αναγκάζουν πολλές γυναίκες να μένουν εκτός αγοράς εργασίας.
Ενεργειακό κόστος
Στο μέτωπο του ενεργειακού κόστους, δήλωσε ότι ο ΣΕΒ είναι ικανοποιημένος από το καθεστώς αντιστάθμισης κόστους διοξειδίου του άνθρακα για ορισμένες επιχειρήσεις, όχι όμως και για τις εταιρείες που βρίσκονται στη μέση τάση ηλεκτρικής ενέργειας. Όπως είπε, οι τελικές αποφάσεις της κυβέρνησης θα εξαρτηθούν και από το συνολικό οικονομικό περιβάλλον το επόμενο διάστημα.
Θέσεις εργασίας
Αναφερόμενος στις τεχνολογικές αλλαγές και στην τεχνητή νοημοσύνη, ο κ. Θεοδωρόπουλος υποστήριξε ότι η τεχνολογία δεν καταργεί συνολικά τις θέσεις εργασίας αλλά τις μετασχηματίζει. Εκτίμησε μάλιστα ότι στο μέλλον ενδέχεται να υπάρξουν διαφορετικά μοντέλα εργασίας, ακόμη και τετραήμερη εργασία, καθώς η παραγωγικότητα θα αυξάνεται μέσω της τεχνολογίας.
«Η ζωή εξελίσσεται, δημιουργούνται νέες ανάγκες και νέες δουλειές», ανέφερε, επιμένοντας ότι οι μισθοί είναι άρρηκτα συνδεδεμένοι με την παραγωγικότητα της οικονομίας.
