Eurogroup: Στο επίκεντρο το «αγκάθι» του στεγαστικού – Τα μοντέλα που θα συζητηθούν

Ψηλά στην ατζέντα του άτυπου Eurogroup της Παρασκευής στη Λευκωσία θα βρεθεί, με πρωτοβουλία του Κυριάκου Πιερακάκη,  το στεγαστικό πρόβλημα που δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο, αλλά επηρεάζει τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες.

Οπως είπε χθες ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και επικεφαλής του Eurogroup, μιλώντας στο 4ο Συνέδριο Real Estate,  καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν έχει βρει ακόμη «τη μία και μοναδική λύση» και ανήγγειλε ότι το θέμα της στέγασης εισέρχεται πλέον δυναμικά και στην ευρωπαϊκή ατζέντα, επισημαίνοντας ότι στο άτυπο Eurogroup στη Λευκωσία θα συζητηθούν πολιτικές και πρακτικές που εφαρμόζονται σε άλλα κράτη-μέλη.

Στόχος, σημείωσε, είναι η ανταλλαγή επιτυχημένων αλλά και αποτυχημένων παραδειγμάτων πολιτικής, ώστε να εντοπιστούν μέτρα που μπορούν να εφαρμοστούν και στην ελληνική αγορά κατοικίας.

Στη συνεδρίαση θα παρουσιαστούν τα μοντέλα πολιτικής που εφάρμοσαν τρεις χώρες, η Ισπανία, η Κροατία και η Ιρλανδία, τα οποία θεωρούνται χαρακτηριστικά παραδείγματα παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση της οξυμένης κρίσης στην αγορά κατοικίας.

Ισπανία

Η Ισπανία έχει υιοθετήσει ένα ιδιαίτερα παρεμβατικό μοντέλο απέναντι στην αύξηση των ενοικίων και τη μείωση της διαθέσιμης κατοικίας, κυρίως στις τουριστικές περιοχές.

Η ισπανική κυβέρνηση προχώρησε σε περιορισμούς στις βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb, ενώ ανακοίνωσε και μεγάλο πρόγραμμα κατασκευής προσιτών κατοικιών με κρατική χρηματοδότηση.

Παράλληλα, δόθηκαν κίνητρα για την αξιοποίηση κενών κατοικιών και εξετάστηκαν μέτρα ελέγχου των ενοικίων σε περιοχές που η κατάσταση χτύπησε «κόκκινο», με στόχο να προστατευθούν οι νέοι και τα χαμηλά εισοδήματα από την ακραία άνοδο του κόστους στέγασης.

Κροατία

Η Κροατία, η οποία αντιμετώπισε σοβαρό πρόβλημα λόγω της τουριστικής έκρηξης και της μαζικής μετατροπής κατοικιών σε τουριστικά καταλύματα, επέλεξε να αυστηροποιήσει το πλαίσιο για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις.

Η κυβέρνηση ανακοίνωσε αυξημένη φορολογία στα ακίνητα που παραμένουν κενά ή διατίθενται αποκλειστικά για τουριστική χρήση, επιδιώκοντας να επιστρέψουν περισσότερα σπίτια στη μακροχρόνια αγορά ενοικίασης.

Παράλληλα, προωθούνται αλλαγές στη φορολογία ακινήτων και διευκολύνσεις για την ανάπτυξη κοινωνικής και προσιτής κατοικίας, ώστε να συγκρατηθούν οι τιμές και να ενισχυθεί η πρόσβαση των νέων στην κατοικία.

Ιρλανδία

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η περίπτωση της Ιρλανδίας, όπου η στεγαστική κρίση συνδέθηκε με χρόνια έλλειψη νέων κατοικιών μετά την οικονομική κρίση του 2008.

Το Δουβλίνο βρέθηκε αντιμέτωπο με εκρηκτική αύξηση ενοικίων και σοβαρή έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών. Η ιρλανδική κυβέρνηση αντέδρασε με το πολυετές σχέδιο «Housing for All», ένα πρόγραμμα δισεκατομμυρίων ευρώ που προβλέπει την κατασκευή δεκάδων χιλιάδων νέων κατοικιών κάθε χρόνο, με έμφαση στην κοινωνική και οικονομικά προσιτή στέγη.

Το σχέδιο περιλαμβάνει επιδοτήσεις για νέους αγοραστές, ενίσχυση της κοινωνικής κατοικίας, αξιοποίηση κενών ακινήτων και μέτρα για τη συγκράτηση του κόστους ενοικίασης.

Ελλάδα

Στην Ελλάδα, η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά κρίσιμη, καθιστώντας το κόστος στέγασης ένα από τα υψηλότερα στην Ευρώπη σε σχέση με τα εισοδήματα των νοικοκυριών.

Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, περίπου 794.000 κατοικίες παραμένουν κλειστές, παρά τα φορολογικά κίνητρα που έχει θεσπίσει η κυβέρνηση και τα οποία μέχρι στιγμής δεν έχουν αποδώσει τα αναμενόμενα. Είναι ενδεικτικό ότι χρήση της τριετούς απαλλαγής από τον φόρο εισοδήματος είχαν κάνει για το 2025 μόλις 234 ιδιοκτήτες, οι οποίοι τα έριξαν στην αγορά για μακροχρόνια ενοικίαση ή τα απέσυραν από τις πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης.

Χθες ο Κυριάκος Πιερρακάκης υποστήριξε ότι θα χρειαστούν ακόμη περισσότερα κίνητρα, προκειμένου το ανεκμετάλλευτο οικιστικό απόθεμα να επανενταχθεί στην αγορά.