Βραζιλία: Υπερχρεώσεις σε παραλίες καταγγέλλουν ταξιδιώτες

Προσοχή στα μηχανήματα πληρωμών των πωλητών στις παραλίες της Βραζιλίας συνιστά στους ταξιδιώτες άρθρο του Guardian, καθώς ολοένα και περισσότερα περιστατικά εξαπάτησης καταγράφονται σε δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς όπως το Ρίο ντε Τζανέιρο. Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, μια απλή αγορά φαγητού ή ποτού μπορεί να μετατραπεί σε χρέωση εκατοντάδων ή και χιλιάδων ευρώ, με επιτήδειους πωλητές να εκμεταλλεύονται την αφηρημάδα ή την άγνοια των επισκεπτών για το τοπικό νόμισμα.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Λίζα Σέλμπι, όπως αναφέρει το δημοσίευμα, η οποία πλήρωσε με χρεωστική κάρτα για δύο κομμάτια ψητού τυριού από πλανόδιο πωλητή στην παραλία του Ρίο, περιμένοντας να χρεωθεί 40 ρεάλ, δηλαδή περίπου 5,90 λίρες. Λίγο αργότερα διαπίστωσε ότι το ποσό είχε διογκωθεί στις 4.000 ρεάλ, περίπου 590 λίρες, αφού ο πωλητής φέρεται να πρόσθεσε δύο μηδενικά στη συσκευή πληρωμής ακριβώς πριν από την ανέπαφη συναλλαγή.

Η ίδια περιέγραψε ότι ο πωλητής της έδειξε αρχικά το σωστό ποσό στο τερματικό, αλλά στη συνέχεια γύρισε τη συσκευή προς το μέρος του και, χωρίς εκείνη να το αντιληφθεί, πρόσθεσε δύο μηδενικά τη στιγμή που ετοιμαζόταν να πληρώσει με το κινητό της. Στη συνέχεια, όπως ανέφερε, της έδειξε ότι δεν υπήρχε χαρτί για απόδειξη και απομακρύνθηκε από το σημείο.

Το περιστατικό δεν είναι μεμονωμένο. Τον περασμένο μήνα, πωλητής στην παραλία συνελήφθη αφού Βρετανός τουρίστας εξαπατήθηκε και πλήρωσε 1.500 λίρες για ένα κεμπάπ, ενώ Αργεντινή επισκέπτρια διαπίστωσε ότι ένα καλαμπόκι που νόμιζε πως κόστιζε 3 λίρες είχε τελικά χρεωθεί 3.000 λίρες. Τα επεισόδια αυτά δείχνουν ότι οι πλανόδιοι επιτήδειοι στοχεύουν κυρίως επισκέπτες που δεν γνωρίζουν καλά την τοπική ισοτιμία και είναι λιγότερο πιθανό να εντοπίσουν μια αλλοιωμένη χρέωση εγκαίρως.

Πώς λειτουργεί η απάτη

Η μέθοδος είναι απλή αλλά αποτελεσματική. Ο πελάτης καλείται πρώτα να επιβεβαιώσει το σωστό ποσό στην οθόνη του καρτοδέκτη, όμως λίγο πριν ολοκληρωθεί η πληρωμή ο πωλητής αλλάζει το ποσό διακριτικά. Σε άλλες περιπτώσεις, ο επιτήδειος σπρώχνει τη συσκευή προς τον πελάτη, ώστε η συναλλαγή να ολοκληρωθεί βιαστικά, πριν ο καταναλωτής προλάβει να ελέγξει ξανά το τελικό ποσό.

Η πρακτική αυτή εκμεταλλεύεται τη χρήση ανέπαφων πληρωμών, όπου η συναλλαγή γίνεται γρήγορα και συχνά χωρίς ο πελάτης να έχει πλήρη ορατότητα στη διαδικασία. Το αποτέλεσμα είναι ότι ο ταξιδιώτης αντιλαμβάνεται την απάτη μόνο αφού η χρέωση έχει ήδη περάσει, κάτι που δυσκολεύει σημαντικά τη διαδικασία ανάκτησης των χρημάτων.

Δύσκολη η επιστροφή χρημάτων

Η υπόθεση αναδεικνύει και ένα κενό στην προστασία των καταναλωτών, τουλάχιστον για πελάτες τραπεζών στο Ηνωμένο Βασίλειο. Σε αντίθεση με περιπτώσεις απάτης μέσω τραπεζικού εμβάσματος, όπου ο πελάτης μπορεί συχνά να δικαιούται επιστροφή, στις απάτες που συμβαίνουν δια ζώσης σε πάγκο ή πλανόδιο πωλητή η ανάκτηση των χρημάτων είναι πιο δύσκολη, εκτός αν υπάρχουν σαφή αποδεικτικά στοιχεία για την υπερχρέωση.

Η Σέλμπι ανέφερε ότι ενημέρωσε αμέσως την τράπεζά της, Monzo, μόλις αντιλήφθηκε τη χρέωση, και αρχικά έλαβε την ενημέρωση ότι η συναλλαγή, επειδή βρισκόταν ακόμη σε εκκρεμότητα, θα μπορούσε να επιστραφεί. Αργότερα, ωστόσο, η τράπεζα παραδέχθηκε ότι η αρχική ενημέρωση ήταν λανθασμένη και ότι οι εγκεκριμένες πληρωμές δεν μπορούν συνήθως να αναστραφούν.

Η προσπάθειά της να διεκδικήσει τα χρήματα μέσω του συστήματος chargeback επίσης δεν είχε αποτέλεσμα, επειδή δεν διέθετε τιμολόγιο ή απόδειξη που να αποδεικνύει τη συμφωνημένη τιμή. Τελικά, η Monzo προχώρησε σε επιστροφή των χρημάτων ως χειρονομία καλής θέλησης, μετά την παρέμβαση του Guardian Money.

Τι λένε οι αρχές

Η βρετανική Αρχή Χρηματοοικονομικής Συμπεριφοράς επιβεβαίωσε ότι οι εκκρεμείς συναλλαγές συνήθως δεν μπορούν να αντιστραφούν και ότι το chargeback είναι μια προαιρετική υπηρεσία που προσφέρουν οι εκδότες καρτών, οι οποίοι μπορούν να ορίζουν τα δικά τους κριτήρια και διαδικασίες. Παράλληλα, ανέφερε ότι τα θύματα ενδέχεται να μπορούν να υποβάλουν αίτημα για μη εξουσιοδοτημένη συναλλαγή, εφόσον δεν συναίνεσαν στο ποσό που χρεώθηκε, ενώ έχουν και το δικαίωμα να προσφύγουν στον Financial Ombudsman Service αν δεν ικανοποιηθούν από την απάντηση της τράπεζας.

Το βασικό μήνυμα προς τους ταξιδιώτες είναι σαφές: οι πληρωμές σε πλανόδιους πωλητές καλό είναι να γίνονται με μετρητά ή, αν χρησιμοποιείται κάρτα, ο πελάτης να κρατά ο ίδιος τη συσκευή ώστε να βεβαιώνεται ότι το ποσό δεν αλλάζει την τελευταία στιγμή.

Τι να προσέχουν οι ταξιδιώτες

Οι ειδικοί συνιστούν στους επισκέπτες να ελέγχουν πάντα προσεκτικά την οθόνη του καρτοδέκτη πριν από την πληρωμή και να αποφεύγουν βιαστικές συναλλαγές, ειδικά σε πολυσύχναστες παραλίες και πρόχειρους πάγκους. Εξίσου σημαντικό είναι να ζητούν απόδειξη για κάθε αγορά, ακόμη και για μικρά ποσά, καθώς το παραστατικό μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό σε περίπτωση διαφωνίας.

Η υπόθεση δείχνει ότι ακόμη και σε έναν τόσο συνηθισμένο χώρο όπως η παραλία, η προσοχή στις πληρωμές παραμένει απαραίτητη. Για τους τουρίστες, η ευκολία της ανέπαφης συναλλαγής μπορεί να αποδειχθεί ακριβή αν δεν συνοδεύεται από έλεγχο του ποσού και της διαδικασίας πληρωμής