Ρύζι: Αμερικανοί καλλιεργητές βλέπουν στην Κούβα μια σανίδα σωτηρίας

Καθώς βρίσκονται αντιμέτωποι με τον εντεινόμενο ανταγωνισμό από τις επιδοτούμενες ασιατικές εξαγωγές και το αυξανόμενο κόστος παραγωγής, οι Αμερικανοί παραγωγοί ρυζιού βλέπουν στην Κούβα μια αγορά που θα μπορούσε να προσφέρει σημαντική ανακούφιση.

Παρά τη γεωγραφική εγγύτητα του νησιού και τη μεγάλη εξάρτησή του από εισαγόμενα τρόφιμα, οι πολιτικοί και οικονομικοί περιορισμοί εξακολουθούν να εμποδίζουν την πλήρη αξιοποίηση αυτής της ευκαιρίας, σημειώνουν οι Financial Times.

Πριν από την επανάσταση του 1959, η Κούβα αποτελούσε τη σημαντικότερη αγορά για το αμερικανικό μακρύκοκκο ρύζι. Σήμερα, πολλοί παραγωγοί στις πολιτείες του αμερικανικού Νότου ελπίζουν ότι οι εξελίξεις στις σχέσεις Ουάσιγκτον-Αβάνας θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μεγαλύτερο άνοιγμα της αγοράς, τη στιγμή που η οικονομική κατάσταση στο νησί επιδεινώνεται και οι ελλείψεις βασικών αγαθών γίνονται ολοένα πιο έντονες.

Οι παραγωγοί υποστηρίζουν ότι η πρόσβαση στην κουβανική αγορά θα μπορούσε να δώσει σημαντική ώθηση σε έναν κλάδο που πιέζεται από τις επιδοτήσεις που προσφέρουν χώρες όπως η Ινδία, η Ταϊλάνδη, το Βιετνάμ και η Κίνα στους δικούς τους παραγωγούς. Η αύξηση των εισαγωγών ρυζιού από τις χώρες αυτές έχει εντείνει τον ανταγωνισμό και έχει συμπιέσει τα περιθώρια κέρδους των Αμερικανών καλλιεργητών.

Δυσκολίες για το αμερικανικό ρύζι, αλλά και την Κούβα

Στο Αρκάνσας, την κορυφαία πολιτεία παραγωγής ρυζιού στις ΗΠΑ, οι αγρότες βλέπουν τη συρρίκνωση των καλλιεργούμενων εκτάσεων ως ένδειξη των δυσκολιών που αντιμετωπίζει ο κλάδος. Οι προβλέψεις κάνουν λόγο για τη χαμηλότερη έκταση καλλιέργειας μακρύκοκκου ρυζιού εδώ και περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες, ενώ οι αμερικανικές εξαγωγές αναμένεται να κινηθούν στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων 25 και πλέον ετών.

Την ίδια στιγμή, η Κούβα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια βαθιά οικονομική κρίση. Οι συχνές διακοπές ηλεκτροδότησης, οι ελλείψεις τροφίμων και η περιορισμένη πρόσβαση σε ξένο συνάλλαγμα έχουν επιβαρύνει σημαντικά την καθημερινότητα των πολιτών. Η χώρα παράγει μόνο ένα μικρό μέρος των αναγκών της σε βασικά αγροτικά προϊόντα, όπως ρύζι, καλαμπόκι και πουλερικά, γεγονός που την καθιστά δυνητικά ελκυστική αγορά για τους Αμερικανούς εξαγωγείς.

Παρά το μακροχρόνιο αμερικανικό εμπάργκο, ορισμένες εξαγωγές γεωργικών προϊόντων επιτρέπονται υπό συγκεκριμένους όρους. Οι αμερικανικές αγροτικές εξαγωγές προς την Κούβα έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, ξεπερνώντας τα 470 εκατ. δολάρια το 2025. Μεγάλο μέρος αυτών των προϊόντων καταλήγει είτε σε μικρές ιδιωτικές επιχειρήσεις στο νησί είτε αποστέλλεται από Κουβανούς της διασποράς μέσω ηλεκτρονικών πλατφορμών.

Οι εκπρόσωποι του αγροτικού τομέα επισημαίνουν ότι η παραγωγική ικανότητα υπάρχει. Στη Λουιζιάνα όσο και στο Αρκάνσας, οι επιχειρήσεις δηλώνουν στους FT ότι θα μπορούσαν να αυξήσουν σημαντικά τις αποστολές τους προς την Κούβα εάν υπήρχαν οι κατάλληλες οικονομικές συνθήκες. Το βασικό εμπόδιο, σύμφωνα με τους ίδιους, δεν είναι η προσφορά αλλά η δυνατότητα της Κούβας να χρηματοδοτήσει τις αγορές της.

Η Αβάνα δεν έχει χρήματα να αγοράσει οτιδήποτε

Το πρόβλημα αυτό έχει επιδεινωθεί από την κατάρρευση του τουρισμού, ο οποίος αποτελούσε μία από τις βασικές πηγές εισροής ξένου συναλλάγματος για τη χώρα. Η έλλειψη καυσίμων και τα προβλήματα στις αεροπορικές συνδέσεις έχουν περιορίσει δραστικά τις αφίξεις επισκεπτών, στερώντας πολύτιμα έσοδα από την κουβανική οικονομία.

Στο μεταξύ, άλλες χώρες επιχειρούν να καλύψουν μέρος των αναγκών της Κούβας. Το Βιετνάμ συμμετέχει σε προγράμματα ενίσχυσης της τοπικής παραγωγής ρυζιού, ενώ η Κίνα έχει αποστείλει χιλιάδες τόνους ρυζιού ως βοήθεια. Ωστόσο, οι Αμερικανοί παραγωγοί θεωρούν ότι διαθέτουν ένα σημαντικό πλεονέκτημα: την εγγύτητα. Το κόστος μεταφοράς από τις νότιες πολιτείες των ΗΠΑ προς την Κούβα είναι πολύ χαμηλότερο σε σχέση με αυτό των ασιατικών προμηθευτών, ιδιαίτερα για προϊόντα όπως το ρύζι και τα πουλερικά, που αποτελούν βασικά στοιχεία της κουβανικής διατροφής.

Οι δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο αμερικανικός αγροτικός τομέας ενισχύουν το ενδιαφέρον για νέες αγορές. Πέρα από τον διεθνή ανταγωνισμό, οι παραγωγοί βρίσκονται αντιμέτωποι με υψηλότερες τιμές λιπασμάτων και καυσίμων, οι οποίες έχουν αυξηθεί περαιτέρω λόγω των γεωπολιτικών εντάσεων στη Μέση Ανατολή. Εκπρόσωποι της βιομηχανίας κάνουν λόγο για μία από τις δυσκολότερες περιόδους των τελευταίων ετών και υποστηρίζουν ότι η πρόσβαση στην κουβανική αγορά θα μπορούσε να αποτελέσει μέρος της λύσης.

Ορισμένοι αναλυτές που μίλησαν στους FT βλέπουν μάλιστα προοπτικές που ξεπερνούν το απλό εμπόριο. Μια σταδιακή εξομάλυνση των σχέσεων θα μπορούσε να δημιουργήσει ευκαιρίες για επενδύσεις στην κουβανική γεωργία, βοηθώντας στην ανάπτυξη καλλιεργειών όπως τα εσπεριδοειδή, ο καπνός, ο καφές και τα βιολογικά προϊόντα. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια πιο ισορροπημένη εμπορική σχέση, με προϊόντα να κινούνται και προς τις δύο κατευθύνσεις, μειώνοντας τα μεταφορικά κόστη και δημιουργώντας νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες.

Προς το παρόν, ωστόσο, οι προοπτικές αυτές παραμένουν εξαρτημένες από τις πολιτικές εξελίξεις. Για πολλούς Αμερικανούς παραγωγούς, η Κούβα εξακολουθεί να αποτελεί μια μεγάλη αλλά ανεκμετάλλευτη αγορά, η οποία βρίσκεται μόλις λίγα χιλιόμετρα από τις ακτές των ΗΠΑ, αλλά παραμένει δύσκολα προσβάσιμη εξαιτίας δεκαετιών πολιτικής αντιπαράθεσης.