Απροσδόκητη αναζωπύρωση γνώρισε η μακροχρόνια στάσιμη αγορά κατοικίας της Τεχεράνης παρά τις 40 ημέρες βομβαρδισμού των ΗΠΑ και του Ισραήλ, καθώς οι Ιρανοί βλέπουν πέρα από τον χρυσό, τα ακίνητα ως καταφύγιο από τον πληθωρισμό.
Ενώ τα επίσημα στοιχεία δεν έχουν ακόμη δημοσιευτεί, η ένωση κτηματομεσιτών της ιρανικής πρωτεύουσας εκτιμά ότι οι τιμές και τα ενοίκια των κατοικιών έχουν αυξηθεί κατά 80% από την έναρξη του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου – ένας ρυθμός που φαίνεται να ξεπερνά τον πληθωρισμό, σύμφωνα με τους Financial Times.
Οι κτηματομεσίτες και οι αγοραστές λένε ότι το ανανεωμένο ενδιαφέρον για ακίνητα – το οποίο έχει δει μειώσεις σε πραγματικούς όρους τα τελευταία χρόνια – αντανακλά περισσότερο το οικονομικό άγχος παρά την εμπιστοσύνη, με τον όγκο των συναλλαγών να παραμένει σχετικά χαμηλός στην μητρόπολη των 10 εκατομμυρίων κατοίκων.
Τα κυβερνητικά στοιχεία αυτής της εβδομάδας έδειξαν ότι ο ετήσιος πληθωρισμός κυμαίνεται περίπου στο 84%, το υψηλότερο επίπεδο εδώ και δεκαετίες. Οι τιμές του χρυσού, ένα δημοφιλές περιουσιακό στοιχείο στο Ιράν, έχουν επίσης μειωθεί απότομα φέτος από τα ιστορικά υψηλά, εξηγώντας μέρος του ενδιαφέροντος για την εύρεση εναλλακτικών μέσων αποθήκευσης αξίας.
«Ένα διαμέρισμα που άξιζε 30 δισεκατομμύρια τόμαν πριν από τον πόλεμο πουλήθηκε αυτή την εβδομάδα για 58 δισεκατομμύρια τόμαν. Ο πόλεμος δεν έφερε τίποτα άλλο παρά υψηλότερες τιμές», δήλωσε στους FT κτηματομεσίτης στην Τεχεράνη, χρησιμοποιώντας την καθομιλουμένη νομισματική μονάδα, αξίας 10 ριάλ.
«Οι πωλητές διστάζουν, αναμένοντας ότι οι τιμές θα αυξηθούν ακόμη περισσότερο, ενώ οι αγοραστές απεγνωσμένα προσπαθούν να μετατρέψουν τα μετρητά τους [σε ριάλ] σε περιουσιακά στοιχεία πριν ο πληθωρισμός διαβρώσει την αξία του. Η αγορά βρίσκεται σε χάος».
Δημοφιλείς προορισμοί σε όλο το Ιράν αυξάνονται
Δημοφιλείς προορισμοί στην ύπαιθρο γύρω από την Τεχεράνη, καθώς και θέρετρα κατά μήκος των ακτών της Κασπίας Θάλασσας που έγιναν καταφύγια για όσους απομακρύνθηκαν από τη σύγκρουση, έχουν επίσης καταγράψει απότομες αυξήσεις.
Χωρίς ανεπτυγμένο σύστημα στεγαστικών δανείων για τη χρηματοδότηση συναλλαγών, η αγορά κατοικίας του Ιράν βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε αγορές μετρητών. Πολλοί αγοραστές υποχρεούνται να πληρώσουν την πλήρη τιμή σε διάστημα αρκετών μηνών ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, εφάπαξ.
Η οικονομία του Ιράν αντιμετωπίζει επίσης εδώ και καιρό επίμονο διψήφιο πληθωρισμό, νομισματικές ανισορροπίες, ένα εύθραυστο τραπεζικό σύστημα και εδραιωμένη διαφθορά.
«Για χρόνια, οι αξιωματούχοι κατηγορούσαν τις κυρώσεις για κάθε οικονομικό πρόβλημα για να καλύψουν τη δική τους αναποτελεσματικότητα. Τώρα κρύβονται πίσω από τον πόλεμο», δήλωσε στους FT ο Σαίντ Λεϊλάζ, μεταρρυθμιστής αναλυτής της πολιτικής οικονομίας του Ιράν.
«Δεν έχουμε δει ακόμη τις πλήρεις οικονομικές συνέπειες του πολέμου και αυτές οι επιπτώσεις θα γίνουν πιο ορατές τους επόμενους μήνες».
Τα νοικοκυριά παλεύουν να προστατεύσουν τις αποταμιεύσεις τους από τον χρόνιο πληθωρισμό και ένα ταχέως αποδυναμωμένο νόμισμα, το οποίο έχει μειωθεί κατά περίπου 53% έναντι του δολαρίου στην ανοιχτή αγορά τον τελευταίο χρόνο.
Τα ακίνητα είναι όνειρο, όταν δεν έχει να φας
Οι τιμές των τροφίμων έχουν ήδη εισέλθει σε τριψήφιο επίπεδο ανόδου, πλήττοντας ιδιαίτερα σκληρά τα νοικοκυριά με χαμηλότερο εισόδημα. Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι οι τιμές των φυτικών ελαίων αυξάνονται κατά 354% σε ετήσια βάση, των αυγών κατά 343%, του κοτόπουλου κατά 287% και του εισαγόμενου ρυζιού κατά 223%. Τα γαλακτοκομικά προϊόντα έχουν αυξηθεί έως και 139%.
«Η ιδέα της αγοράς σπιτιού στην Τεχεράνη έχει γίνει φαντασίωση», δήλωσε μια 58χρονη νοικοκυρά που ζει σε μια μεσοαστική γειτονιά της πόλης. «Θα πρέπει να θεωρούμε τους εαυτούς μας τυχερούς αν μπορούμε ακόμα να αντέξουμε οικονομικά τα τρόφιμα. Η αγορά ακινήτων είναι απρόσιτη για πάντα».
Η αγορά κατοικίας του Ιράν, η οποία έχει ιστορικό με πλήθος κερδοσκοπικές φούσκες, ήταν σε μεγάλο βαθμό στάσιμη τα τελευταία πέντε χρόνια, καθώς η οικονομία αντιμετώπιζε δυσκολίες και οι επενδυτές στρέφονταν σε χρυσό ή ξένο νόμισμα. Τα τελευταία επίσημα προπολεμικά στοιχεία έδειξαν ότι οι τιμές των κατοικιών αυξάνονταν κατά περίπου 35% σε εθνικό επίπεδο σε ετήσια βάση, πολύ πίσω από τον πληθωρισμό.
Δεν είναι όλοι πεπεισμένοι ότι τέτοιες στρατηγικές θα παρέχουν προστασία. Ο Σιαμάκ Γκασέμι, σύμβουλος επιχειρήσεων, δήλωσε στους ακολούθους του σε ένα βίντεο στο Instagram ότι τα νοικοκυριά είναι απίθανο να ξεπεράσουν τον πληθωρισμό φέτος, ανεξάρτητα από το αν επενδύσουν σε ακίνητα, αυτοκίνητα, χρυσό ή ξένα νομίσματα.
