«Κόκκινα δάνεια»: Η ώρα του λογαριασμού για τις τράπεζες

Με ικανοποίηση υποδέχθηκαν οι τραπεζικές διοικήσεις την υπογραφή συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ – Ιράν, ως το πρώτο βήμα για ειρήνη στη Μέση Ανατολή, 3,5 μήνες μετά την έναρξη των εχθροπραξιών. Η σύγκρουση τελικά διήρκησε περισσότερο του αρχικώς αναμενόμενου, οδηγώντας σε ένα νέο κύκλο πληθωριστικών πιέσεων, λόγω της ανόδου των ενεργειακών τιμών.

Η επίδραση του πολέμου στην ποιότητα του ενεργητικού των τραπεζών

Ωστόσο, στις ελληνικές τράπεζες θεωρούν ότι εφόσον δεν υπάρξει νέο πισωγύρισμα, οι επιπτώσεις στην εγχώρια αγορά και στον κλάδο θα είναι περιορισμένες και ελεγχόμενες.

Όπως σημειώνει πηγή από συστημικό όμιλο, «είναι ακόμη νωρίς για την εξαγωγή απολύτως ασφαλών συμπερασμάτων για την επίδραση του πολέμου στην ποιότητα του ενεργητικού μας».

Δύο είδη κινδύνων

Κατά το ίδιο στέλεχος, εξ αρχής οι κίνδυνοι για τις τράπεζες από την ενίσχυση των γεωπολιτικών εντάσεων ήταν δύο:

– Άμεση έκθεση στη Μέση Ανατολή

Σε αυτό το μέτωπο οι ανησυχίες είναι περιορισμένες, λόγω της πολύ μικρής έκθεσης των τραπεζών στην περιοχή. Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, τα δάνεια προς αντισυμβαλλομένους από χώρες της Μέσης Ανατολής δεν ξεπερνούν το 1% των συνολικών ανοιγμάτων.

Tα δάνεια προς αντισυμβαλλομένους από χώρες της Μέσης Ανατολής δεν ξεπερνούν το 1% των συνολικών ανοιγμάτων

Οι υψηλότερες συγκεντρώσεις αφορούν την Τουρκία (291,3 εκατ. ευρώ), τη Σαουδική Αραβία (201,7 εκατ. ευρώ) και το Κατάρ (140,6 εκατ. ευρώ). Σημειώνεται δε πως ένα σημαντικό τμήμα της έκθεσης αυτής αφορά τοποθετήσεις σε ομόλογα.

– Έμμεσες επιπτώσεις

Εδώ τα πράγματα είναι πιο περίπλοκα. Κι αυτό διότι η αύξηση των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου το προηγούμενο διάστημα, οδήγησαν εκ νέου σε μη βιώσιμα επίπεδα τον πληθωρισμό. Πρόκειται για μία αναμενόμενη εξέλιξη, δεδομένης της ενεργειακής εξάρτησης της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας.

Ταυτόχρονα, ασκήθηκαν πιέσεις στην οικονομική δραστηριότητα, που αποτυπώνονται τόσο στα τελευταία στατιστικά στοιχεία, όσο και στις εκτιμήσεις των θεσμών για επιβράδυνση των ρυθμών ανάπτυξης.

H αύξηση των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου το προηγούμενο διάστημα, οδήγησαν εκ νέου σε μη βιώσιμα επίπεδα τον πληθωρισμό

Αναπόφευκτη λοιπόν θεωρείται η άσκηση πίεσης στη χρηματοοικονομική κατάσταση επιχειρήσεων και νοικοκυριών. Κατά την εγχώρια νομισματική αρχή, πιο εκτεθειμένοι είναι κλάδοι με υψηλή ενεργειακή ένταση ή με μεγαλύτερη ευπάθεια στις γεωπολιτικές εξελίξεις.

Στην κορυφή της σχετικής λίστας βρίσκονται οι εξής κλάδοι: μεταφορές και αποθήκευση, μεταποίηση, ακτοπλοΐα, γεωργία,  κατασκευές και τουρισμός.

Η επόμενη ημέρα

Οι αρμόδιες διευθύνσεις των πιστωτικών ιδρυμάτων παρακολουθούν σε συνεχή βάση τα ανοίγματα των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται σε τομείς που επηρεάζονται από τις έκτακτες συνθήκες. Στόχος τους είναι να εντοπίσουν έγκαιρα ενδεχόμενες εστίες συγκέντρωσης πιστωτικού κινδύνου ως απόρροια της αναταραχής.

Προς το παρόν δεν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις εισόδου της αγοράς σε ένα νέο γύρο σημαντικής αύξησης των ροών μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων.

Προς το παρόν δεν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις εισόδου της αγοράς σε ένα νέο γύρο σημαντικής αύξησης των ροών μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων

Το αμέσως επόμενο διάστημα και εφόσον επιβεβαιωθεί το σενάριο υποχώρησης των ενεργειακών τιμών σε ανεκτά για την πορεία των οικονομιών επίπεδα, οι τράπεζες θα επιχειρήσουν να κάνουν έναν απολογισμό της κατάστασης.

Θα ελεγχθούν εκ νέου τα δάνεια των επιχειρήσεων που δέχθηκαν πλήγμα από την κρίση των τελευταίων μηνών, ώστε να υπάρξουν παρεμβάσεις όπου χρειάζεται.

Η άνεση

Το θετικό για τις τράπεζες είναι πως δεδομένης της ισχυρής κερδοφορίας τους έχουν την άνεση να σχηματίσουν προβλέψεις εγκαίρως για την προστασία των ισολογισμών τους έναντι του πιστωτικού κινδύνου.

Υπενθυμίζεται ότι στο τέλος του 2025 ο δείκτης καθυστερήσεων για το σύνολο του κλάδου στην Ελλάδα διαμορφώθηκε σε 3,3%, χαμηλότερα σε σχέση με το 3,8% στο τέλος του 2024.

Στο τέλος του 2025 ο δείκτης καθυστερήσεων για το σύνολο του κλάδου στην Ελλάδα διαμορφώθηκε σε 3,3%

Αυτή η επίδοση σημειώθηκε παρά την αύξηση των ροών κόκκινων δανείων στη ζώνη των 1,4 δισ. ευρώ από 1 δισ. ευρώ ένα χρόνο νωρίτερα και τη μείωση των χορηγήσεων που θεραπεύτηκαν στα 836 εκατ. ευρώ από 1,3 δισ. ευρώ αντίστοιχα.

Η συρρίκνωση του δείκτη μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων ωστόσο κατέστη δυνατή μέσω τόσο της πιστωτικής επέκτασης, όσο και των διαγραφών, πωλήσεων και άλλων εισπράξεων που καταγράφηκαν το 2025.