Πώς τελικά θα περιοριστούν οι πληθωριστικές πιέσεις;

Η πρόσφατη ενεργοποίηση της παλτφόρμας “posokanei”, ενός εργαλείου για τη σύγκριση τιμών προϊόντων μεταξύ διαφορετικών αλυσίδων supermarket, σε αντικατάσταση της παλιότερης “e-katanalotis”, είναι μια δράση προς τη σωστή κατεύθυνση. Η πλατφόρμα εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο των παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση της ακρίβειας μέσα από τη βελτίωση της πληροφόρησης των καταναλωτών και την ενίσχυση διαφάνειας στην αγορά καταναλωτικών αγαθών, υπό την παραδοχή ότι η καλύτερη πληροφόρηση οδηγεί σε αποτελεσματικότερες καταναλωτικές επιλογές και, σταδιακά, σε χαμηλότερες τιμές.

Ωστόσο, θα ήταν απερισκεψία εάν υπερεκτιμούσαμε τις δυνατότητες αυτού του εργαλείου στον περιορισμό των τιμών για μια σειρά από λόγους. Το ελάχιστο επίπεδο ψηφιακής εξοικείωσης των καταναλωτών για την αξιοποίηση της πλατφόρμας αλλά και ο χρόνος για την αναζήτηση των φθηνότερων κωδικών και την επίσκεψη (ή την παραγγελία) σε διαφορετικά καταστήματα supermarket είναι μερικοί από αυτούς, αλλά όχι οι πλέον κρίσιμοι. Ούτε φυσικά η ψευδαίσθηση ότι τα supermarkets πραγματοποιούν υπερκέρδη, αφού το περιθώριο καθαρού κέρδους ανήλθε σε 1,6% (Ετήσια Έκθεση Εμπορίου, δεδομένα ισολογισμών 2024 από ICAP-CRIF) όταν στην Ευρώπη κυμαίνεται πέριξ του 2%.

Οι κρισιμότεροι λόγοι για τους οποίους τέτοιου είδους πλατφόρμες δεν αποτελούν από μόνες τους ασφαλή μηχανισμό καταπολέμησης της ακρίβειας, όπως επιβεβαιώνεται και από τη διεθνή εμπειρία, συνδέονται παραμέτρους όπως: Η δομή της αγοράς, η γραφειοκρατία, η καταναλωτική κουλτούρα/ ωριμότητα, η ένταση του ανταγωνισμού και κυρίως το κόστος παραγωγής/ διανομής και το κόστος λειτουργίας.

Διευκρινίζεται ότι η άνοδος του κόστους ζωής (+26,3% ο γενικός δείκτης τιμών καταναλωτή από τον Μάιο του 2021) έχει περιορίσει σημαντικά το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα με αρνητικό αντίκτυπο στη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων. Αυτό συμβαίνει γιατί αφενός οι καταναλωτές καλύπτουν κατά προτεραιότητα τις ανελαστικές δαπάνες όπως τρόφιμα και στέγαση, αναβάλλοντας/ακυρώνοντας άλλες αγορές, και αφετέρου γιατί το κόστος προμηθευτών και κυρίως το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων έχει διογκωθεί ιδιαίτερα. Ως εκ τούτου, η αποτελεσματικότητα της  πλατφόρμας εξαρτάται καίρια από το συνδυασμό της  με άλλες πολιτικές καταπολέμησης της ακρίβειας και κυρίως με τον περιορισμό της γραφειοκρατίας, τη μείωση της φορολογίας και του λειτουργικού κόστους των επιχειρήσεων.

Εν κατακλείδι, χωρίς την απρόσκοπτη πρόσβαση του εμπορίου σε ΠΕΠ, ΕΣΠΑ και ΕΠΑ και σε προγράμματα για την ψηφιακή και πράσινη μετάβαση των ΜμΕ, την αναβάθμιση των δεξιοτήτων των εργαζομένων στον κλάδο, την πλήρη διαλειτουργικότητα των κρατικών πληροφοριακών συστημάτων, τη δημιουργία ενιαίας ψηφιακής πύλης επιχειρήσεων και φυσικά την κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, την εξαίρεση του λιανικού εμπορίου από την τεκμαρτή φορολόγηση, τη σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου και την αποκλιμάκωση του μη μισθολογικού κόστους των επιχειρήσεων, η αποτελεσματικότητα της πλατφόρμας θα μείνει στην αγορά ως μια ακόμη καλή ιδέα αλλά χωρίς ουσιαστικό αντίκτυπο.

Ο Στ. Καφούνης είναι πρόεδρος της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ)