Μία από τις πρώτες οικονομικές διαστάσεις του πολέμου που κήρυξαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου ήταν οι ελλείψεις στα αεροπορικά καύσιμα, θέτοντας τις τιμές σε τροχιά δυσθεώρητων αυξήσεων.
Καθώς οι αεροπορικές εταιρείες προειδοποιούσαν για εξάντληση των καυσίμων τα διυλιστήρια κήρυξαν κατάσταση υπερεντατικής λειτουργίας.
«Η ευρωπαϊκή διύλιση διαδραμάτισε ζωτικό ρόλο», δήλωσε στους FT ο Άλαν Γκέλντερ, αντιπρόεδρος διύλισης στην εταιρεία συμβούλων ενέργειας Wood Mackenzie. Τα διυλιστήρια επεξεργάστηκαν περισσότερο αργό πετρέλαιο παρά το γεγονός ότι είχαν μικρότερη παραγωγική ικανότητα σε σχέση με πέρυσι, καθώς «δούλεψαν σκληρά και πραγματοποίησαν λιγότερες εργασίες συντήρησης», πρόσθεσε.
Τα αεροπορικά καύσιμα και το Καστεγιόν
Οι FT καταγράφουν την εμπειρία του Πάκο Κιντάνα ο οποίος διευθύνει το διυλιστήριο της BP στο Καστεγιόν της Ισπανίας ως ενδεικτική του τρόπου που κινήθηκαν τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια.
Τα διυλιστήρια στη Μέση Ανατολή προμηθεύουν συνήθως το 20% των αεροπορικών καυσίμων της Ευρώπης κατά την περίοδο αιχμής των ταξιδιών, αλλά με τις οδούς εξαγωγής από τον Κόλπο να έχουν αποκοπεί, φέτος τα καύσιμα θα έπρεπε να προέλθουν από αλλού.
«Αρχίσαμε να σκεφτόμαστε, εντάξει, αυτό έρχεται σε εμάς. Προφανώς, κάποια στιγμή, θα χρειαζόταν να γυρίσουμε τον διακόπτη στη μέγιστη παραγωγή αεροπορικών καυσίμων», είπε, εξηγώντας ότι η εγκατάσταση δυναμικότητας 110.000 βαρελιών την ημέρα, η οποία τροφοδοτεί κυρίως την Ισπανία και τις Βαλεαρίδες Νήσους, έπρεπε να αναδιαμορφωθεί γρήγορα ώστε να μεγιστοποιήσει την παραγωγή καυσίμων αεροσκαφών.
Παρόμοιο ήταν το σκεπτικό και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες που βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στον τουρισμό, αλλά των οποίων οι διυλιστικές ικανότητες έχουν εξασθενήσει από χρόνια κλεισιμάτων και υποεπενδύσεων. Η ήπειρος διαθέτει λίγο περισσότερα από 70 διυλιστήρια πετρελαίου, έναντι 130 στις ΗΠΑ και περίπου 300 περίπου σε ολόκληρη την Ασία.
Τον Μάρτιο, τα διυλιστήρια στην Ευρώπη αύξησαν την παραγωγή καυσίμων αεροσκαφών κατά 22% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, φτάνοντας στο επίπεδο-ρεκόρ των 1,3 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA).
Με αυτόν τον τρόπο μειώθηκε στο μισό και περισσότερο η ποσότητα που χρειαζόταν να εισάγει η Ευρώπη, ανέφερε ο παγκόσμιος οργανισμός ενέργειας, αν και η περιοχή εξακολουθεί να στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στις ροές καυσίμων αεροσκαφών από τις ΗΠΑ.
Αυτό μείωσε την ποσότητα που χρειαζόταν να εισάγει η Ευρώπη από το εξωτερικό κατά περισσότερο από το μισό, ανέφερε ο παγκόσμιος οργανισμός ενέργειας, αν και η περιοχή εξακολουθεί να στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στις ροές καυσίμων αεροσκαφών από τις ΗΠΑ.
Ωστόσο, η αναδιαμόρφωση των διυλιστηρίων και η παραγωγή διαφορετικών τύπων προϊόντων δεν είναι μια απλή διαδικασία.
«Δεν ήταν απλώς το γύρισμα ενός διακόπτη»
Όμως, ο Κιντάνα τόνισε ότι η μεγιστοποίηση της παραγωγής καυσίμων αεροσκαφών δεν ήταν απλώς το γύρισμα ενός διακόπτη. Οι μηχανικοί εξέτασαν αγωγούς, αντιδραστήρες και δεξαμενές, και στη συνέχεια χρησιμοποίησαν προσομοιωτές υπολογιστών για να διαπιστώνουν αν η μονάδα θα μπορούσε να τροποποιηθεί με ασφάλεια.
Οπως περιγράφει, χαρακτηριστικά, τα στελέχη των διυλιστηρίων άρχισαν να εξετάζουν εάν μπορούν να χρησιμοποιοήσουν τον υπάρχοντα εξοπλισμό με άλλη μορφή και τρόπο. Μέσα σε περίπου μία εβδομάδα, οι δοκιμές άρχισαν να δείχνουν ότι παραγόταν μεγαλύτερο ποσοστό καυσίμου αεροσκαφών. Όμως οι μηχανικοί έπρεπε επίσης να αλλάξουν τις συνθήκες στο εσωτερικό των αντιδραστήρων, συμπεριλαμβανομένης της θερμοκρασίας, της πίεσης, των καταλυτών και του υδρογόνου, για να επιτύχουν διαφορετικά αποτελέσματα. Και χρειάζονταν μια διαφορετική επιλογή αργού πετρελαίου. «Η μαγεία συμβαίνει όταν αναμειγνύουμε τα αργά πετρέλαια», δήλωσε ο Κιντάνα στους FT.
Στη συνέχεια, το διυλιστήριο συνεργάστηκε με τις ομάδες εμπορίας της BP στο Λονδίνο για να εξασφαλίσει τις σωστές πρώτες ύλες, με τα τηλέφωνα να παίρνουν φωτιά όλη την ημέρα. «Ήταν στο τηλέφωνο και ρωτούσαν: πώς πάτε, πιστεύετε ότι μπορείτε να ξεπεράσετε έναν περιορισμό;» είπε ο Κιντάνα. «Καταφέραμε να το κάνουμε με τα αργά πετρέλαια που είχαμε και, αμέσως μετά, άρχισαν να φέρνουν άλλους τύπους ποιότητας που είχαν μεγαλύτερη απόδοση σε κηροζίνη».
Η προσπάθεια αυτή αύξησε την παραγωγή καυσίμων αεροσκαφών του διυλιστηρίου της BP στο Καστεγιόν κατά περίπου 30%, σύμφωνα με την ίδια την εταιρεία.
Ηράκλειος άθλος για τα αεροπορικά καύσιμα
Ο Γιουτζίν Λίντελ, αναλυτής στην εταιρεία ενεργειακών συμβούλων FGE NexantECA, δήλωσε ότι πρόκειται για έναν «ηράκλειο άθλο» που υποδηλώνει ότι το ισπανικό διυλιστήριο κατάφερε να αυξήσει την απόδοσή του σε καύσιμα αεροσκαφών πολύ περισσότερο από ό,τι οι ανταγωνιστές του στις ΗΠΑ.
Οι δυσοίωνες προβλέψεις ότι η Ευρώπη θα ξέμενε από καύσιμα αεροσκαφών μέσα σε λίγες εβδομάδες δεν επαληθεύτηκαν και η πίεση στον εφοδιασμό υποχώρησε γρήγορα. Σήμερα, τα premiums των αεροπορικών καυσίμων έναντι του ντίζελ βρίσκονται κάτω από τα προπολεμικά επίπεδα.
«Όλοι έχουν αποκτήσει “καλή θέση” στην αγορά», δήλωσε ο Αμάαρ Χαν, επικεφαλής τιμολόγησης ευρωπαϊκών καυσίμων αεροσκαφών στην Argus Media, σημειώνοντας ότι η καλοκαιρινή ζήτηση θα μπορούσε να καλυφθεί, παρόλο που οι φυσικές προμήθειες από τη Μέση Ανατολή είναι απίθανο να φτάσουν πριν από τα τέλη Ιουλίου.
Στο πλαίσιο όλων αυτών των αλλαγών, το ευρύτερο σύστημα διύλισης της BP λειτουργεί επίσης πιο εντατικά, επεξεργαζόμενο 1,5 εκατομμύριο βαρέλια αργού πετρελαίου την ημέρα κατά τους πρώτους τρεις μήνες του 2026, που αποτελεί το υψηλότερο τριμηνιαίο επίπεδο των τελευταίων τεσσάρων ετών.
Ευρύτερες αλλαγές
Η Μπρέντα Στάουτ, επικεφαλής διύλισης του ενεργειακού κολοσσού, δήλωσε ότι η κρίση έδειξε πώς έχει αλλάξει ο κλάδος σε σχέση με την εποχή που τα διυλιστήρια ήταν πιο στατικά.
«Πριν από 10 έως 20 χρόνια, το σύστημα ήταν σχεδιασμένο γύρω από μια σταθερή πηγή αργού πετρελαίου, και αυτό που παρήγαγες προσαρμοζόταν στην αγορά λιγότερο δυναμικά», είπε. Οι διυλιστές πρέπει τώρα να είναι πιο ευέλικτοι τόσο στο αργό πετρέλαιο που αγοράζουν όσο και στα προϊόντα που παράγουν.
Ο Κιντάνα συνέκρινε τη φετινή κρίση με την πανδημία της Covid-19, όταν η ζήτηση για καύσιμα αεροσκαφών κατέρρευσε και το Καστεγιόν έπρεπε να περιορίσει την παραγωγή.
«Εκείνη ήταν επίσης μια άλλη στιγμή σε αχαρτογράφητα νερά, όπου έπρεπε να προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε τα όρια και να τα πιέσουμε με έναν τρόπο που θεωρούμε ασφαλή», δήλωσε.
Η μονάδα εξακολουθεί να μεγιστοποιεί την παραγωγή καυσίμων αεροσκαφών, παρόλο που οι τιμές έχουν υποχωρήσει και ορισμένοι έμποροι πιστεύουν ότι τα χειρότερα έχουν περάσει. «Η ένταση γύρω από αυτό υπάρχει ακόμα, αλλά δεν είναι τόσο υψηλή», δήλωσε ο Κιντάνα. «Διατηρούμε τη δυναμική».
