Ολοένα και πιο έντονες ενδείξεις επιβράδυνσης εμφανίζει η οικονομία στην Κίνα καθώς η ασθενική κατανάλωση, η συνεχιζόμενη κρίση στην αγορά ακινήτων και η υποχώρηση των επενδύσεων περιορίζουν την αναπτυξιακή δυναμική της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας του κόσμου. Τα τελευταία στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας της Κίνας αποτυπώνουν μια οικονομία που εξακολουθεί να αναπτύσσεται, αλλά με αισθητά χαμηλότερους ρυθμούς από εκείνους που είχαν συνηθίσει οι αγορές τις προηγούμενες δεκαετίες.
Το κινεζικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 4,3% το δεύτερο τρίμηνο του έτους σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Πρόκειται για έναν από τους χαμηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης από τότε που η χώρα άρχισε να δημοσιεύει επίσημα στοιχεία για το ΑΕΠ στις αρχές της δεκαετίας του 1990, εξαιρουμένης της περιόδου των αυστηρών περιορισμών λόγω της πανδημίας Covid-19, σημειώνουν οι Financial Times.
Τα τελευταία στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας της Κίνας αποτυπώνουν μια οικονομία που εξακολουθεί να αναπτύσσεται, αλλά με αισθητά χαμηλότερους ρυθμούς από εκείνους που είχαν συνηθίσει οι αγορές τις προηγούμενες δεκαετίες.
Η επίδοση αυτή είναι χαμηλότερη τόσο από τον ρυθμό ανάπτυξης 5% που καταγράφηκε το πρώτο τρίμηνο όσο και από τον επίσημο στόχο της κινεζικής κυβέρνησης για ανάπτυξη μεταξύ 4,5% και 5% το 2026. Αν και η οικονομία εξακολουθεί να αναπτύσσεται με ρυθμό υψηλότερο από πολλές ανεπτυγμένες χώρες, η επιβράδυνση προκαλεί προβληματισμό, καθώς αντικατοπτρίζει βαθύτερες διαρθρωτικές αδυναμίες.
Οι δυσκολίες εντοπίζονται κυρίως στην εσωτερική ζήτηση. Η αγορά ακινήτων, που επί δεκαετίες αποτελούσε βασικό μοχλό ανάπτυξης, εξακολουθεί να βρίσκεται σε παρατεταμένη κρίση. Η πτώση των τιμών των κατοικιών και τα προβλήματα μεγάλων κατασκευαστικών ομίλων έχουν επηρεάσει την εμπιστοσύνη των νοικοκυριών, περιορίζοντας τόσο τις καταναλωτικές δαπάνες όσο και τη διάθεση για νέες επενδύσεις.
Τα μηνιαία στοιχεία επιβεβαιώνουν αυτή την εικόνα. Οι λιανικές πωλήσεις αυξήθηκαν μόλις κατά 1% τον Ιούνιο σε σχέση με έναν χρόνο πριν, επίδοση που θεωρείται ιδιαίτερα αδύναμη για τα κινεζικά δεδομένα. Παράλληλα, οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου υποχώρησαν κατά 5,7% στο πρώτο εξάμηνο του έτους, έναντι μείωσης 4,1% που είχε καταγραφεί κατά το πρώτο πεντάμηνο, γεγονός που δείχνει ότι η επενδυτική δραστηριότητα συνεχίζει να επιδεινώνεται.
Ανθίζει η βιομηχανική παραγωγή στην Κίνα
Η βιομηχανική παραγωγή αποτελεί μία από τις λίγες φωτεινές εξαιρέσεις, καθώς αυξήθηκε κατά 5,3% τον Ιούνιο, αντανακλώντας τη σχετικά καλή πορεία της μεταποίησης και κυρίως των εξαγωγικών βιομηχανιών, οι οποίες εξακολουθούν να επωφελούνται από τη διεθνή ζήτηση.
Ωστόσο, πολλοί οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι η βιομηχανική παραγωγή από μόνη της δεν αρκεί για να στηρίξει την οικονομία, όταν η κατανάλωση και οι επενδύσεις εμφανίζουν τόσο έντονη αδυναμία.
Ο Λιν Σονγκ, επικεφαλής οικονομολόγος της ING για τη Μεγάλη Κίνα, μιλώντας στους FT χαρακτήρισε τα στοιχεία ένδειξη «σημαντικής επιβράδυνσης» σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο. Όπως σημειώνει, οι επενδύσεις έχουν περάσει πλέον σε αρνητικό έδαφος σε ετήσια βάση, ενώ οι λιανικές πωλήσεις κινούνται οριακά πάνω από το μηδέν, συνθέτοντας μια ιδιαίτερα δυσμενή εικόνα για την εγχώρια οικονομική δραστηριότητα.
Η αξιολόγηση της πραγματικής κατάστασης της κινεζικής οικονομίας δεν είναι πάντοτε εύκολη. Σε αντίθεση με πολλές άλλες μεγάλες οικονομίες, η Κίνα δεν δημοσιεύει αναλυτικά στοιχεία για τις συνιστώσες του τριμηνιαίου ΑΕΠ, δηλαδή τη συμβολή της κατανάλωσης, των επενδύσεων και των καθαρών εξαγωγών. Ως αποτέλεσμα, οι αναλυτές βασίζονται κυρίως στα επιμέρους μηνιαία στοιχεία για να διαμορφώσουν πληρέστερη εικόνα της οικονομικής δραστηριότητας.
Η επικεφαλής αναλύτρια της Eurasia Group για την Κίνα, Νταν Γουάνγκ, επισημαίνει ότι η δημοσιονομική δαπάνη μειώνεται σταθερά τους τελευταίους μήνες και ότι τα περισσότερα οικονομικά στοιχεία δεν συμβαδίζουν με τον επίσημο ρυθμό ανάπτυξης του ΑΕΠ. Κατά την εκτίμησή της, η βασική εξήγηση για αυτή την απόκλιση βρίσκεται στη σημαντική ενίσχυση της εξωτερικής ζήτησης.
Σημαντικό το εξωτερικό εμπόριο
Πράγματι, τα στοιχεία για το εξωτερικό εμπόριο δείχνουν ότι οι κινεζικές εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 27% τον Ιούνιο σε σχέση με έναν χρόνο πριν, επιβεβαιώνοντας ότι το διεθνές εμπόριο εξακολουθεί να αποτελεί τον σημαντικότερο πυλώνα στήριξης της οικονομίας. Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι απολύτως θετική. Η παράλληλη αύξηση των εισαγωγών περιορίζει τη θετική συμβολή των καθαρών εξαγωγών στο συνολικό ΑΕΠ, γεγονός που σημαίνει ότι η εξωτερική ζήτηση δεν μπορεί από μόνη της να αντισταθμίσει την αδυναμία της εγχώριας οικονομίας.
Αρκετοί ανεξάρτητοι αναλυτές θεωρούν μάλιστα ότι ο πραγματικός ρυθμός ανάπτυξης της κινεζικής οικονομίας είναι χαμηλότερος από τον επίσημο. Η Capital Economics, για παράδειγμα, εκτιμά ότι η πραγματική ανάπτυξη κινείται πιο κοντά στο 3%, υποστηρίζοντας ότι τα τελευταία στοιχεία φέρνουν τις επίσημες ανακοινώσεις πιο κοντά στις ανεξάρτητες εκτιμήσεις.
Παρά τις δυσκολίες, οι περισσότεροι οικονομολόγοι δεν θεωρούν ότι η Κίνα εισέρχεται σε φάση απότομης ύφεσης. Αντίθετα, εκτιμούν ότι η κυβέρνηση έχει πλέον μεγαλύτερο περιθώριο να αναγνωρίσει δημοσίως τη χαμηλότερη αναπτυξιακή δυναμική, καθώς έχει ήδη θέσει πιο συγκρατημένους στόχους ανάπτυξης σε σχέση με το παρελθόν.
Ταυτόχρονα, οι κινεζικές αρχές συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν και τον κίνδυνο αποπληθωρισμού. Ωστόσο, οι πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και η άνοδος των τιμών των πρώτων υλών έχουν οδηγήσει σε αύξηση των τιμών παραγωγού, περιορίζοντας προσωρινά τις αποπληθωριστικές πιέσεις.
Η συνολική εικόνα δείχνει ότι η κινεζική οικονομία βρίσκεται σε μια περίοδο μετάβασης. Το αναπτυξιακό μοντέλο που βασίστηκε στις κατασκευές, στις επενδύσεις και στην αγορά ακινήτων φαίνεται να εξαντλεί τα όριά του, ενώ η ενίσχυση της ιδιωτικής κατανάλωσης αποδεικνύεται πιο δύσκολη από όσο ανέμενε το Πεκίνο. Το κατά πόσο η Κίνα θα καταφέρει να διατηρήσει υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την επιτυχία των μεταρρυθμίσεων που θα ενισχύσουν την εσωτερική ζήτηση και θα μειώσουν την εξάρτηση της οικονομίας από τις εξαγωγές και τις επενδύσεις σε ακίνητα.
